Artushta Saqchilar Zorawanliq Weqesining Sürüshtürülmesliki Semet Hajim Jemetini Ghezeplendürmekte

Muxbirimiz Shöhret Hoshur
2014-03-31
 

24-Mart küni atushta yüz bergen xitay alahide saqchilirining zorawanliq weqesi aridin 7 kün ötken bolsimu, ta bügüngiche sürüshte qilinmighan. Weqede urup chala ölük qilinghan nijat semetning dadisi semet hajim aldinqi küni sheherlik saqchi idarisining intizam tekshürüsh bölümige kirip, zorawan saqchilar üstidin shikayet qilghan bolsimu, xitay bölüm bashliqi semet hajimning shikayitige qulaq salmighan, eksiche ishxanisidin ittirip chiqiriwetken. Bu ehwal semet hajim jemetining yarisigha tuz bolup chéchilghan. Weqedin ghezeplengen semet hajimning jemeti bu heqsizlikke layiqida inkas qayturmaqchi bolghinida, weqede zeximlengüchi nijat semetning idare bashliqliri nijat semetke ige chiqidighanliq wedisi bilen tosup qalghan. Muxbirimiz bügün atush sheherlik saqchi idarisining intizam tekshürüsh bölümige téléfon qilghinida alaqidar xadim özining bu heqte pikir bayan qilalmaydighanliqini étirap qilghan.

Bügün atushta alahide saqchilarning uyghur xizmetchi nijat semetni urup chala ölük qilip qoyush weqesi yüz berginige bir hepte boldi. Biz nijat semetning ehwali we weqening tereqqiyatini bilip béqish üchün ziyankeshlikke uchrighan ailige qayta téléfon qilduq:

Soal: bügüngiche saqchilar, nijat semetni néme üchün motsiklittin toxtatqanliqi heqqide bir nerse dédimu?
Jawab: yaq, héchnerse démidi.
Soal: nijat semetke artilghan gep yandurdung dégendin bashqa gunah yaki xataliqtin xewiringlar boldimu?
Jawab: yaq. Oghlumning saqchilar kélip motsiklitining achquchini tartiwalghanda, némishqa tartiwalisen, ya kinishkisiz heydimisem, ya tézlikini ashurmisam, dep sorighanla gunahi bar.
Soal: urghan saqchilar üstidin shikayet qilip bérip baqmidingizmu?
Jawab: bardim. Sheherlik saqchining intizam tekshürüsh bölümige bardim. Ishxanida bir xenzu saqchi bar iken. U «oghlung qanunsizliq qiliptu, saqchilarni uruptu» deydu. Men dédim «oghlum qanunsizliq qilghan bolsa, döletni qanun bilen bashqurush dewatqan bolghandikin, tutup sorap jazalimamsiler, némishqa urisiler, aldinglargha ekelgenning gunahimu bu?» dédim, u saqchi méni ishxanidin ittirip chiqiriwetti. Qattiq xorluq hés qildim, yene oylisam baqidighan balilirim bariken, shunga achchiqimni yutup yénip chiqtim.

Biz, saqchilar zorawanliqi weqesining alaqidar organlar teripidin sürüshte qilinghan-Qilinmaywatqanliqini bilip béqish üchün, semet haji chiqiriwétilgen mezkur ishxanidiki bir xadimgha téléfon qilduq. Xadim, özining bundaq bir mesile heqqide gep qilalmaydighanliqini étirap qildi:

Soal: siz enwer ablimitmu?
Jawab: men shu.
Soal: siz mushu atush sheherlik saqchining intizam tekshürüsh bölümining xadimi, toghrimu?
Jawab: toghra, men shu.
Soal: anglisaq, ötken yekshenbe alahide saqchilar teripidin urup yarilandurulghan nijat semetning ailisi saqchilar üstidin shikayet qilip silerning ishxananglargha bériptu we ishxananglardin mejburiy ittirip chiqiriwétiliptu? bu ish rastmu?
Jawab: bu heqte men özümning bashliqidin bashqa héchkimge gep qilip bérelmeymen, mendin bu ishni sorimang, boldi téléfonni qoydum.

Soal: semet hajim, hazir shu siz ittirip chiqirilghan ishxanigha téléfon qilduq, u yerdiki adem bu heqte özining héchnéme déyelmeydighanliqini, gep qilish hoquqi yoqluqini étirap qildi. Emdi silerning özünglarning perez qilishiche, weqede motsiklittin bashqa, nijat semetning motsiklitining arqisida olturghan ishlemchi bilenmu alaqisi bardekmu?
Jawab: yaq, unimu bilmiduq, u kishini balam esli tonumaydiken, ishlep yolda piyade qaytiwatqinini körüp motsiklitining arqisigha éliwaptiken. Oghlum insapi bar, exlaqliq bir bala idi.
Soal: hazir silerning uruq-Tughqanlarning inkasi qandaq?
Jawab: hemmisi qaynap turuqluq, ghezepliri örlep, men tosup turuwatimen, addiysi 90 yashliq apam bar, shumu mushu tapta oblastliq hökümetning aldigha bérip yatimen dep turidu.
Soal: tughqanliringizning ichide bu ishni sorap-Sürüshte qilghudek kishiler bar deysiz?
Jawab: bar, chong jemet biz, mushu tapta aran-Aran turuwatidu özini tutalmay.
Soal: tughqanliringiz oghlingizning yaridar halitini kördimu?
Jawab: kördi, tünügün yene birmunche jamaet kirip kördi, hemmisi «mushundaqmu qiliwétemdu» déyishiwatidu.

Yuqirida 24-Mart küni atushta yüz bergen saqchilar zorawanliqi weqesi heqqide toluqlima melumat berduq.

Advertisements

About The Eastturkestan Government in Exile
The Official Website of Eastturkestan Government in Exile

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: