Xanériq Weqesige Qatnashqan Uyghur: Ölgen We Yaridar Bolghanlarning Sani 270 tin Artuq

Ixtiyariy muxbirimiz Ruqiye
2013-08-20
korla-weqesi.jpg
Korlidiki uyghurlar bilen xitaylar otturisidiki toqunush tüpeyli, xitay saqchiliri teripidin etip öltürülgen uyghur. 2013-Yili 7-Mart, korla.

EyePress

Bu yil 6-Ayda yüz bergen xoten xanériq weqesige qatnashqan we kéyin qéchip kétish pursitige érishken bir uyghur yash muxbirimizgha weqening tepsilatini bayan qildi. Bu uyghur yashning melum qilishiche, xanériq meschitining 80 yashliq xitay hökümiti teyinligen imami ölüp ketkendin kéyin, jamaet imamsiz qalghan we xanériq mehellisidiki 23 yashliq mettursunni imam bolup bérishke teklip qilghan. Mettursun jamaetning küchlük telipi astida imamliq wezipisini üstige élip weqe chiqqangha qeder peqet 4 jüme namizida imamliq qilghan.

Mettursun imamliq qilghan 4 hepte ichide adette 50-60 Adem namaz oquydighan xanériq meschitige namazgha kelgenlerning sani mingdin éship ketken. Namazgha kelgüchiler asasi jehettin yash imamdin pexirlengen yashlar idi. Emma mehelle chongliri meschit jamaitining köpiyip kétishi xitay hökümitini chöchütüwétishtin ensirep yash imamni xanériq meschitige barmasliqqa dewet qilidu. Netijide mettursun 5-Heptisi ishi barliqini éytip xanériq meschitige barmaydu. Xanériq meschitige yighilghan jamaet namaz oqup qaytish üchün öz ichidin derhal yene bir yash balini imamliqqa teklip qilidu. Ular namaz oquwatqanda xitay saqchiliri basturup kélip meschitni péchetlep imamni tutup ketmekchi bolidu. Jamaet qozghilip imamni qachuruwétip saqchilarni qoghliwétidu. Emma, xitay saqchiliri shu heptisi qachurulghan imamni tutup kétip qolgha alidu. Weqening tepsilatidin xewerdar uyghur yash shu künki jüme namizi heqqide toxtilip mundaq deydu:
‏-Saqchilar imam qéni dep turuwaldi, biz ularni urup, tillap qoghliwettuq…

U kéyinki heptisi jüme küni etigende öyidin chiqipla xitay saqchilirining xanériq meschitini qorshiwalghanliqini köridu. U shu künki jüme namizining oqulush jeryanini tepsiliy bayan qildi. Uning éytishiche, xitay terep jamaet namazni oqup bolghuche héchqandaq heriketke ötmigen, peqet meschittin anche yiraq bolmighan chong yolgha chiqip topliship qarap turghan.

Namazdin kéyin tarqap ketmey meschitte qalghanlar 12 yashtin 25 yashqiche bolghan yashlar bolup, özliri teyinligen yash imamning qéchip kétishke mejbur bolghanliqi we aldinqi hepte imamliq qilip bergen yashningmu xitay saqchiliri teripidin qolgha élinghanliqi ularni qattiq ghezeplendürgen idi. Öz waqtida neq meydanda bar bolghan uyghur yash shu chaghdiki weziyetni bayan qilip mundaq deydu:
‏-Beziler qaytip kéteyli dédi, saqalliq töt adem otturigha chiqip: «qaytip ketmeyli, chong yolgha chiqip laskoygiche barayli, yolda musulmanlar bizge qétilidu. Bolmisa bizni kéler hepte yene namaz oqughili qoymaydu, bizni néme üchün namaz oqughili qoymaydu? ching turayli…» dédi. Biz egeshtuq, saqchilar filimgha élip aldimizda mangdi.

U, namayishchilar topining asasi jehettin motsiklit mingen yashlar bolup 300 din artuq ikenlikini, yérim yolgha kelgende ularni saqlap aldin möktürülgen xitay eskerliri teripidin tuyuqsiz hujumgha uchrap oqqa tutulghanliqini éytip, neq meydanda ölgen we yaridar bolghanlar bolup 270 tin artuq ademning iz-Déreksiz yoqap ketkenlikini bayan qildi.

Uning éytishiche, basturulghan namayishchilarning ichidiki nahayiti az bir qisimlirila qéchip kételigen bolup, weqedin kéyin xitay saqchiliri öymu-Öy axturup süretke chüshüp qalghan mingdin artuq uyghur yashni tutqun qilghan, tutqun qilinghanlarning ichide weqe yüz bergen küni imamliq qilghan abliz iminmu bar bolup, u, 5 pay oq tégip éghir yarilanghan.

Advertisements

About The Eastturkestan Government in Exile
The Official Website of Eastturkestan Government in Exile

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: