Sherqiy Türkistan Sürgündiki Hökümitining Qurulush Bayanati

                                                                

 Mezkur bayanat kishilik hoquq, démokratiye we erkinlikni ichki-tashqi siyasetlirining asasi qilghan Amerika Qoshma Ishtatlirining Paytexti Washington sheheride, kommunist Xitay istilasidin kéyin chet’ellerde Sherqiy Turkistanning azatlighi üchün izchil küresh qilip kéliwatqan asasliq teshkilatlarning rehber we wekillirining ishtiraki bilen yézilip maqulluqtin ötkendin kéyin élan qilindi.

Bügün 2004-yili 9-ayning 14-küni Sherqiy Türkistan Sürgündiki Hökümiti Washingtonda-Capitol Hill Parlament Binasinda qurulghanghanlighini jakalaydu.

Sherqiy Türkistanliqlar bügün Sürgündiki hökümitini qurdi.

Sherqiy Turkistan Sürgündiki hökümitining qurulishi Sherqiy Türkistan xelqining birdin bir arzusi, zamanning teqezzasi we tebi’etning qanuniyetlirige tamamen uyghun herketdur.
Insanlar jemiyiti haman tebi qanuniyetler asasida yashap keldi. Tebi’et insanlargha, jümlidin Sherqiy Turkistanliqlargha hayatliq hoquqi, mewjutluq hoquqi, erkinlik hoquqi we mal-mülkige ige bolush hoquqini ata qildi. Yeni herqandaq insan erkin hayat keçürishke hoquqluq. Shunga herbir kishining bir milletke eza bolush süpitide milletning siyasi yolini tallash hoquqini emelge ashurish üchün küresh qilishi lazim boldi.

Tebi’et insanlargha bergen tebi’i hoquqlarni insanlar özgertelmeydu. Uni shupéti qobul qilishi lazim.

Amerika Qoshma Ishtatlirining “Musteqilliq Xitapnamisi” da: “Herbir insan tughulishi bilenla baraberdur. Ular yaratquçi teripidin bashqilargha ötünüp bergili bolmaydighan hoquqlargha, jümlidin hayatliq hoquqi, erkinlik hoquqi, bext qoghlushush hoquqlirigha érishken. Bu hoquqlarni kapaletke ige qilish üchün insanlar teripidin hökümet qurulghan.” dep körsitilgen.

Dimek Amerika Qoshma Shitatlirining musteqilliq xitapnamisida tebi’et insanlargha ata qilgha tebi’i hoquqlar mu’eyyenleshtürülgen.

Bündin 55 yil burun, 1949 – yili 8 – ayning 27 – küni, “Mao zedongning teklibi bilen urush ayrupilanigha olturup Bejinggha kétiwatqan Sherqiy Türkistan rehberlirining ayrupilan weqesi bilen ölgenligi” heqqidiki xewiri yétip keldi. Mezkur xewer Beijinggha yétip kelgende Mao Zedong kommunist tajawuzçi armiyisini ibertti we buning bilen Sherqiy Türkistanning mustemlike hayati bashlandi.

Ötüp ketken bu yillar ichide qerindashlirimiz ézilgüchi xelqimizge yardem qilmaq we ularning derdige derman bolmaq üchün we bu mezlum xelqning elem-hesret we ahu-peryadlirini yéyip esirlerche hör yashighan xelqning höriyiti we musteqillighi üchün otturgha chiqti. Lékin komunist Xitaylar üzlüksiz halda yan’ghan herbir uçqunni öchürüp, chiqqan herbir sadani ujuqturup, échilishqa intilgen herbir ümid ghunchisini öltürüp keldi. Bu shum dewrler ichide ümidwarliq bilen yashap kelmekte bolghan bu mehkum Sherqiy Türkistan xelqi “Bizlerning derdimizni anglaydighan birersi barmidu? Chet’ellerde Sherqiy Türkistanning birer awazimu barmidu? Bizler üçün sözleydighan birer millet yaki biler rehber yaki birer döletmu mewjutmidu? “ dep intizarliq ichide peryad çekmekte.

Bu endishe we intizarliq hazir tügidi. Sherqiy Türkistan xelqi özlirining arzu qilghan awazini tapti. Bügün chet’eldiki Sherqiy Türkistanliqlar hayatliq hoquqini qolgha keltürüsh üchün ushbu Sürgündiki hökümitini qurdi—musteqil bolushning zörür siyasi yolini talliwaldi.

                                                  
                                                   Enwer Yüsüp Turani

                          Sherqiy Türkistan Sürgündiki Hökümiti Bash Ministiri

                                      2004-yili 9-ayning 14-küni, Washin’giton

rqiytürkistan Birliki Teshkilati” Quruldi

2007-yili 19 – May küni Gérmaniyening Frankfurt shehride, „Sherqiytürkistan Birliki Teshkilati“ resmiy qurulup, milliy küresh sépimizge yene bir yéngi küch qoshuldi.Gérmaniyening 2 – chong sheheri hésaplanghan Frankfurt shehri, Gérmaniye boyiche München shehridin qalsila Uyghurlar bir qeder köp olturaqlashqan sheherlerning biri bolup, buyerde yashawatqan Uyghurlar, Sherqiytürkistan dawasining Gérmaniyediki tesir dayirisini yenimu ahurush we Gérmaniyede mewjut bolup turiwatqan Uyghur teshkilatlirigha aktip masliship heriket élip bérish meqsidide Frankfur Shehride qanunluq bir teshkilat qurush we mushu teshkilat namida teshkili rewishte heriket élip bérish heqqide ortaq pikirge kélishkenidi.

2007-yili 5 – ayning 19 – küni Frankfurt shehride teshklat qurush murasimi ötküzülüp, „Sherqiy Türkistan Birliki Teshkilatining resmiy qurulghanliqi jakarlandi.

Teshkilatning qurulush murasimigha, Gérmaniyening München shehridiki „Dunya Uyghur Qurultiyidin“ bash katip Dolqun Eysa bashchiliqidiki bir hey’et mexsus bérip qatnashti we teshkilatning rehberlik saylimigha biwaste nazaretchilik qildi.

Démokratik saylam arqiliq, Küresh Atahan mezkur teshkilatning reyislikkke, Osman Tursun mu’win reyislikke, Eli Abdurusul bash katipliqqa, Ötkür Memtimin fondi reyislikige, Hemit Qadir teptishlikke saylandi. Mezkur teshkilat, „Yawropa Sherqiy Türkistan Birliki „ teshkilatigha masliship heriket élip baridu.

“Yawropa Sherqiy Türkistan B20/05/07 Germaniye, Frankfurt

Advertisements