Tehdit Astidiki Alimlarni Közitish Teshkilati Shi jingpingdin Ilham Toxtini Qoyup Bérishni Telep Qildi

 

Muxbirimiz Méhriban
2014-02-03
 
ilham-toxti-qizi-jewher-305.png

Ilham toxtining qizi jewher

Photo: RFA

Ötken jüme küni tehdit astidiki alimlarni közitish teshkilati,(Committee of Concerned Scientists) xitay reisi shi jingpinggha ochuq xet yézip,15 – Yanwar tutqun qilinghan ilham toxti ependini shertsiz qoyup bérishni telep qildi. Bu xet élan qilinghandin buyan köpligen xelqara metbuatlar we ammiwi tor béketliride keng tarqilip inkas qozghidi. Diqqitinglar muxbirimiz méhribanning bu heqtiki programmisida bolsun.

Tehdit astidiki alimlarni közitish komitéti( ghemxor alimlar komitéti) 27 – Yanwar küni xitay reisi shi jingpinggha yazghan ochuq xétide, ikki hepte ilgiri xitay dairiliri teripidin tutqun qilinghan béyjing merkizi milletler uniwérsitétining uyghur millitidin bolghan iqtisad penliri dotsénti ilham toxti ependini qoyup bérishni telep qilghan.

Ochuq xette,«biz bu xétimiz arqiliq proféssor ilham toxtning ehwaligha köngül bölüwatqanliqimizni bildürmekchimiz» dégen bayanlar bérilip,ilham toxti ependi heqqide yéqindin buyan bérilgen metbuat xewerliri we bu xewerlerning ghemxor alimlar komitétini ensiretkenliki otturigha qoyulghan.

Ochuq xette xitay dölitining yéqinqi bir mezgil ichide ilham toxti ependi we uning ailisige qaratqan teqip qilish, nazaret qilish hetta ölüm tehditi qilish qatarliq qilmishliri tenqidlinip:«béyjing merkizi milletler uniwérsitétining iqtisat penliri profésori ( yeni muawin praféssor yaki dotsénti démekchi) ilham toxti ependi uyghur militining heq – Hoquqlirini telep qilghuchi. Biz metbuat xewerliridin ilham toxti ependining 15 – Yanwar küni chüshtin kéyin tutup kétilgenlikini we uning kompiyutér qatarliq matériyalliriningmu élip kétilgenlikini uqtuq. Hazirghiche ilham toxti ependining qeyerdiliki heqqide héchqandaq xewer yoq. Ilham toxti ependi herqandaq zorawanliq wastisidin mustesna halda, ilmiy yol arqiliq öz qarashlirini otturigha qoyghan bolsimu, yenila tutqun qilindi. Halbuki, ilham toxti tutqan yol «xelqara kishilik hoquq ehdinamisi» shundaqla «puqralarning siyasiy hoquqi we xelqara ehdiname»ge asasen qoghdilishi kérek idi. Junggomu bu ehdinamilerge qol qoyghan dölet» dégen bayanlar bérilgen.

Ochuq xetning axiriqi qismida xitay reisi shi jingpingdin töwendikiler telep qilinghan:

«Biz sizning munasiwetlik ehwallarni tekshürüshingizni, ilham toxti ependining tutqun qilinishidiki sewebler heqqide ashkara chüshendürüsh bérishingizni shundaqla u qoyup bérilishtin ilgiri, uning délosini bir terep qiliwatqan qanun organlirining qanun prinsiplirigha emel qilishini, ilham ependining bixeterlikige kapaletlik qilishini, uning qeyerdilikini ashkarilishini we ilham toxti ependining ailisi we adwokatining uning bilen körüshüshige kapaletlik qilishini telep qilimiz.»

Tehdit astidiki alimlarni közitish komitéti (ghemxor alimlar komitéti) 1972 – Yili qurulghan, texminen 5000 neper ezasi bar xelqaraliq teshkilat bolup,ochuq xette bu komitét heqqide mundaq izahat bérilgen:

«Biz ilim ademliridin terkip tapqan musteqil teshkilat, arimizda pen – Téxnika xadimliri, fizika alimliri, injinér we ijtimai pen sahesidiki her sahe kishiliri bar. Biz pütkül dunyadiki ilim ademlirining kishilik hoquqi we tetqiqat erknlikini qoghdashni teshebbus qilghuchilar.»

«Ghemxor alimlar komitéti» 2013 – Yili 2 – Ay mezgilide ilham toxti ependi indiana uniwérsitétigha bérishtin tosup qélinghan mezgildimu bayanat élan qilghan bolup, ghemxor alimlar teshkilati bu qétimqi bayanattimu buni alahide eskertken.

15 – Yanwar küni ilham toxti ependi tutqun qilinghandin buyan nurghunlighan xelqara teshkilatlar ilham toxti ependini qoyup bérishni telep qilip bayanat élan qilish, imza toplash qatarliq paaliyetlerni dawamlashturmaqta.

Amérikidiki uyghur ziyaliysi élshat hesen ependi radiomiz ziyaritini qobul qilip, bu xil chaqiriq we paaliyetlerning xitay hökümitini ilham toxti heqqide xelqaragha jawab bérishte melum türtkilik rol oynishi mumkinlikini tekitlesh bilen bille, chetellerdiki uyghur teshkilatliri we her bir uyghurning ilham toxti ependige oxshash öz xelqi üchün sözligen qehrimanlirining iz – Dérikini qilishi, sürüshtürüshining téximu muhimliqini tekitlidi.

Tepsilatini töwendiki awaz ulinishidin anglaysiler.

Advertisements

About The Eastturkestan Government in Exile
The Official Website of Eastturkestan Government in Exile

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: