Sherqiy Türkistan Sürgündiki Hökümiti We Parlaméntining 5-Nöwetlik Yighini Heqqide Bayanat

Sherqiy Türkistan Sürgündiki Hökümiti we Parlamentining 5-nöwetlik yighini 2009-yili, 2-Öktebirdin 5-öktebirghiche daghdughuluq we muweppiqiyetlik halda ötküzüldi.

Yighinning birinchi qetimliq küntertiwide: Yoqlima élip bérildi.Yighingha kélip hazir bolghan millet wekilliri bilen bezi sewepler tüpeylidin kélelmigen millet wekilliri heqqide Semet Güder teripidin parlamintqa melumat bérildi. Aldi bilen Quraniy kerim oqulup, shéhitlirimiz üchün éhtiram hörmet sékunatida bolunuldi.

Parlamént reyisi professor, Doktur Sultan Mexmut ependining mejlisning échilishi heqqidiki notqidin kéyin, Jumhur reyisi Ehmet Igemberdi ependi söz qildi we paaliyet dokilatining sunulidighanliqini élan qildi.

Yighinning ikkinchi qétimliq küntertiwide parlamént we hökümetning besh yilliq xizmetliri heqqide hazirlanghan dokilatlar otturigha qoyuldi. Aldi bilen Sultan Mehmut Qeshqiri ependi, Parlaméntning élip barghan xizmet paaliyetliridin qisqiche dokilatini bayan qilip ötti.Uningdin kéyin Sherqiy Türkistan sürgündiki Hökümitining Bash ménistiri Démyan Rexmet hökümetning besh yilliq paaliyet programmisi bilen, munasiwetlik dokilatini parlamént ezalirigha anglatti.

Bash ménistir orunbasari Hizirbek Gheyrutulla söz élip, Sherqiy Türkistan Sürgündiki Hökümitining Türkiyediki paaliyet we xizmet programmilliri heqqide parlament ezalirigha melumat berdi.

Hökümitimiz élip bérilghan muzakiriler netijiside, hör dunyadiki Sherqiy Türkiatan xelqining, Sherqiy Türkistanliqlarning hörlügi-azatlighini qolgha keltürüsh, milliy medeniyitini qoghdash we diniy étiqat erkinlikige patraq érishishi üchün, mustehkem éradimizni yene bir qétim jakarlap ötüshning zörürligi alahiyde tekitlidi.

Yighin élip bérilghan muzakiriler netijiside yene démokratiye we insan heqliri üchün élip bérilghan mujadile pirinsiplirigha hörmet körsütüsh bilen birlikte, musteqilliq we höriyet nishanidin esla we qetiy waz kechmeydighanliqi toghrisidiki parlamént we hökümet iradisini yene bir qétim otturigha qoydi.

Hökümitimiz yene yighinda élip bérilghan muzakiriler netijiside, Sherqiy Türkistannning milliy musteqilliq we höriyitini emelge ashurush; xelqimizning milliy we diniy kimliklirining qoghdulishi, yashnitilishi üchün, weten ichide hem hör dunyadiki herqaysi memliketlerde, bu nishan üchün mujadile qiliwatqan pütkül teshkilatlirimizdin, Jemiyet, weqpe we Dunya Uyghur Qurultiyini qérindash teshkilatlar, dep tonuydighanliqimizni élan qilishni qarar qildi. Shuning bilen birlikte, Sherqiy Türkistan Sürgündiki Hökümitige we xelqimizning milliy qediriyetlirige, milliy ghaye we nishanlirigha qarita, hörmet we nazaket chgirilliridin éship ketken halda qilinghan her türlük söz we herketlerge muwapiq derijide jawap qayturush kérekliki heqqide yéngi qarar aldi.

Progiram we xizmet dokilatliri bayan qilinip ötülgendin kéyin, élip bérilghan muzakiriler netijiside parlamént ezaliri (Millet wekilliri) hökümet we parlaméntning xizmet dokilatlirini toluq awaz bilen qobul qildi.Xizmet dokilatlirining qobul qilinishidin kéyin, Sherqi Türkistan Jumhuriyitining asasiy qanunining munasiwetlik maddillirining rohigha asasen, besh yilliq wezipe mudditi toshqan parlamént ezaliri özlirining wekillikidin istipa berdi. Hökümet kabéntining istipasi bash ménistir Démyan Rehmet ependi teripidin Jumhur reyisi Ehmet Igemberdi ependige sunuldi we Jumhur reyisi teripidin hökümetning istipasi qobul qilindi.

Istipa sorighan kona parlamént ezaliri bilen, parlaméntta yéngidin wezipe élishni arzu qilghan ezalarning kimliklirining tekshürülüp közdin kechürülishi üchün, Sherqi Türkistan Sürgün Hökümitining asasiy qanunining munasiwetlik maddillirigha asasen, ularning salahiyetlirining bahalinishi üchün 5 kishidin terkip tapqan salahiyet we xewipsizlik tekshürüsh komméssiyisi teshkil qilindi.

Yighinning 3-qétimliq küntertiwide millet wekilliri bixeterlik we salahiyet tekshürüsh kommésiyoni teripidin élip bérilghan meslihet yighini netijisinde hökümet ezaliqigha, parlamént ezaliqigha saylinishni murajet qilghan kishilerning murajetliri muzakire qilinip, salahiyetliri tekshürülüp, namzat tizimlikige we isimliri yézilghan 51 kishining Sherqiy Türkistan Parlaméntining yéngi ezaliri süpitide qobul qilinishining mumkinliki yazma dokilat bilen bildürülüp ötüldi.Yighin yéngi Parlamént ezalirini közdin kechürüp, muzakiriler netijiside, ularni yéngi Parlaméntqa eza qilip qobul qilishni qarar qildi.

Yéngi Parlamént teshkil qilinghandin kéyin, élip bérilghan saylam netijiside Parlamént reyislikige Professor, Doktur Sultan Mehmut Qeshqiri ependi, Parlamént reyisi yardemchilikige Patime Türköz, Prlaméntning bash sékirtarliqigha Mehemmet Éli Engin, muawénliqigha Seyitnisa Loqman birdek awaz bilen saylap chiqildi.Parlamént reyislikige tekrar saylanghan Sultan Mehmut Qeshqiri ependi muhim söz qilip, Parlamént ezalirigha teshekkur éytti.

Yéngi Parlamént teshkil qilinghandin kéyin sabiq bash ménistir Démyan Rehmet teripindin, bash ménistirlik wezipisige Ismayil Chinggizni namzat qilip körsetti. Bu teklip Parlamént ezaliri teripidin birdek awaz bilen qobul qilindi. Ismayil Cenggiz yéngi bash ménistir salayiti bilen, ching könglidin semimiy teshekkurini bildürdi. Sabiq bash ménistir Démyan Rehmet bilen wezipisidin ayrighan ménistirlargha hökümet xizmitige qoshqan töhpilliri üchün rexmet éytti.

Jumhur reyis teripidin yéngi hökümetni teshkillesh üchün, bash ménistir Ismayil Cenggiz wezipilendürüldi.

Hökümitimiz yighinning törtinchi küntertiwide, yéngidin teshkil qilinidighan hökümette, Ménistir sanining azaytilishini muzakire qildi. Élip bérilghan muzakireler netijiside, Yéza-igilik we Charwichiliq ishliri Ménistirligi, Yashlar we Tenterbiye Ménistirligi, Sanaet we Tijaret Ménistirligi, Qatnash we Tiransport Ménistirligi, Qurulush we Olturaqlashturush Ménistirligi qatarliqlarning emeldin qaldurulghanliqini jakarlidi we ularning ornigha, Jumhur reyisi we bash ménistirgha qaraydighan meslihetchiler kéngishini qurush heqqide qarar aldi.

Muzakirililer dawamida yene hökümetning yéngi ezalirini belgülesh xizmitini tamamlighan bash ménistir Ismayil Chenggiz munberge chiqip, hökümet kabéntining ezaliri tizimlikini parlaméntning muzakirisi we Jumhur reyisining testiqige sundi. Parlament kabént ezalirini uyghun körgendin kéyin, Jumhur reyisi teripidin testiqlanghan yéngi bir nöwetlik Sherqiy Türkistan Sürgündiki hökümiti töwendiki shekilde teshkil qilindi.

Ismayil Chéngiz Bash Ménistir
Hizirbek Gheyrutulla Muawin Bash Ménistir
Ehmetjan Osman Muawin Bash Ménistir
Mahinur Yüsüp Muawin Bash Ménistir(Wezipisidin qalduruldi)

Muhabay Engin Tashqi Ishlar Ménistiri
Korash Atahan Kultur we Teshwiqat Ménistiri
Semed Güder Insan Heqliri quruli Ménistiri
Seyit Taranchi Dölet Mudapiye Ménistiri
Abdulhamit Tilek Bilim-Téxnologiye we Tebiyi bayliqlar Ménistiri
Eyup Akyol Ekinomiye we Maliye Ménistiri
Muhemmed Yüsüp Posma Muawin Ekinomiye we Maliye Ménistiri
Nafise Özgen Torizim we Tonutush Ménistiri
Yakup Jan Ichkiy Ishlar Ménistiri
Abdusalam Sami Maarip Ménistiri
Reshide Genjer Sehiyye we Ijtimayi parawanliq Ménistiri

Qilip Démokirattik shekilde saylap chiqildi. Buningdin bashqa élip bérilghan meslihet we muzakiriler netijiside yene:

Hüseyin Qari Islami Jumhur reyis Meslihetchisi
Salih Mahmut Artishi Jumhur reyis Meslihetchisi

Qatarliqlar biwaste yoqarqi muhim wezipilerge teyinlendi.

Uningdin bashqa yene:

Démyan Rehmet Bash ménistir bash meslihetchilikige,
Ghulam Osman Yaghma Bash ménistirlik meslihetchilikige,
Talat Kochyigit Bash ménistirlik meslihetchilikige

Teyinlengenliki élan qilindi.

Yoqarqi teyinleshlerdin bashqa, Bash ménistir Ismayil Chenggiz:

Gollandiye, Russiye Federassiyoni, Okrayiniye, Azerbeyjan, Shiwitsariye, Engiliye, Gérmaniye (Her dölettin Ikki kishi); Belgiye, Qazaqistan, Qirghizistan, Üzbekistan, Afghanistan we Pakistan bilen Amérikidin birdin kishining; Türkiyedin tashqi siyaset, istratégiye, teshwiqat, eskiri hem bixeterlik we jamaet qurulushliri paaliyetliridin we alaqilishish meselilirige ayit mutexesisler bolup, 7 neper yoquri derijilik kishini, isimlirini élan qilmasliq sherti astida Sherqiy Türkistan Sürgündiki hökümétining bash meslihetchilliri qilip belgülep, wezipilendürüldi.

Yighinning beshinchi qétimliq küntertiwide wezipe mudditi toshqan Jumhur reyisi Ehmet Igemberdining istipasi qobul qilindi we yéngi Jumhur reyisi üchün parlaménttin namzat körsütüsh telep qilindi. Ehmet Igemberdi ependi yighin qatnashquchillirining ortaq pikirige asasen, ikkinchi qétim Jumhur reyislikige namzat qilip körsütüldi we birdek awaz bilen, Sherqiy Türkistan Jumhuriyiti Sürgündiki Hökümitining Jumhur reyisi qilip saylandi. Ehmet Igemberdi parlamént ezalirigha teshekkurlirini bir qatar izhar qilip ötti. Uningdin kéyin Sherqiy Türkistan Parlaménti we Sherqiy Türkistan Sürgün Hökümiti ichide yéngi wezipe alghan kishiler parlamént ezalirigha tonushturulup ötüldi.

Türkiye tashqiy ishlar ménistirligidin pinsiyege chiqqan déplomat Patma Türköz, Gérmaniyede Azatliq Radiyosida uzaq yil mesul xizmetlerde bolunghan Doktur Muhabay Engin bilen Gérmaniyede Azatliq Radiyosi Qazaq bölümidin pinsiyege chiqqan Talat Kochyigit, Gérmaniyediki Milly yazghuchimiz Korash Omar Atahan, Kanadadiki mujahit yazghuchimiz Ghulam Osman Yaghma we milliy shairlirimizdin Ehmetjan Osman we uningdin bashqa bixterlik sewebi bilen isimliri ochuq izhar qilinmighan yene nurghun wezipilerge teyinlengen mujayid dostlirimizgha muwapiqqiyet tilekliri izhar qilinip ötüldi.

Kanadadin, Gérmaniyedin, Awustiraliyedin, Türkiyedin we Amérikidin kelgen parlamént ezalirigha, Sherqiy Türkistan Sürgündiki Hökümitining yéngi bir basquchtiki paaliyet programmisini tüzüp chiqish heqqide muzakire élip bérish üchün, besh minutluq waqit cheklimisi bilen söz heqqi bérildi.

Yighinning Altinchi qétimliq küntertiwide, Sherqi Türkistan Sürgündiki Hökümetining asasiy qanunining, bezi maddilliri üstide mulahiyze élip bérildi. Muhakime we teklipler netijiside, Sherqiy Türkistan Sürgündiki Hökümet Jumhur reyisige muawén belgülesh heqqidiki madda emeldin qalduruldi.

Asasiy qanunning 10-maddisidiki, „Muawén dölet reyisini“ni teyinlesh heqqidiki belgülime chiqirip tashlandi, Asasiy qanunning 28- maddisidiki „Muawén Dölet Reyisi“ atalghusi emeldin qalduruldi, uning ornigha „Parlament reyisi“lik wezipisi tesis qilindi.13-maddadiki, „Hökümetning ménistirlar kabénti yilda bir yaki ikki qétim yighin achip, hökümet programmillirining ijira qilinishi ehwalidin bash ménistir we kabéntqa melumat sunudu, we hökümet programmilirini emeliyleshtürüshning chare –tedbirlirini muzakire qilip békitidu“ dégen jümlidiki, „hökümet programmilirini emeliyleshtürüshning chare –tedbirlirini muzakire qilip békitidu“ dégen qismining ornigha „dayimiy meslihet goruppisi teripidin otturgha qoyulghan tewsiye qararlirini muzakire qilip, xulase chiqiridu“ dégen mezmun kirgüzülüp, birdek awaz bilen qarar élindi.

Yighinning Yettinchi yeni axirqi kun tertiwide, Türkiye Jumhur reyisi möhtirem Abdulla Gül ependining, Türkiye bash ménistiri möhtirem Rejep Tayip Erdoghan ependining, Bash ménistir orunbasari Bülend Arich ependining we Xelqara Islam Konfirensiyesi teshkilatining bash sékritari Ekmellidin Ihsanoghli janaplirining, eziz wetinimiz- Sherqiy Türkistanda 2009-yili otturigha chiqqan „5-Iyul Ürümchi qetliami “mezgilide, Sherqiy Turkistan xelqige körsetken semimiyiti we büyük insaniy xisletliri üchün, Sherqiy Türkistan xelqining hörmet we teshekkürini ipadileydighan“Altun Kök Bayraq“ midalining, uyghun bir zamanda we uyghun bir makanda teshkillinidighan, daghdughiliq bir milliy murasimda teqdim qilinidighanliqi heqqide birdek awaz bilen qarar élindi.

Sherqiy Türkistan Sürgündiki Hökümiti, Xitay tajawuzchillirining, 2009-yili Iyul we Awghust aylirida wetinimizde élip barghan pashistik érqiy qirghinchiliqini qattiq lenetleydu. Shuning bilen bille hökümitimiz Béyjing dayirilirini, „5-Iyul Ürümchi weqesi“din kéyin, wetinimiz Sherqiy Türkisngha, alayide wezipilendürülgen yette ming memur belgülep, öymu-öy kézip yürüp, atalmish „Xitay siyasitini chüshendürüsh“ dégen bahane bilen xelq arisida xatirjemsizlik we wehiyme peyda qilish qilmishliridin, qiyin-qistaq astida soraq qilip, mejburlap iqrar qildurup jazalash, ölümge höküm qilish we naheq qolgha élish jinayetliridin waz kéchishke dewet qilish bilen birlikte, insani heq-hoquqini qolgha keltürüsh yolida namayish qilghanliqi üchün qolgha élinghan bigunah mesum yashlirimizni derhal qoyup bérishke chaqridu.Bu qétimqi yighin bir ay ichide hökümet programmisini asas qilghan bayanatning hazirlinip, yazma we körünüshlik axbarat wastilliri bilen xelqara jamaetchilikke élan qilinishini qarar qildi.

Yighin axirida wekillerge Sherqiy Türkistan Sürgündiki Hökümitining qurulushi körsütülgen we köch hékayisi anglitilghan „Sürgün we ölüm“ namliq höjjetlik filim qoyup bérildi.

Köz yashliri bilen oqulghan „Güzel Türkistan“ marshining arqisidin tört kün dawam qilghan Parlamént we Hökümet yighini 42 dölet we rayonda paaliyet élip bériwatqan 170 ke yéqin Jemiyet we teshkilatlargha wekillik qilidighan shexislerning qatnishishi bilen, bu qétimmu parlamént ezaliqigha saylanghan Sherqiy Türkistan Sürgündiki Hökümitining sabiq Adalet ménistiri Hanipe Ketenening qilghan dua murasimi bilen axirlashti.

Bixeterlik xadimlirining küzütishi we qoghdishi astida musteqil we biterep bir memlikette élip bérilghan hökümet we parlamént yighinigha qatnashqan wekillirimizning yimek-ichmek, qatnash we méhmanhane chiqimliri hökümetning ilkidiki maliyedin chiqim qilindi.

Milliy dawayimizni konturul astigha alidighan héch-bir teshkilattin maddiy we meniwiy yardem qobul qilinmidi.

Bu bayanat nöwette échilghan bu yighinning milliy musteqilliq herkitimizge xeyir we taley keltürüshini ümid qilish bilen jamaetchilikke ochuq élan qilindi.

Sherqiy Türkistan Sürgün Hökümiti Kultur We Teshwiqat Menistirligi

(Bu bayanatning 2009-yili 10-Ayning 21-küni Tüzütilgen ushbu Uyghurche nusxisi küchke ige qilinidu.)

2009-yili 10-Ayning 21-küni

Advertisements

Hür Dünyada Sürdürülen Komünist Çin Karşıtı

Doğu Türkistan Mücadelesinde

Doğu Türkistan Sürgün Hükümeti’nin

TESPİT VE DEĞERLENDİRMELERİ

2-5 Ekim 2009 tarihleri arasında 5. Dönem Toplantısı’nı gerçekleştiren Doğu Türkistan Sürgün Hükümeti olarak; Doğu Türkistan meselesi ile ilgili değerlendirmelerimizi, tespitlerimizi ve hedeflerimizi içeren “2009-2013 Dönemi Beyannamesi”ni 2009 yılı Kasım ayında kamuoyu ile paylaşacağız.

Ancak Doğu Türkistan’da ve hür dünyada gelişen olaylar ve yapılan yanlış değerlendirmeler karşısında, Sürgün Hükümeti olarak aşağıdaki konularda kamuoyunu bilgilendirme ihtiyacını hissettik.

Urumçi’de yaşanan 5 Temmuz Olayları sonrasında hür dünyada yapılan basın açıklamaları arasında Doğu Türkistan halkının sürdürdüğü mili mücadelesine uygun olmayan, nahoş, üzücü değerlendirmeler kamuoyunda yanlış anlaşılmalara neden olduğu görülmüştür.
A) Sürgün Hükümet olarak şunu ifade etmeliyiz ki, hür dünyadaki Doğu Türkistanlılar hiçbir zaman 40 yıldır lider arayışı içinde olmamışlardır. Ülkemizin 1949 yılında işgalinden sonra 1995 yılına kadar hür dünyada sürdürülen Doğu Türkistan mücadelesini temsil eden iki liderimiz olmuştur. Bunlardan biri mücahit ve ilim adamı Mehmet Emin Buğra, diğeri de dava adamı ve siyasetçi İsa Yusuf Alptekin’dir. 1995 yılından sonraki dönemlerde ise Ahmet Igemberdi gibi ledirlerimiz, Erkin Alptekin dava adamlarımız bulundukları ülkelerde bu milli davanın temsilciğini üstlenmişlerdir. Dolayısıyla Doğu Türkistanlıların lider arayışı ifadesinin yanlış anlaşılmadan kaynaklandığı düşünülmektedir.

B) 1949 yılından bu yana hür dünyada ve vatan içinde sürdürülen mücadelenin temelinde dini ve milli değerlerimiz vardır. Elbette demokrasi hedefimizdir, elbette insan hakları, hak arayışları, kişisel özgürlükler önemlidir. Ancak bunlarla beraber bizim mücadelemiz millet mücadelesidir ve millet içindir… Bizim mücadelemiz din mücadelesidir ve imanımız içindir. Nitekim 1933 ve 1944 yıllarında kurulan Doğu Türkistan Cumhuriyetleri’nin devlet armasında ve anayasalarında “millet” ve “din” gerçeği açık şekilde vurgulanmıştır… Ve bu gerçekler, demokrasiyi ilke edinerek sürdürdüğümüz milli mücadelenin temelini oluşturmaktadır.

C) Ayrıca konuya sıcak bir yaklaşım sergileyen yazılı ve görsel basının, köşe yazarlarının, muhabir arkadaşlarımızın; bilgi eksikliği ve yetersizliğinden kaynaklanan sebeplerle “Sinkiang”, “Şincan”, gibi Çinlilerin uydurduğu yanlış tabirlerin dışında “Uygurlular”, “Şincanlı Türkler”, “Uygurlu Müslümanlar” ve “Şincanlı Uygurlar” gibi hiç de aslı astarı olmayan tabirlerin üretilerek kullanıldığı görülmüştür. “Doğu Türkistan” adıyla paraların, pasaportların basıldığı, bağımsız cumhuriyetlerin kurulduğu vatanımızın hem milli hem de coğrafi adı Doğu Türkistan’dır. Kırgız, Özbek, Tatar, Tacik ve Kazak (% 10) gibi kardeşlerin yaşadığı Doğu Türkistan’da nüfusun çoğunluğunu Türk ve Müslüman olan Uygurlar (% 85) oluşturmaktadır.

D) Doğu Türkistan’ın nüfusu konusunda kesin bir rakam verme imkânımız yoktur. Ancak bu topraklarda yıllardır Çinlilerin dışında yaklaşık 30 milyon kişinin yaşadığı ifade edilmiştir. Hatta bazı arkadaşlarımız 35 milyon rakamını dahi telaffuz ede-gelmişlerdir. Ne var ki 5 Temmuz Urumçi Olayları’nın ardından Doğu Türkistan’da 13 milyon, 20 milyon insanın yaşadığı ifade edilmeye başlandığı görülmektedir. Yıllardır söylediğimiz 30 milyon nüfusun, bir ay içinde 10 milyon azalarak 20 milyona düşürülmesinin sebebini bilmiyoruz. Ancak bölgedeki Müslüman Türk nüfusunun sayısının az gösterilmesinin Pekin’in menfaatlerine hizmet olduğunu belirtmek istiyoruz. Ayrıca 1938 yılında bu topraklarda % 95’i Müslüman ve Türk olan 4.879.598 kişinin yaşadığını, ve bu rakama özellikle güney bölgesinde kırsal kesimde yaşayan 15 yaş civarındaki erkek çocukların askere alınacakları endişesi ile dahil ettirilmediklerini de hatırlatmak istiyoruz.

E) Uygur Amerikan Derneği Başkanlığı görevinin dışında DUK Başkanlığını yürüten Rabia Kadir hanımefendinin özellikle insan hakları ihlalleri ve kişisel özgürlükler çerçevesinde sürdürdüğü mücadelesi halkımız tarafından takdir edilmektedir. Pekin Hükümeti’nin başta Rabia Kadir olmak üzere birçok dava arkadaşımızın seyahat özgürlüklerini kısıtlamaya yönelik davranışlarını “Sürgün Hükümet” olarak şiddetle protesto ediyoruz. Bu münasebetle şu hususu da aktarmak isteriz ki, bu mücadele içinde yer alan herkes, ülkelerin hassasiyetlerine, değerlerine saygı göstermek durumundadır. Bu dava içinde yer alan arkadaşların milli ve dini değerlerimize azami özen ve dikkati göstermek mecburiyetleri vardır. PKK benzeri terörist örgütlerin sürdürdüğü mücadele ile Doğu Türkistan halkının sürdürdüğü mücadele arasında çok ciddi farkların olduğu gerçeği asla unutulmamalı; Avrupa’da özellikle Türkiye aleyhine çalışan bu tür zararlı ve şiddet içeren kişi ve gruplardan uzak durulmalıdır.

F) Türkiye’de “Uygurları Araştırma Enstitüsü” kurulması talebini yersiz buluyoruz. Uygur Türklerinin Türk tarihindeki, Türk medeniyetindeki yeri ve önemi Türk kamuoyunun genel bilgisi dahilindedir. Ancak Türkiye’de veya bir başka ülkede “Doğu Türkistan Araştırma Enstitüsü”nün kurulmasını Sürgün Hükümetimiz günümüz dünyasının elzem ihtiyacı olarak görmektedir. Özellikle “Ankara”nın, TİKA’nın, İslam Konferansı Örgütü’nün ve Rabıta’nın desteğiyle kurulacak bir enstitüde, yapılacak stratejik değerlendirmeler ve dokümantasyon çalışmalarının dünya barışına ve medeniyetine katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Sürgünde mücadele veren bizler böyle bir Enstitü’nün kurulması için gerekli altyapıyı oluşturmaya talip ve yeterli olduğumuzu ifade etmek istiyoruz.

G) Vakıf, dernek, kurultay, Sürgün Hükümet gibi teşkilatlar tarafından hür dünyada sürdürülen Doğu Türkistan mücadelesi, desteklenmesi gereken insani bir davadır. Mazlum ve mağdur konumdaki Doğu Türkistanlılar olarak her türlü desteğe kapımız açıktır ve başka da çaremiz yoktur. Ancak hiç kimsenin, hiçbir grubun bu insani davayı, para karşılığı bir başka ülkenin tekeline, güdümüne sokma hakkı olmadığını vurgulamak istiyoruz. Özellikle insani, milli ve dini değerlerimizi hiçe sayarak, yok gören her türlü işbirliği ve anlayışı reddettiğimizi ifade etmek istiyoruz. 1949 yılından bu yana yeryüzünde adeta cehennem hayatı yaşatılan 30 milyon insanın milli mevcudiyetini koruyarak insanca yaşamalarını sağlayıcı önlemlerin alınması noktasında yapılacak her türlü maddi ve manevi desteğe Sürgün Hükümeti’nin kapısı açıktır…

20.10.2009 İstanbul, Türkiye

D.T.S.H. Basın Yayın Müdürlüğü

NOTE: Bu yazı ambargoludur. Hükümet içi yazışmadır, izinsiz yayınlandığında DTSH’nin sorumluluğu yoktur.

Hür Dünyada Sürdürülen Komünist Çin KarşıtıDoğu Türkistan Mücadelesinde

Doğu Türkistan Sürgün Hükümeti’nin

TESPİT VE DEĞERLENDİRMELERİ

2-5 Ekim 2009 tarihleri arasında 5. Dönem Toplantısı’nı gerçekleştiren Doğu Türkistan Sürgün Hükümeti olarak; Doğu Türkistan meselesi ile ilgili değerlendirmelerimizi, tespitlerimizi ve hedeflerimizi içeren “2009-2013 Dönemi Beyannamesi”ni 2009 yılı Kasım ayında kamuoyu ile paylaşacağız.

Ancak Doğu Türkistan’da ve hür dünyada gelişen olaylar ve yapılan yanlış değerlendirmeler karşısında, Sürgün Hükümeti olarak aşağıdaki konularda kamuoyunu bilgilendirme ihtiyacını hissettik.

Urumçi’de yaşanan 5 Temmuz Olayları sonrasında hür dünyada yapılan basın açıklamaları arasında Doğu Türkistan halkının sürdürdüğü mili mücadelesine uygun olmayan, nahoş, üzücü değerlendirmeler kamuoyunda yanlış anlaşılmalara neden olduğu görülmüştür.
A) Sürgün Hükümet olarak şunu ifade etmeliyiz ki, hür dünyadaki Doğu Türkistanlılar hiçbir zaman 40 yıldır lider arayışı içinde olmamışlardır. Ülkemizin 1949 yılında işgalinden sonra 1995 yılına kadar hür dünyada sürdürülen Doğu Türkistan mücadelesini temsil eden iki liderimiz olmuştur. Bunlardan biri mücahit ve ilim adamı Mehmet Emin Buğra, diğeri de dava adamı ve siyasetçi İsa Yusuf Alptekin’dir. 1995 yılından sonraki dönemlerde ise Ahmet Igemberdi gibi ledirlerimiz, Erkin Alptekin dava adamlarımız bulundukları ülkelerde bu milli davanın temsilciğini üstlenmişlerdir. Dolayısıyla Doğu Türkistanlıların lider arayışı ifadesinin yanlış anlaşılmadan kaynaklandığı düşünülmektedir.

B) 1949 yılından bu yana hür dünyada ve vatan içinde sürdürülen mücadelenin temelinde dini ve milli değerlerimiz vardır. Elbette demokrasi hedefimizdir, elbette insan hakları, hak arayışları, kişisel özgürlükler önemlidir. Ancak bunlarla beraber bizim mücadelemiz millet mücadelesidir ve millet içindir… Bizim mücadelemiz din mücadelesidir ve imanımız içindir. Nitekim 1933 ve 1944 yıllarında kurulan Doğu Türkistan Cumhuriyetleri’nin devlet armasında ve anayasalarında “millet” ve “din” gerçeği açık şekilde vurgulanmıştır… Ve bu gerçekler, demokrasiyi ilke edinerek sürdürdüğümüz milli mücadelenin temelini oluşturmaktadır.

C) Ayrıca konuya sıcak bir yaklaşım sergileyen yazılı ve görsel basının, köşe yazarlarının, muhabir arkadaşlarımızın; bilgi eksikliği ve yetersizliğinden kaynaklanan sebeplerle “Sinkiang”, “Şincan”, gibi Çinlilerin uydurduğu yanlış tabirlerin dışında “Uygurlular”, “Şincanlı Türkler”, “Uygurlu Müslümanlar” ve “Şincanlı Uygurlar” gibi hiç de aslı astarı olmayan tabirlerin üretilerek kullanıldığı görülmüştür. “Doğu Türkistan” adıyla paraların, pasaportların basıldığı, bağımsız cumhuriyetlerin kurulduğu vatanımızın hem milli hem de coğrafi adı Doğu Türkistan’dır. Kırgız, Özbek, Tatar, Tacik ve Kazak (% 10) gibi kardeşlerin yaşadığı Doğu Türkistan’da nüfusun çoğunluğunu Türk ve Müslüman olan Uygurlar (% 85) oluşturmaktadır.

D) Doğu Türkistan’ın nüfusu konusunda kesin bir rakam verme imkânımız yoktur. Ancak bu topraklarda yıllardır Çinlilerin dışında yaklaşık 30 milyon kişinin yaşadığı ifade edilmiştir. Hatta bazı arkadaşlarımız 35 milyon rakamını dahi telaffuz ede-gelmişlerdir. Ne var ki 5 Temmuz Urumçi Olayları’nın ardından Doğu Türkistan’da 13 milyon, 20 milyon insanın yaşadığı ifade edilmeye başlandığı görülmektedir. Yıllardır söylediğimiz 30 milyon nüfusun, bir ay içinde 10 milyon azalarak 20 milyona düşürülmesinin sebebini bilmiyoruz. Ancak bölgedeki Müslüman Türk nüfusunun sayısının az gösterilmesinin Pekin’in menfaatlerine hizmet olduğunu belirtmek istiyoruz. Ayrıca 1938 yılında bu topraklarda % 95’i Müslüman ve Türk olan 4.879.598 kişinin yaşadığını, ve bu rakama özellikle güney bölgesinde kırsal kesimde yaşayan 15 yaş civarındaki erkek çocukların askere alınacakları endişesi ile dahil ettirilmediklerini de hatırlatmak istiyoruz.

E) Uygur Amerikan Derneği Başkanlığı görevinin dışında DUK Başkanlığını yürüten Rabia Kadir hanımefendinin özellikle insan hakları ihlalleri ve kişisel özgürlükler çerçevesinde sürdürdüğü mücadelesi halkımız tarafından takdir edilmektedir. Pekin Hükümeti’nin başta Rabia Kadir olmak üzere birçok dava arkadaşımızın seyahat özgürlüklerini kısıtlamaya yönelik davranışlarını “Sürgün Hükümet” olarak şiddetle protesto ediyoruz. Bu münasebetle şu hususu da aktarmak isteriz ki, bu mücadele içinde yer alan herkes, ülkelerin hassasiyetlerine, değerlerine saygı göstermek durumundadır. Bu dava içinde yer alan arkadaşların milli ve dini değerlerimize azami özen ve dikkati göstermek mecburiyetleri vardır. PKK benzeri terörist örgütlerin sürdürdüğü mücadele ile Doğu Türkistan halkının sürdürdüğü mücadele arasında çok ciddi farkların olduğu gerçeği asla unutulmamalı; Avrupa’da özellikle Türkiye aleyhine çalışan bu tür zararlı ve şiddet içeren kişi ve gruplardan uzak durulmalıdır.

F) Türkiye’de “Uygurları Araştırma Enstitüsü” kurulması talebini yersiz buluyoruz. Uygur Türklerinin Türk tarihindeki, Türk medeniyetindeki yeri ve önemi Türk kamuoyunun genel bilgisi dahilindedir. Ancak Türkiye’de veya bir başka ülkede “Doğu Türkistan Araştırma Enstitüsü”nün kurulmasını Sürgün Hükümetimiz günümüz dünyasının elzem ihtiyacı olarak görmektedir. Özellikle “Ankara”nın, TİKA’nın, İslam Konferansı Örgütü’nün ve Rabıta’nın desteğiyle kurulacak bir enstitüde, yapılacak stratejik değerlendirmeler ve dokümantasyon çalışmalarının dünya barışına ve medeniyetine katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Sürgünde mücadele veren bizler böyle bir Enstitü’nün kurulması için gerekli altyapıyı oluşturmaya talip ve yeterli olduğumuzu ifade etmek istiyoruz.

G) Vakıf, dernek, kurultay, Sürgün Hükümet gibi teşkilatlar tarafından hür dünyada sürdürülen Doğu Türkistan mücadelesi, desteklenmesi gereken insani bir davadır. Mazlum ve mağdur konumdaki Doğu Türkistanlılar olarak her türlü desteğe kapımız açıktır ve başka da çaremiz yoktur. Ancak hiç kimsenin, hiçbir grubun bu insani davayı, para karşılığı bir başka ülkenin tekeline, güdümüne sokma hakkı olmadığını vurgulamak istiyoruz. Özellikle insani, milli ve dini değerlerimizi hiçe sayarak, yok gören her türlü işbirliği ve anlayışı reddettiğimizi ifade etmek istiyoruz. 1949 yılından bu yana yeryüzünde adeta cehennem hayatı yaşatılan 30 milyon insanın milli mevcudiyetini koruyarak insanca yaşamalarını sağlayıcı önlemlerin alınması noktasında yapılacak her türlü maddi ve manevi desteğe Sürgün Hükümeti’nin kapısı açıktır…

20.10.2009 İstanbul, Türkiye

D.T.S.H. Basın Yayın Müdürlüğü

NOTE: Bu yazı ambargoludur. Hükümet içi yazışmadır, izinsiz yayınlandığında DTSH’nin sorumluluğu yoktur.

Frankfurt Sheheride Birleshme Namayish Ötküzildi

Gérmaniyening Frankfurt Sheheride Xitay tajawuzchillirining wetinimiz Sherqiy Türkistanda yürgüziwatqan qanliq qirghinchiliqigha qarshi keng-kölemlik namayish élip bérildi.

Wetinimiz Sherqiy Türkistan Xitay mustemlikisi astigha chüshüp qalghan 60 yildin béri, qanxor xitaylarning qilmighan eskilikliri qalmidi. Sherqiy Türkistan Xelqi her türlük insaniy we qanuniy heq-hoquqliri tartip élinip, insaniyet tarixida az körülidighan milliy zulumgha muptila qilindi.

Xitaylar xelqimizge öktemlik bilen muamile qilip, yer asti we yer üsti bayliqlirimizni talan-taraj qilghandin bashqa „Sözliseng tilingni késimen, qarisang közüngni oyimen“ dégendek bir qatar pashistik siyasetlerni qollunup, xelqimizni nadan we namrat qaldurush süritini tizlitip, xelq ichide otturgha chiqqan naraziliq keypiyatlirini, dölet térorini ishqa sélip basturdi.

Bolupmu 2009-yili kirgendin béri, Xitay tajawuzchilliri téximu wehshiyliship, insanlirimizni mejburiy qullar emgikige tutti, pilanliq tughut sewebidin buwaqlirimizni qetliam qildi, yash anilarni saqaymas kesellerge giriptar qildi. Uningdin bashqa qiz-yigitlirimizni türkümlep tutqun qilip, kolliktip muddetlik we muddetsiz qamaq hem ölüm jazasi bérish yolliri bilen jazalap, millitimizning milliy ghururigha tegdi.

Xitaylar shundaq turuqluq, xelqimizge her türlük betnamlarni chaplap, her tereptin xelqara jemiyetke millitimizni yaman körsütüshke orunup, özlirining yürgüziwatqan érqiy we kultural qirghinchiliqini qanunluq qilishqa orunup kelmekte. Bu yil Xitayning Shawgüen sheheride otturgha chiqqan qanliq weqede 50 tin artuq qérindishimiz hayatidin ayrildi, 100 ligen qérindishimiz tömür kaltekler bilen dumbalinip, palta we qilichlar bilen chanilip éghir yarilanduruldi. Jinayetchiler jazalandurulmidi, ziyankeshlikke uchrughichilar „Öltürmekning üstige tepmek“ dégendek qopal muamililerge uchridi. Shuning bilen Xelqimiz Ürümchi qatarliq sheherlerde qozghulup, tinch shekilde Xitay hökümitidin heq-adalet telep qilghan bolsimu, hökümet teripidin quralliq inkas qayturulup, 3mingdin artuq kishini qirip tashlap, 10,000din artuq kishini türmilerge tashlidi we ularni éghir iskenjige élip, mejburiy iqrarname yazghuzup, zorluq bilen imza atquzup, arqa-arqdin öltürmekte.

Xitay döliti shundaq turuqluq, xuddi Sherqiy Türkistanda héch ish yüz bermigendek her yili Gérmaniyening Frankfurt sheheride ötküzilidighan medeniyet we insanperwerlikning simwoli bolghan Kitap yermenkisige sahipxanliq qilidighan sherep méhmini boliwélip, Shehitlirimizning issiq qanliri qurimighan qolliri bilen yézilghan kitaplarni xelqarada bazargha saldi.Bu yilliq Frankfurt xelqara kitap yermenkisi 2009-yili 10-Ayning 14-künidin 18-künigiche dawamlashti.

Shu seweptin Gérmaniyening Frankfurt Sheheridiki Sherqiy Türkistan Birliki teshkilati, 2009-yili 10-Ayning 14-Künidin 17-Künigiche Xelqara kitap yermenkisi aldida paaliyet orunlashturup, Xitay tajawuzchillirining qanliq jinayetlirini pash qildi.Bolupmu bu qétim ötküzülgen paaliyetler ichide, Dunya Uyghur qurultiyining qollap-quwetlishi we Türk teshkilatlirining aktip awaz qoshushi bilen élip bérilghan mushu ayning 17-küniki namayish alayide netijilik boldi.

Namayishchilar awal Frankfurt Sheherining merkiziy wogzali aldigha toplinip, Sherqiy Türkistannning azatliq we höriyitige simiwol bolghan ay-yultuzlauq kök bayraq, Xitaylar teripidin öltürülgen shéhitlar, qattiq basturuliwatqan ana-balilarning namayishi, zorawan xitay eskerliri we türmide yétiwatqan bigunah ezimetlirimiz qatarliqlarning resimliri we Xitaylarning tajawuzchiliqigha, érqiy we kultural qirghinchiliqigha qarshi shuarlar yézilghan her türlük taxta we pilakatlarni kötürüp, Frankfurttiki Xitay bash konsulxanisining aldigha yürüsh qildi we u yerde meniwiy animiz, milliy herkitimizning yolbashchisi, Dunya Uyghur qurultiyining reyisi Rabiye Qadir xanimning yitekchilikide Xitaylargha bolghan cheksiz nepret we hörlük we azatliqqa bolghan intilishliri ichide bir meydan namayish élip bardi.Namayish jeryanida „Qatil xitaylar, Uyghurlarni öltürüshni toxtat!“, „Xitaylar wetinimiz Sherqiy Türkistandin chiqip ketsun!“, „ Bizge azatliq kérek!“, „Siyasiy mehbuslar qoyup bérilsun!“, „Yoqalsun Xitay tajawuzchilliri!“ degendek shuarlar towlandi.

Namayish Gérmaniye waqti saet 14:00 de bashlinip, 17:00 giche dawam qildi.
Bu namayishqa Shiwitsiye, Gollandiye, Bélgiye qatarliq döletlerdin kishiler qatnashqandin bashqa Gérmaniyening München qatarliq chong- kichik sheherliride yashawatqan Uyghurlar we qérindash türk teshkilatliridin bolup 500ge yéqin kishi qatnashti. Namaysih jeryanida tesirlik notuqlar sözlendi, namayish intayin tertiplik, janliq we jelip qilarliq shekilde élip béridi. (K.A)

Sherqiy Türkistan Birliki Teshkilati Teshwiqat Merkizi

18.10.2009

Death sentences for China rioters

Urumqi has been under heavy security since the July riots
A Chinese court has sentenced six people to death for murder and other crimes during ethnic riots in Xinjiang region in July, state media have said.

Nearly 200 people were killed during the riots between ethnic Uighurs and members of China’s dominant Han group.

A seventh person received a life sentence, the official Xinhua news agency said.

These are the first convictions relating to the riots – the worst ethnic clashes in China for decades.

The six sentenced to death at the Intermediate People’s Court in Urumqi – Xinjiang’s capital – were reported to be Abdukerim Abduwayit, Gheni Yusup, Abdulla Mettohti, Adil Rozi, Nureli Wuxiu’er, and Alim Metyusup.

As well as murder, state media reported that they were convicted of other crimes ranging from arson, leading mobs and causing “economic loss”.

Rising tensions

Tayirejan Abulimit was given the lesser punishment of life imprisonment because he admitted to charges of murder and robbery and helped the police capture Alim Metyusup.

Advertisement
Footage of the rioting between Uighurs and Han in July

The government says most of those killed in the riots were Han Chinese, but the exile activist group the World Uighur Congress (WUC) claims many Uighurs were also killed.

Dilxat Raxit, a spokesman for the WUC, said the trial had been a sham.

“The whole process lacked transparency and was unfair. They were not given any kind of legal aid,” he told Reuters news agency.

“Uighurs have no protection under the law.”

A protest by Uighurs in Urumqi erupted into violence on 5 July, leaving at least 197 people killed and another 1,700 injured.

Shops were smashed and vehicles set alight and passers-by set upon by rioters.

‘Heavy police presence’

Hundreds of people were detained after the violence and, according to Xinhua, 21 people have been charged.

The BBC’s Quentin Sommerville says 14 people are still waiting to be tried.

“It is a very long way from Beijing but it is one of the most heavily policed parts of the country,” our correspondent says.

“The security forces are really keeping the peace between these two ethnic populations in that part of China.”

Further ethnic unrest in Xinjiang was provoked in August by a wave of attacks with hypodermic syringes that many Han blamed on Uighurs.

Growing tensions

The initial protest in July was over an earlier fight in a toy factory in Guangdong province – on the other side of China – that left two Uighurs dead and 14 others seriously injured.

On Saturday a court in Guangdong sentenced Xiao Jianhua to death and Xu Qiqi to a life sentence for their roles in the factory brawl.

The riots broke out in the western region of Xinjiang in July
Nine others were jailed for sentences of between five to eight years for the violence at the Xuri Toy Factory.

Tensions between the mainly-Muslim Uighurs of Xinjiang and Han have been growing in recent years. Millions of Han have moved to the region in recent decades.

Many Uighurs want more autonomy and rights for their culture and religion – Islam – than is allowed by China’s strict centrist rule.

According to a government white paper on Xinjiang, released last month, the July riots were caused by Uighur separatists promoting an independent “East Turkestan”.

It also noted that during the violence 331 shops and 1,325 motor vehicles were destroyed or burned with many public facilities also attacked.

Source: http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/8302140.stm

Death sentences for China rioters


Urumqi has been under heavy security since the July riots
A Chinese court has sentenced six people to death for murder and other crimes during ethnic riots in Xinjiang region in July, state media have said.

Nearly 200 people were killed during the riots between ethnic Uighurs and members of China’s dominant Han group.

A seventh person received a life sentence, the official Xinhua news agency said.

These are the first convictions relating to the riots – the worst ethnic clashes in China for decades.

The six sentenced to death at the Intermediate People’s Court in Urumqi – Xinjiang’s capital – were reported to be Abdukerim Abduwayit, Gheni Yusup, Abdulla Mettohti, Adil Rozi, Nureli Wuxiu’er, and Alim Metyusup.

As well as murder, state media reported that they were convicted of other crimes ranging from arson, leading mobs and causing “economic loss”.

Rising tensions

Tayirejan Abulimit was given the lesser punishment of life imprisonment because he admitted to charges of murder and robbery and helped the police capture Alim Metyusup.

Advertisement
Footage of the rioting between Uighurs and Han in July

The government says most of those killed in the riots were Han Chinese, but the exile activist group the World Uighur Congress (WUC) claims many Uighurs were also killed.

Dilxat Raxit, a spokesman for the WUC, said the trial had been a sham.

“The whole process lacked transparency and was unfair. They were not given any kind of legal aid,” he told Reuters news agency.

“Uighurs have no protection under the law.”

A protest by Uighurs in Urumqi erupted into violence on 5 July, leaving at least 197 people killed and another 1,700 injured.

Shops were smashed and vehicles set alight and passers-by set upon by rioters.

‘Heavy police presence’

Hundreds of people were detained after the violence and, according to Xinhua, 21 people have been charged.

The BBC’s Quentin Sommerville says 14 people are still waiting to be tried.

“It is a very long way from Beijing but it is one of the most heavily policed parts of the country,” our correspondent says.

“The security forces are really keeping the peace between these two ethnic populations in that part of China.”

Further ethnic unrest in Xinjiang was provoked in August by a wave of attacks with hypodermic syringes that many Han blamed on Uighurs.

Growing tensions

The initial protest in July was over an earlier fight in a toy factory in Guangdong province – on the other side of China – that left two Uighurs dead and 14 others seriously injured.

On Saturday a court in Guangdong sentenced Xiao Jianhua to death and Xu Qiqi to a life sentence for their roles in the factory brawl.

The riots broke out in the western region of Xinjiang in July
Nine others were jailed for sentences of between five to eight years for the violence at the Xuri Toy Factory.

Tensions between the mainly-Muslim Uighurs of Xinjiang and Han have been growing in recent years. Millions of Han have moved to the region in recent decades.

Many Uighurs want more autonomy and rights for their culture and religion – Islam – than is allowed by China’s strict centrist rule.

According to a government white paper on Xinjiang, released last month, the July riots were caused by Uighur separatists promoting an independent “East Turkestan”.

It also noted that during the violence 331 shops and 1,325 motor vehicles were destroyed or burned with many public facilities also attacked.

Uighurs and Uyghuristan
Author: Preeti Bhattacharji, Research Associate

Updated: July 6, 2009

1.Introduction
2.Intermittent Independence
3.Economic Development
4.Han Migration
5.Ethnic Tension
6.Terrorism and Counterterrorism
7.Tough Neighborhood
8.International Disinterest

——————————–
Introduction
The Xinjiang Uighur Autonomous Region (XUAR), a territory in western China, accounts for one-sixth of China’s land and is home to about 20 million people from thirteen major ethnic groups. The largest of these groups is the Uighurs [PRON: WEE-gurs], a predominantly Muslim community with ties to Central Asia. Some Uighurs call China’s presence in Xinjiang a form of imperialism, and they stepped up calls for independence—sometimes violently—in the 1990s through separatist groups like the East Turkestan Islamic Movement (ETIM). The Chinese government has reacted by promoting the migration of China’s ethnic majority, the Han, to Xinjiang. Beijing has also strengthened economic ties with the area and tried to cut off potential sources of separatist support from neighboring states that are linguistically and ethnically linked with the Uighurs.

Intermittent Independence
Since the collapse of the Qing Dynasty in 1912, Xinjiang has enjoyed varying degrees of autonomy. Turkic rebels in Xinjiang declared independence in October 1933 and created the Islamic Republic of East Turkestan (also known as the Republic of Uighuristan or the First East Turkistan Republic). The following year, the Republic of China reabsorbed the region. In 1944, factions within Xinjiang again declared independence, this time under the auspices of the Soviet Union, and created the Second East Turkistan Republic. But in 1949, the Chinese Communist Party took over the territory and declared it a Chinese province. In October 1955, Xinjiang became classified as an “autonomous region” of the People’s Republic of China.

Some Uighurs, nostalgic for Xinjiang’s intermittent periods of independence, call for the recreation of a Uighur state. “The Central Asian Uighurs know a great deal about the two East Turkestan periods of sovereign rule, and they reflect on that quite frequently,” says Dru C. Gladney, president of the Pacific Basin Institute at Pomona College. Many of these Uighurs say China colonized the area in 1949. But in its first white paper on Xinjiang, the Chinese government said Xinjiang had been an “inseparable part of the unitary multi-ethnic Chinese nation” since the Western Han Dynasty, which ruled from 206 BC to 24 AD.

Economic Development
Xinjiang’s wealth hinges on its vast mineral and oil deposits. In the early 1990s, Beijing decided to spur Xinjiang’s growth by giving it special economic zones, subsidizing local cotton farmers, and overhauling its tax system. In August 1991, the Xinjiang government launched the Tarim Basin Project (World Bank) to increase agricultural output. During this period, Beijing invested in the region’s infrastructure, building massive projects like the Tarim Desert Highway and a rail link to western Xinjiang. In an article for The China Quarterly, Nicholas Bequelin of Human Rights Watch says these projects were designed to literally “bind Xinjiang more closely to the rest of the PRC.”

Since 1954, China has also used the Xinjiang Production and Construction Corps (XPCC) to build agricultural settlements in China’s western periphery. Locally known as the Bingtuan, the XPCC is charged with cultivating and guarding the Chinese frontier. To achieve this mission, the corps has its own security organs, including an armed police force and militia. Over the past fifty years, the XPCC has attracted a steady stream of migrant workers to Xinjiang.

Beijing continues to develop Xinjiang in campaigns called “Open up the West” and “Go West.” Experts like Gladney say these programs have made the region relatively prosperous. “If you look at the general per capita income of Xinjiang as a region,” he says, “it’s higher than all of China’s except for the southeast coast.” But others note that Xinjiang’s wealth is concentrated in its oil-rich centers, and international development bodies like the Asian Development Bank say that there are high levels of inequality (PDF) in the area. The Chinese government has launched a series of programs to alleviate poverty in Xinjiang, and in March 2008, Chinese Premier Wen Jiabao emphasized harmonious development of the region in a government report.

Han Migration
Growing job opportunities in Xinjiang have lured a steady stream of migrant workers to the region, many of whom are ethnically Han. The Chinese government does not count the number of workers that travel to Xinjiang, but experts say the local Han population has risen from approximately 5 percent in the 1940s to approximately 40 percent today. These migrants work in a variety of industries, both low tech and high tech, and have transformed Xinjiang’s landscape. In June 2008, the BBC produced a photo report called Life in Urumqi, which said Xinjiang’s capital had recently witnessed “the arrival of shopping centres, tower blocks, department stores and highways.”

Many of these Uighurs say China colonized the area in 1949. But in its first white paper on Xinjiang, the Chinese government said Xinjiang had been an “inseparable part of the unitary multi-ethnic Chinese nation” since the Western Han Dynasty.
In its 2007 annual report to the U.S. Congress, the Congressional-Executive Commission on China said the Chinese government “provides incentives for migration to the region from elsewhere in China, in the name of recruiting talent and promoting stability” (PDF). Since imperial times, the Chinese government has tried to settle Han on the outskirts of China to integrate the Chinese periphery. But the Communist Party says its policies in Xinjiang are designed to promote economic development, not demographic change. Xinjiang’s influx of migrants has fueled Uighur discontent as Han and Uighurs compete over limited jobs and natural resources.

Ethnic Tension
The Chinese government says Xinjiang is home to thirteen major ethnic groups. The largest of these groups is the Uighurs, who comprise 45 percent of Xinjiang’s population, according to a 2003 census. Like many of these groups, the Uighurs are predominantly Muslim and have cultural ties to Central Asia.

As Han migrants pour into Xinjiang, many Uighurs resent the strain they place on limited resources like land and water. “Uighurs feel like this is their homeland, that these resources should be more devoted to them,” says Gladney. In 2006, Human Rights in China said population growth in Xinjiang had transformed the local environment, leading to “reduced human access to clean water (PDF) and fertile soil for drinking, irrigation and agriculture.”

Ethnic tension is fanned by economic disparity: the Han tend to be wealthier than the Uighurs in Xinjiang. Some experts say the wage gap is the result of discriminatory hiring practices. The Congressional-Executive Commission on China reports that in 2006, the XPCC reserved approximately 800 of 840 civil servant job openings for Han. Local officials say they would like to hire Uighurs, but have trouble finding qualified candidates. “One common problem of the western region is that the education and cultural level of the people here is quite low,” said Wang Lequan, Xinjiang’s Communist Party secretary, in an interview with the BBC. Gladney says Han applicants tend to have better professional networks because they are more often “influential, children of elite Party members and government leaders.”

According to Bequelin, Uighurs are also upset by what they consider Chinese attempts to “refashion their cultural and religious identity.” In an op-ed for the Washington Post, Rebiyah Kadeer, a prominent exiled Uighur, condemns China for its “fierce repression of religious expression,” and “its intolerance for any expression of discontent.” Beijing officials respond to these accusations by saying they respect China’s ethnic minorities, and have improved the quality of life for Uighurs by raising economic, public health, and education levels in Xinjiang.

In July 2009, ethnic tension between the Han and Uighur communities in Xinjiang was brought into the international limelight after severe riots between the two groups and police forces erupted in the province’s capital city of Urumqi. According to Chinese state media, at least 150 people were killed, and more than 800 were injured. The riots were reportedly sparked by a Uighur protest over the ethnically motivated killing of two Uighur workers in the southern province of Guangdong. Accounts of how the protest turned violent differ.

Terrorism and Counterterrorism
During the 1990s, separatist groups in Xinjiang began frequent attacks against the Chinese government. The most famous of these groups was the East Turkestan Islamic Movement (ETIM). China, the United States, and the UN Security Council have all labeled ETIM a terrorist organization, and Chinese officials have said the group has ties to al-Qaeda. Concern about Uighur terrorism flared in August 2008—just days before the Beijing Olympics—when two men attacked a military police unit (NYT) in Xinjiang, killing sixteen. However, a month later, the New York Times reported that according to eyewitness accounts of three foreign tourists, the attackers were also in paramilitary uniform, casting doubts on the official Chinese version of the incident, which had called it a terrorist incident. The attack had come a week after a group calling itself the Turkistan Islamic Party took credit for a slew of terrorist attacks (Xinhua), including two bus explosions in Yunnan province.

The Han population there has risen from approximately 5 percent in the 1940s to approximately 40 percent today.
The Chinese government has taken steps to combat both separatists and terrorists in its western province. According to the U.S. State Department, Chinese authorities raided an alleged ETIM camp in January 2007, killing eighteen and arresting seventeen. China also monitors religious activity in the region to keep religious leaders from spreading separatist views. Since September 11, 2001, China has raised international awareness of Uighur-related terrorism and linked its actions to the Bush administration’s so-called war on terror.

But many experts say China is exaggerating the danger posed by Uighur terrorists. China has accused the Uighurs of plotting thousands of attacks, but Andrew J. Nathan, a China expert at Columbia University, says, “You have to be very suspicious of those numbers.” Gladney notes that many of the “terrorist incidents” that China attributes to ETIM are actually “spontaneous and rather disorganized” forms of civil unrest. Most experts say ETIM has no effective ties to al-Qaeda, and Bequelin goes so far as to say, “ETIM is probably defunct by now, as far as we know.” In a 2008 report, Amnesty International accused Chinese officials of using the war on terror to justify “harsh repression of ethnic Uighurs.” But in Xinhua, a state-run newspaper, Chinese rights organizations refuted the Amnesty report, saying it was designed to slander China under the pretense of human rights.

Experts disagree on the efficacy of China’s counterterrorism measures. Some, including Bequelin, say China’s anti-separatist campaign actually provokes more resentment, which can lead to more terrorism. But other Western outlets say China’s counterterrorism measures have been relatively successful. A review of U.S. State Department documents shows a decrease in Uighur-related terrorism since the end of the 1990s.

Tough Neighborhood
Xinjiang shares a border with Mongolia, Russia, Kazakhstan, Kyrgyzstan, Tajikistan, Afghanistan, Pakistan, India, and the Tibet Autonomous Region. Because of the Uighurs’ cultural ties to its neighbors, China has been concerned that Central Asian states may back a separatist movement in Xinjiang. According to Nathan, these fears are fueled by the fact that the Soviet Union successfully backed a Uighur separatist movement in the 1940s. To keep Central Asian states from fomenting trouble in Xinjiang, China has cultivated close diplomatic ties with its neighbors, most notably through the Shanghai Cooperation Organization. According to Bequelin, the Shanghai Cooperation Organization was created “to ensure the support of Central Asian states,” and to “prevent any emergence of linkages between Uighur communities in these countries and Xinjiang.”

Many experts believe China’s diplomatic efforts have been successful. Adam Segal, senior fellow for China studies at the Council on Foreign Relations, says China’s neighbors “are now fighting their own Muslim fundamentalist groups,” which makes them more sympathetic to China’s plight. According to the U.S. State Department, Uzbekistan extradited a Canadian citizen of Uighur ethnicity to China in August 2006, where he was convicted for alleged involvement in ETIM activities. Nathan says cases like these are evidence that China’s neighbors are cooperating with China’s anti-secessionist policies. In contrast, the United States refused to hand over five Uighurs who had been captured by U.S. forces in Pakistan in 2001, despite Chinese calls to do so. After their release from Guantanamo Bay in May 2006, the Uighurs were instead transferred to Albania. In June 2009, four Uighurs who had been detained at Guantanamo were resettled in Bermuda. The remaining thirteen Uighur detainees will be resettled in Palau.

None of China’s neighbors have expressed official support for the Uighurs, but the region’s porous borders still worry Chinese officials. In the 1980s and 1990s, many Uighurs traveled into Pakistan and Afghanistan, where they were exposed to Islamic extremism. “Some enrolled in madrassas, some enrolled with [the anti-Taliban opposition force] the Northern Alliance, some enrolled with the Taliban, some enrolled with the Islamic Movement of Uzbekistan,” says Bequelin. Chinese officials worry that militants who slip in and out of Xinjiang can promote anti-state activity.

International Disinterest
In the run-up to the Beijing Olympics in 2008, protests in Tibet reaped international attention. But protests in Xinjiang (IHT) went relatively unnoticed. “People aren’t threatening to boycott the Olympic opening ceremony for the Uighurs,” says Segal. Because Tibet gets more global attention than Xinjiang, some reporters have referred to Xinjiang as “China’s other Tibet” (al-Jazeera).

International interest in Xinjiang is muted for a variety of reasons. According to Nathan, the Uighur community lacks an effective leader. “For the Uighurs, their most prominent spokesperson is Rebiya Kadeer in Washington, who really doesn’t have the infrastructure and the Nobel Prize that the Dalai Lama has,” he says. Bequelin adds that the Chinese government has effectively branded Uighur separatists as terrorists, which has reduced international sympathy for their mission. Amidst international apathy, most experts say the human rights situation in Xinjiang is likely to get worse before it gets better. “There’s no international pressure to change policy in Xinjiang right now,” says Segal. “So why would China make any changes?”

Weigh in on this issue by emailing CFR.org.

Source: http://www.cfr.org/publication/16870/