Barin Yézisining 21 – Esirning Deslepki On Yilinimu Jinchiraghda Ötküzüshi Némidin Dérek Béridu?

Ixtiyari muxbirimiz Ekrem
2012-09-14

Xitay axbarat wasitiliri bir tereptin uyghur élide barliqqa kelgen «alemshumul tereqqiyat» toghrisida dawrang salsa, yene bir tereptin uyghurlarning échinishliq qismetlirige ait melumatlarni ashkarilimaqta.

Sürette, barin inqilabchilirini yalap kétiwatqan tajawuzchi Xitaylar!
Közetküchilerning qarishiche, xitaydiki eng chong énérgiye bazisi bolghan uyghur élide yer tewresh, qurghaqchiliqqa oxshash türlük tebiet apetler, saqal, burut qoyush, romal artishni chekleshke oxshash medeniy apetler, til, yéziqliridin mehrum qaldurush, diniy étiqadini suslashturush, namratlashturushqa oxshash milliy apetler keng höküm sürmekte.«Tengritagh tori» 14 – Séntebir «gherbning gazini sherqqe yötkesh 3 – Liniyisi» ning ishqa kirishtürülgenlikini élan qildi. Ghulja – Qorghastin bashlanghan bu turuba yolida yiligha 30 milyon küp métirdin artuq tebiiy gaz toshulidiken. Téxi bir ay ilgirila, xitay dairiliri «gherbning tokini sherqqe yetküzüsh qurulushi» toghrisida melumatlarni ashkarilighan idi. «Xelq géziti» 14 – Séntebir uyghur diyaridiki 19 milyon 963 ming adem qétim tebiiy apetning ziyankeshlikige uchrighan xelqni qutuldurush üchün 10 yildin buyan 3 milyard 200 milyon som pul ajratqanliqini alahide xewer süpitide bash sehipisige basti.

Yéqinqi xewerlerde yene, uyghur ilidin bayqalghan néfit we tebiiy gazgha oxshash yéngi bayliq menbelirige ait uchurlar daim közge chéliqip turuwatidu. Xitay axbarat wasitiliri, uyghur diyarida kem uchraydighan «halqima tereqqiyat» ning netijisige dair melumatlarni üzmey élan qilmaqta. Del buning qarshisida, uyghurlarning ichimlik su mesilisi, tok mesilisi, issinish mesilisining téxi hel bolmighanliqigha munasiwetlik uchurlarmu otturigha chiqmaqta.

14 – Séntebir xitay kompartiyisining axbarat qorali – «Xelq torida» aqtu nahiyisining barin yézisida tok mesilisining hel bolghanliqi élan qilindi. «Jenubiy shinjangdiki üch wilayet, oblast tok qisinchiliqi dewrige xatime berdi» namliq bu atalmish «xush xewer» de, barin yézisidiki xelqning tunji qétim éléktrdin toluq behrimen bolush basquchigha qedem qoyghanliqi tentene bilen jakarlandi.

Xitay hökümiti bundin ikki ay ilgiri, uyghur ilidiki bir yérim milyon xelqning pakiz su mesilisini hel qilghanliqini élan qilghanda, yene 3.5 Milyon xelqning meynet su ichidighanliqi ashkarilanghan idi.

Uyghur ziyaliylirining qarishiche, 21 – Esirning bügünki künide, özlirini «uchqandek tereqqiy qilip iqtisadiy möjize yaritiwatqan chong dölet» dep qarawatqan xitayda, özlirining énérgiye bazisi bolghan uyghur rayonining tok, su mesilisining emdi bügün hel boluwatqanliqini jakarlishi, eslide nomus qilarliq ish idi. Bash shtabi gérmaniyining frankfort shehiride bolghan sherqiy türkistan kültür merkizining reisi küresh ataxan ependi bu toghrisida köz qarishini otturigha qoydi.

Barin yézisida tok mesilisi néme üchün bügünge kelgende hel boldi? barin yézisi qandaq jay? néme üchün éléktr istansisi qurush üchün zörür bolghan yéqilghu we sharaitqa yéterlik derijide ige bir elde, puqralarning bu qiyinchiliqi tarixtin buyan hel qilinmay keldi? uyghurlarning bu derijide namrat, bichare halda qélishigha seweb bolghan amillar qaysi?

D u q teshwiqat – Neshriyat komitétining mudiri perhat muhemmidi ependi yuqiriqi soallar üstide toxtilishtin ilgiri, barin yézisi we «barin rohi» toghrisida qisqiche chüshenche bérip ötti. Uyghur ziyaliysi küresh ataxan ependi yene, barin xelqi we barin inqilabi toghrisida toxtaldi.

Copyright © 1998-2011 Radio Free Asia. All rights reserved.

http://www.rfa.org/uyghur/xewerler/tepsili_xewer/barin-yezisi-09142012222454.html/story_main?encoding=latin

About The Uyghuristan Government in Exile
The Official Website of Uyghuristan Government in Exile

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: