Ürümchide NURUZ Bayrimi Mejburiy Emeldin Qalduruldi

Ixtiyariy muxbirimiz Ekrem
2013-03-22
RFA/Ekrem

Ürümchi sheherlik saqchi idarisi 3 – Ayning 18 – Küni noruz paaliyiti ötküzmekchi bolghan ana til soda shirkitining dériktori bilen ana til mektipi qurush yolida pidakarliq körsitiwatqan ikki kishini mejburiy tutup soraq qilghan. 3 – Ayning 19 – Küni ötküzülmekchi bolghan noruz bayrimi emeldin qaldurulghan. Bezi tor yazarliri teripidin «2013 – Yili wetinimizde yüz bergen tunji zor weqe» dep atalghan bu weqe kishilerning küchlük diqqitini chekmekte.

Töt kündin buyan uyghur ilidiki dangliq tor betliridin «baghdash», «izdinish» qatarliq torlarda keskin bes – Munazire qozghawatqan témilarning biri, 19 – Mart küni «uysun réstorani» da ötküzülmekchi bolghan birleshme noruz bayrimini ürümchi sheherlik saqchi idarisining mejburiy emeldin qalduriwétish weqesi bolmaqta.

Tor betlerdiki ashkara melumatlarda körsitilishiche, «shinjyang xelqara ana til soda shirkiti»ning sahipxanliqida 3 – Ayning 19 – Küni chüshtin kéyin saet 4:00 tin 8:00 gha qeder ürümchidiki «uysun réstorani» da noruz paaliyiti ötküzülmekchi bolghan. «Noruz dastixanida ana til ziyapiti» namliq bu paaliyetke uyghur ilining herqaysi jayliridiki tonulghan uyghur, qazaq, qirghiz ziyaliyliri, dangliq baylar, jamaet erbapliridin bolup minggha yéqin kishi teklip qilinghan. Bu noruz paaliyiti ürümchidiki yashlar baghchisining keynide qazaq qérindashlar teripidin échilghan «uysun réstorani» gha orunlashturulghan. Paaliyet ötküzülüshtin birqanche hepte ilgiri, hökümet tereptin kütülmigen tosalghugha yoluqmasliq üchün, paaliyet teshkilligüchiler ürümchi sheherlik jamaet xewpsizlik idarisigha bérip tizimgha aldurghan. Ürümchi sheherlik jamaet xewpsizlik idarisi ruxset bergendin kéyin, ana til shirkiti teripidin uyghur ilining jenub, shimalidiki paaliyetke teklip qilinghan mötiwerlerge baghaq ewetilgen.
Ushbu noruz paaliyitining baghiqi
Ürümchide noruz bayrimi mejburiy emeldin qalduruldi
Kütülmigende, 3 – Ayning 18 – Küni chüshtin kéyin, ürümchi sheherlik saqchi idarisi «shinjyang xelqara ana til soda shirkiti» ning dériktori bilen, uzundin buyan ana til mektipi qurush yolida tirishchanliq körsitip kelgen abduweli ependilerni «chay»gha teklip qilish namida, uzun soraq qilghan. Bu atalmish «chay»din dili qattiq renjigen abduweli ependi, tor betlerde qollinip kelgen gulen texellusi bilen shu küni kechte «ürümchide chay, oxshaptu hay hay» namliq bir shéir yézip, izdinish qatarliq torlarda élan qilghan.

Uning 19 – Mart küni «izdinish» torida élan qilghan yazmisida bayan qilinishiche, ularni soraq qilish ishigha alayiten qeshqerdin kelgen saqchilarmu qatnashqan. Gulen ependi bu toghrisida eynen mundaq yazidu:

– Bir addiy puqra üchün qeshqerdin ürümchigiche sep hasil qilip hésab élish némige zörür bolup qaldi. Sorighinini dep berdim, sorimighannimu dep berdim… Mende démigüdek néme bar? yoshurghidek néme bar? balilarni oqusun dédim, balamni mendek uyghur bolsun dédim, allah bergen balamni sawadsiz qalmisun, balilarni jahaletke yem bolmisun dep, mektep quray dédim. Pahishixana achqan bolsam xosh bolamting? qimarxana achsam mushundaq chay ichürermiding? yéziwatimen, yazalmaywatimen…Nechche ming yilliq noruz kimning nerige taqashti? baj tölewatqan bu natiwan xelqning xoshalliqi qaysingning nerige putlashti? qilma déding maqul déduq, jim bolduq, hijiyip olturduq… Yene néme gep? bir künning ichide noruz qilidighan résturan yéniwaldi, mektep quridighan orun yéniwaldi… Qildurulmiduq…

Bu qétimqi noruz paaliyitini teshkilleshke qatnashqan yene bir kishining bayan qilishiche, ürümchi sheherlik saqchi idarisining eyni chaghda noruz ötküzüshke ijazet bergen emeldari gépidin yéniwalghan. Bu saqchining gépi boyiche éytqanda, bu qétimqi paaliyetke dair matériyallarni arxiplashturush, tengritagh rayonluq saqchixanigha bu paaliyetni aldin tizimgha aldurush, andin noruz paaliyitige qedem teshrip qilmaqchi bolghan méhmanlarning tizimlikini saqchigha tapshurush kérekken. Bu paaliyetni teshkilligüchilerning torda bayan qilishiche, saqchilar hetta yiraq – Yéqindin kelgenlerge téléfun échip, bu paaliyetke néme meqsette qatnishidighanliqini, ana til soda shirkiti bilen néme munasiwiti barliqi qatarliq bir talay soallarni sorap tehdit salghan.

Netijide, 19 – Mart küni «uysun réstorani» da noruz paaliyiti ötküzülmigen. Réstoran xojayini saqchilarning bésimi seweblik bu yerde paaliyetke ötküzüshke bolmaydighanliqini ochuq éytalmay, «réstoranning tok yolidin chataq chiqti» dep turuwalghan. Paaliyet teshkilligüchiler bu küni réstorangha yéqin yolitilmighan. Etrapni nurghunlighan saqchi we bixeterlik xadimliri qaplap ketken. Méhmanlarni kütüshke mesul bolghan kishiler alayiten noruzluq sowgha – Salamlarni teyyarlap, yiraq – Yéqindin kelgenlerdin özre sorimaqchi bolghanda, mexpiy xadimlar «bu ishni biz özimiz qilimiz» dep, ularni heydiwetken. Uyghur ilining jenub we shimalidin kelgen mingdin artuq ademni puqrache kéyingen bixeterlik idarisining xadimliri we saqchilar birmu – Bir tizimlap, nedin kelgen bolsa shu yerge yolgha sélip qoyghan.

Xitay dairiliri uyghur diyaridiki yerlik ahale bolghan uyghur, qazaq, qirghiz qatarliqlarning mötiberlirining bir sorungha jem bolup, ürümchide birleshme noruz ötküzüsh paaliyitini néme üchün chekleydu?

Bu qétimqi noruz paaliyitining meni qilinghanliqi toghrisidiki uchurlarni we uyghur tor yazarlirining ghezeplik inkaslirini yéqindin közitip turghan gérmaniyidiki uyghur ziyaliysi, d u q muawin reisi ümid agahi ependi bu xususta toxtilip ötti.

Téximu diqqetni chékidighan bir weqe shuki, del shu küni «aqillar mektipi» diki mesul xadim, ana til soda shirkitige uyghur yeslisi qurush üchün ijarige bergen yerni saqchi terepning bésimi seweblik qayturuwalidighanliqini bildürgen. Démek, xitay hökümet terep 19 – Mart küni wetenperwer uyghurlar teripidin uyushturulghan noruz paaliyitini emeldin qaldurupla qalmay, ana til yeslisi qurush ishinimu bikar qilghan.

Advertisements

Brief history of the Uyghur

Posted on November 28, 2012

Brief history of the Uyghurs

The Uyghurs is one of the ancient Turkic peoples. they are the native people of Eastern Turkistan/Uyghuristan(at present called Xinjiang Uyghur Autonomous Region , Peoples Republic of China).they settled on territory of Eastern Turkistan/Uyghuristan,and of present Kazakhstan, Kyrgyzstan,Uzbekistan and Turkey. According to 2008 Chinese census Uyghur population in East Turkistan/Uyghuristan about 9 millions. However, some unofficial Uyghur sources give an estimated figure of more than 20 millions of Uyghurs live in East Turkistan/Uyghuristan.the East Turkistan/Uyghuristan is bordered by the Chinese provinces of Gansu, Qinghai and the Tibetan, and by the countries of Kazakistan, Kyrgyzstan, Tajikistan, Afghanistan, Pakistan, India, Mongolia and Russia.

In the literature, the term Uyghur has a number of differing spellings, mostly connected with variations in the language of research. Uyghur is variously spelled Uigur, Uygur, Uighur, and Uyghur. in Uyghur <> in Chinese ,Pinyin The word means “Confederation of Nine Tribes”, and ´united´ or ´allied´.

The Turkic population of the Uyghurs which possesses the same blood, language, tradition and religion with, Khazak, Kyrgiz, Uzbek and Tatar and etc.Uyghurs and Han Chinese are not of the same race. Uyghurs is clearly a European race and look primarily like Western Europeans.

The Chinese sources indicate that the Uygurs are the direct descendants of the Huns.the name “Uyghur” is mentioned in the chronicles of the Han Dynasty (206 B.C. – 220 A.D.), Wei Dynasty (265-289 A.D.), Tang Dynasty (618-906 A.D.), and Sung Dynasty (906-960).ancient Greek, Iranian, and Chinese sources placed Uyghurs with their tribes, and sub-tribes in the vast area between the west banks of the Yellow River in the east, Eastern Turkistan/Uyghuristan in the west, and in the Mongolian steppe in the northeast as early as 300 B.C.

The Uyghur people, along with their brother peoples the Kok Turk, Hun, have established a succession of dynasties throughout the centuries and throughout a vast region.

Period of Uyghur Khaganate/Empire/Civil War/Reoublic/Autonomous and its Capitals
(204– 216 BC) Hun Empire
(551 – 745) Göktürk Empire
(745 – 845) Orkhon Uyghur Khanate
(960 – 1187) Ghaznavid kingdom
(1040 –1157) Seljuq Empire
(870 – 1036 )Kansoe-Kanaat {Ghulja}
(850 – 1275) Idikut-Kanaat {Turpan}
(870 – 1212) Qarakhanid Khanate {Atush}
(1504 – 1759)Saidiya Khanate {Yakan}
(1759-1862) Civil War {Kashgar}
(1864-1876) Kashgaria Kingdom {Kashgar}
(1876-1884)8 Years Bloody War with Manchu Dynasty {Kashgar}
(1884-1911) Under Manchu control {Ordubalik}
(1911-1933) Under Militarist Chinese { Urumchi}
(1933-1934) Islamic Repblic of East Turkistan/Uyghuristan {Kashgar}
(1934-1944) Bloody War with Militarist Chinese {Urumchi}
(1944-1949) East Turkistan Republic /Uyghuristan{Ghulja}
(1949-1955) 6 Years War with Communist Chinese {Urumchi}
(1955- ) Under Communist Chinese ( until now) { Urumchi}

Manchu Invasion

The Manchus who set up a huge empire in China,then the Manchus invaded the Saeedia Uyghur Kingdom of East Turkestan/Uyghuristan in 1759 and dominated it until 1862. During this period the Uyghurs revolted 42 times against the Manchu rule with the purpose of regaining their independence.

The Uyghur Kashgaria Kingdom/Uyghuristan (1864 – 1876)

In the last revolt of 1863, the Uyghurs were successful in expelling the Manchus from their motherland, and founded an independent Uyghurista( Kashgaria) kingdom in 1864. The kingdom was recognized by the Ottoman Empire, Tsarist Russia, Turkey,Afghanistan and Great Britain. But for fear of Tsarist expansion into Eastern Turkestan/Uyghuristan, Great Britain persuaded the Manchu court to conquer East Turkestan/Uyghuristan. The money for the Manchu invasion was granted by the British Banks.

Large forces under the overall command of General Zho Zhung Tang (Tso Tsung-t’ang ), attacked East Turkestan in 1876. in 1877, Zou Zongtang massacred 600,000 Uyghurs in Kashgar and overthrew the Uyghur Kashgar Kingdom. After eight years of bloody war, the Manchu empire formally annexed East Turkistan/Uyghuristan into its territories and renamed it “Xinjiang” which means (“New Territory” or “New Frontier”or “New Dominion”) on November 18, 1884.

Nationalist Chinese domination in East Turkistan/Uyghuristan

In 1911, the Nationalist Chinese, overthrew Manchu rule and established a republic.the Uyghurs, who also wanted to free themselves from foreign domination, staged several uprisings against the nationalist Chinese rule during this period.

East Turkistan /UyghuristanIslamic Republic

On November 12, 1933,Uyghurs in the southern part of East Turkistan/Uyghuristan established Islamic Republic of East Turkistan/Uyghuristan. The independence following a military revolution. In the ensuing years and until 1937, Stalin sent Russian troops to put East Turkistan/Uyghuristan into the hands of a Chinese warlord, Sheng Shicai.

East Turkistan/Uyghuristan Republic

Eleven years later, on exactly the same day, Uyghurs rose up to drive Chinese troops out of Ghulja prefecture and established “East Turkistan /UyghuristanRepublic”. This short-lived Uyghur republic was ended by the “Sino-Russian Friendship Agreement” signed during the Yalta Summit, 1945. the Second East Turkistan/Uyghuristan Republic existed 1944-1949. on August 27,1949,the Leader of East Turkistan/Uyghuristan Republic ,Ahmatjan Qasimi, was reportedly killed in an air crash (the report came from Beijing and Moscow). In actuality, Ahmatjan Qasimi was the target of a political conspiracy set up by Mao Zedong and Stalin. He was killed in the Soviet Union at a secret KGB camp by Lake Baikal, and then Chinese communist army invaded East Turkistan/Uyghuristan on October 1, 1949.

East Turkistan/Uyghuristan was occupied by the communist China in 1949 and its name was changed to the XUAR(Xinjiang-Uyghur Autonomous Region) in 1955. The communist China has been excersizing a colonial rule over the East Turkistan/Uyghuristan since then. The Uyghurs have had to undergo unimaginable suffering and been subjugated to inhuman conditions under the repressive alien rule. following Sep 11, 2001 ,China voiced its support for the United States of America in the War on Terror.the Chinese government has often referred to Uyghur nationalists as “terrorists” and received more global support for their own “war on terror” since 9/11.human rights organizations have become concerned that this “war on terror” is being used by the Chinese government as a pretext to repress ethnic Uyghurs. Uyghur exile groups also claim that the Chinese government is suppressing Uyghur culture and religion, and responding to demands for independence with human rights violations.the Chinese government often imprisons Uyghur nationalists and has executed some individuals. On February 9, 2007,Ismail Semed was executed by the Peoples Republic of China for “attempting to split the motherland”.

In March 2006, Huseyin Celil, a Canadian Uyghur Muslim religious leader was arrested in Uzbekistan and then the Uzbekistan government handover Huseyin Celil to China. later he convicted for “separatist activities” and sentenced to life imprisonment because of his alleged links to groups seeking independence for East Turkistan/Uyghuristan.

Amérika-Özbékistan Munasiwetliridiki Yéngi Burulush

Muxbirimiz Ümidwar
2013-03-13

Özbékistan tashqi ishlar ministiri abduleziz kamilof amérika ziyaritide amérika dölet ishliri sékrétari jon kérri bilen körüshti. 2013-Yili 12-Mart, washington.
AFP

fc27aed9-9096-4c5a-83a2-f583d387719d
Özbékistan tashqi ishlar ministiri abduleziz kamilof 12-Mart küni amérika qoshma shtatlirida resmiy ziyarette bolup, amérika dölet ishliri sékrétari jon kérri bilen körüshüp, ikki dölet hemkarliqliri mesilisi boyiche pikir almashturdi.

Ikki terep uchrishishida némiler muhakime qilinidighanliqi heqqide muxbirlargha melumat bergen jon kérri sözide özbékistanning amérikigha nahayiti muhim sahede yardem bériwatqanliqi hem bu munasiwetlerning merkizi nuqtisining afghanistangha baghliq ikenlikini ilgiri sürüp mundaq dédi:
«Bügün biz bixeterlik we özara yardem mesilisi heqqide gepleshmekchimiz. Özbékistan bizge nahayiti muhim sahede yardemleshmekte, bu afghanistandiki küchlirimizge kéreklik bolghan eshyalarni yetküzüp bérishte ipadilinidu».

Amérika bilen özbékistan arisidiki alaqilerde muhim orun alidighan témilarning biri kishilik hoquq mesilisi bolup, özbékistan uzundin buyan mezkur mesilide tenqidke uchrap kéliwatqan idi. Jon kérri amérika dölet ishliri ministirliqining muxbirlargha bayanat bérish yighinida qilghan sözide yene mezkur mesilini tilgha élip, «bügün muhakime qilinidighan yene bir muhim mesile kishilik hoquqtur. Buningdin bashqa mawzular hem bar. Tashqi ishlar ministirini alqishlaymen we hemkarliq üchün minnetdarliqimni bildürimen» dédi.

Kérrining sözi axirlashqandin kéyin özbékistan tashqi ishlar ministiri abduleziz kamilof pikir bayan qilip, özbékistanning amérika qoshma shtatliri bilen hemkarliq ornitishining özbékistan üchün muhim ehmiyetke ige ikenlikini tekitlep, «bundaq hemkarliq afghanistangha tinchliq we muqimliq élip kélishte we pütün merkiziy asiyaning tinch yashishida özige xas rol oynaydu» dep tekitlidi.

«Kamilofning bu sözi özbékistanning merkiziy asiyada muhim tesir küchke ige memliket ikenlikidin signal béridu» dep chüshendüridu tehlilchiler.
Melum bolushiche, abduleziz kamilof bilen jon kérrining uchrishishidin kéyin özbékistan wekiller ömiki amérika dölet mudapie ministirliqi, dölet bixeterlik kéngishi we dölet mejliside uchrishishlar ötküzidiken.

Özbékistan tashqi ishlar ministirining washington ziyaritidin közligen asasliq meqset-Muddiasi we ikki dölet munasiwetlirining yéqindin buyanqi tereqqiyat yönilishi heqqide türlük analizlar dawamlashmaqta. Tashkentning bu ziyarettin közligen meqsitining amérikining herbiy yardimige érishish ikenliki otturigha chiqmaqta.

Amérikidiki özbék mutexessis, özbékistanning sabiq parlamént ezasi jahangir memetof amérika-Özbékistan munasiwetlirining yaxshiliniwatqanliqi hem bashqa mesililer heqqide öz köz qarishini otturigha qoydi.

Tepsilatini awaz ulinishidin anglang.

ATATÜRK TÜRK DÜNYASININ ORTAK REHBERİDİR

DTSH Başkan Yardımcısı Hızırbek Gayretullah :

“ATATÜRK, TÜRK DÜNYASININ ORTAK REHBERİDİR”

Doğu Türkistan Sürgün Hükümeti Başbakan Yardımcısı Gayretullah, Antalya’da Düzenlenen Konferansta Atatürk’ü ve Bağımsızlığı Anlattı.

11 Kasım Derneği tarafından Antalya Kültür Merkezi Aspendos Salonu’nda düzenlenen konferansta Gayretullah, Doğu Türkistan’daki bağımsızlık hareketlerinden bahsederek, Atatürk’ün yalnız Türkiye’nin değil, bütün Türk dünyasının ortak rehberlerinden biri olduğunu söyledi.

Antalya Büyükşehir Belediyesi’nin katkılarıyla düzenlenen konferansta, Doğu Türkistan Türkleri’nin her zaman Türkiye’yi örnek aldığını, Mekke’den sonra en önemli kentin İstanbul olduğunu vurgulayan Hızırbek Gayretullah, dünya Türklerinin tek ümit kaynağı olarak Türkiye’yi gördüğünü söyleyerek şunları belirtti:

“Atatürk, sadece dünya Türklerinin lideri değildir. Bütün mazlum ve mağdur halkların ümit kaynağı olmuştur… Atatürk’ün devrimci lider özelliğin günümüzde  Doğu Türkistan’daki ders kitaplarında dahi söz edilmektedir. Hatta Çin’de Atatürk’ün hayatı zorunlu ders olarak okutulmaktadır. Doğu Türkistan’da Atatürk’ü bilmeyen lise öğrencisi hemen hemen yok gibidir. Ezilen milletler için örnek bir kahraman olarak nitelendirilen Mustafa Kemal Atatürk, Doğu Türkistan halkının bağımsızlık ve özgürlük mücadelesinde en önemli rehberdir.. Doğu Türkistan halkı için iki Mustafa vardır: Biri İslam Birliği için mücadele eden Hz. Muhammed Mustafa, diğeri de Türk Birliği ülküsü için mücadele eden Mustafa Kemal Atatürk’tür…”

 

Doğu Türkistan Sürgün Hükümeti Basın Yayın Tanıtım Müdürlüğü

5-Iyuldin Kéyin Iz-Déreksiz Ghayib Bolghanlar (30)

Muxbirimiz Shöhret Hoshur
2013-02-28
Print Hembehr Izahat Élxet
Anglash yaki chüshürüsh
«5-Iyuldin kéyin iz-Déreksiz ghayib bolghanlar» namliq chatma xewirimizning 29-Qismida tonushturulghan ablajan sulaymanning süriti.

 

Toxti Hashim
RFA/Shohret Hoshur
5-Iyuldin kéyin ghayib bolghanlardin radiomiz teripidin eng yéqinda bayqighan toxtieli hashimning oq tégip ölgenlik éhtimalliqi ashkarilandi.

Töwende muxbirimizning weqening tepsilati heqqide ghayib toxtielining anisi, akisi we ashxana xojayinidin igiligen melumatlirini diqqitinglargha sunimiz.

Melum bolushiche, toxtieli hashim, qeshqer toqquzaqning awat yéza 7-Kent 3-Guruppisidin bolup, 1988-Yili tughulghan we qeshqerde toluq otturini püttürgendin kéyin, ürümchige ish izdep chiqqan. 2009-Yili 2-Ayda ürümchi ghalibiyet yoli 615-Nomurluq dukanda yeni sulayman isimlik bir tungganning ashxanisida ishqa chüshken. 5-Iyuldin bir kün kéyin toxtieli hashimgha bir hadise kelgenlikini uning ailisige uqturghan sulayman, mezkur ailidikilerni ürümchige derhal yolgha chiqishqa dewet qilghan. Ular yolgha chiqishning aldida qayta-Qayta sorighandin kéyin «uninggha oq tégip ketken oxshaydu, derhal yolgha chiqinglar» dégen. Ular chüshtin kéyin saet 2 de ürümchige qarap yolgha chiqip, ulanbay etrapigha kelgende saqchilar ularni sheherge kirgüzmigen we 10-20 Kün ötkende weziyet peseygende kélishini buyrughan.

Ular qeshqerge qaytip kelgendin kéyin, ashxana xojayini sulayman, mezkur ailige téléfon qilip yene derhal yolgha chiqishini telep qilghan. 5-Iyuldin 6-7 Kün ötkende toxtieli hashimning anisi bilen akisi ürümchige kélip aldi bilen ashxana xojayini sulayman bilen körüshken. Körüshkende sulayman birdinla muamilisini özgertip, toxtieli hashimning yoqap ketkenlikini éytqan, emma oq tegkenlik ehwalini qayta tilgha almighan. Aile arqa-Arqidin sorap turuwalghinida, ashxanidin chiqip yolda bille kétiwétip, toxtielining ushtumtut ghayib bolup ketkenlikini éytqan.

Mezkur aile yer shari méhmanxanisigha tesis qilinghan ghayiblarni tizimlash ornigha sulaymanning bille bérishini telep qilghan bolsimu, sulayman bille bérishni ret qilghan we ailige toxtielining yataq öyidiki kiyim-Kécheklirini kötürgüzüp, ashxanidin uzitip qoyghan. Qeshqerdin ürümchige 3 qétim kélip, hökümetning alaqidar organlirigha iltimas sunup, oghlining uchurini alalmighan mezkur aile, öz yézisidin sirtqa héch chiqip baqmighan bolghachqa, ashxana xojayinining mesuliyitini sürüshte qilishqimu pétinalmighan. Iqtisadi jehettin téximu ajizlighan aile axiri toxtieli hashimning iz-Dérikini élishtin waqtinche waz kéchishke mejbur bolghan.

Biz toxtieli hashimning 5-Iyul künidiki ehwalini bilish üchün mezkur ashxana xojayini sulaymanni izdiduq:

Soal: siz sulaymanmu?
Jawab: siz kim?

Soal: siz ashxana xojayini sulaymanmu?
Jawab: men angliyalmaywatimen gépingizni.

Soal: ‏5-Iyuldin kéyin yoqap ketken, sizning burunqi xizmetchingiz toxtieli hashim heqqide melumat sorimaqchidim.
Jawab: men u ishlarni uqmaymen.

Soal: oq tekken yerde siz barikensiz, neq meydanda némilerni kördingiz?
Jawab: bu uzun bopketken ish, men dep bérelmeymen. Maqul emise, he, xosh.

Soal: toxtang, bu bir jan mesilisi, uning üstige ashxana xojayini ikensiz, héch bolmidi dégende melumat bérish mesuliyitingiz bar. Siz toxtielini ishletken emesmu?
Jawab:……………………………………………

Yuqiriqi uchurlardin qarighanda, toxtieli hashimning 5-Iyul küni oq tégip ölgenliki éhtimalgha yéqin körülmekte, melum bolushiche ashxana xojayini sulayman deslepte mesuliyetchanliq tuyghusi bilen ehwalni ailisige melum qilghan. Emma kéyin dairiler uni ehwalni yoshurushqa, ailisige bildürmeslikke buyrughanliqi üchün, u deslepki sözliridin téniwalghan we ailige maslishishtin özini qachurghan.

Yuqirida «5-Iyuldin kéyin iz déreksiz ghayib bolghanlar» namliq mexsus programmimizning 30-Qismini anglattuq we bügünge qeder bu programmilirimizda jemiy 38 kishining kimlikliri, ghayib bolush jeryani, aililerning bayanliri we bir qisim saqchilarning inkas we étirapliri heqqide melumatlar sunduq.

Munasiwetlik xewerler

Dairiler patigül ghulamning par pulini tölep berdi, emma muxbir bilen sözleshmeslikni telep qildi
Ghayip anisi patigül ghulam par pulini toliyelmigenliki üchün sotqa chaqirilghan
5-Iyul ürümchi weqesi uyghurlarni jazalashning muhim bahaniliridin biri bolghan
14 Yashliq yaridar doxturxanidin qamaqxanigha élip kétildi
Yawropa parlaméntida uyghur ghayiblar mesilisi otturigha qoyuldi
Uyghur ana patigül ghulamning türk rehber kamal qilichdar oghligha yazghan ochuq xéti
Qilichdar oghli ürümchi sehniliride kütülüwatqan da, ürümchining arqa kochilirida bolup ötken weqeler (1)
Patigül ghulamning süriyidiki anilargha xitaben sözliri ereb xewerliride élan qilindi
Xitay dairiliri qeyser ana patigül ghulamgha emdi aldash tedbirini qollanmaqta