Sherqiy Türkistan Sürgündiki Hökümitining Barin Inqilawining 24 Yilliqi Heqqidiki Bayanati

1236929_1419340641620693_1542177675_n

 

Buningdin 24 yil awal yeni 1990-yili 4-Ayning 5-küni Sherqiy Türkistanning Barin yézisida Xitay mustemlikisige qarshi bir meydan quralliq inqilap partilidi. Zeydin Yüsüp ependi bashchiqilidiki munewer qiz-yigitlirimiz Xitaylarning wetinimiz Sherqiy Türkistanda yürgüziwatqan érqiy we kultural qirghinchiqigha qarshi teshkilligen quralliq qozghilang, Sherqiy Türkistan xelqining zulumgha bash egmes milliy iradisini Küchlük awaz bilen dunyagha yene bir qétim jakarlighanidi.

 

Bu qozghilang pütün Sherqiy Türkistan miqyasida keng-kölemlik pilanlanghan bolsimu, qozghilang teshkilligüchillirining ichige yoshuriniwalghan milliy munapiqlarning satqinliqi sewebidin pilan ashkarilinip qalghachqa, muddetttin burun yeni 1990-yili 4-ayning 5-küni partilidi we shu ayning 10-künigiche dawam qilip, Xitay tajawuzchillirigha qaxshatquch zerbe berdi.Bu küni milliy qehriman Zeydin Yüsüp rehberlikidiki Barin xelqi yéziliq hökümetning aldigha topliship, zulum astida ingirawatqan mezlum xelqimizning hür iradisini otturgha qoydi.

 

Ular yézimizda ötken bir yilda 250 ayalning balisi mejburiy chüshürwétildi.Tirik hamilini öltürüsh qatilliq hésablinamdu-hésablanmamdu?! Néme üchün bu jinayetni ishligenler jazalanmaydu?…. Xitaydin wetinimizge her küni qanche qétim poyiz kélip turidiken, kelgenlerning hemmisi xitay, biz uyghurlargha pilanliq tughutni yolgha qoyghanliq, millitimizge qaritilghan érqiy qirghinchiliqtur…! Xitaylar munbet yerlirimizni, elwek sulirimizni tartiwélip, ishsizliq we namratliq destidin körmigenni köriwatimiz. Biz küresh qilip xitaylarni Sherqiy Türkistandin qoghlap chiqirishimiz kérek…! Pilanliq tughut emeldin qaldurulsun! Sherqiy Türkistan’gha xitay köchürüsh toxtitilsun! Xelqimiz üstidin yürgüziliwatqan érqiy we Kultural bésimlar toxtitilsun! Xitaylar wetinimizdin chiqip ketsun!…dégendek shuarlar bilen yéziliq hökümetni qorshiwalghan.Hökümet ularning yolluq teleplirige adilliq bilen jawap bérishni ret qilghachqa, qozghilangchilar tiz sürette yéziliq hökümet binasi we qorasini igiliwalghan.

 

Qozghilanchilar xitay hökümiti teripidin weqeni basturushqa kelgen chish-tirniqighiche qurallanghan 500 xitay eskiri bilen resmi urush qilghan. Urushning ikkinji küni Barin mujahidlirigha teng kélelmigen xitay eskerler yardem telep qilghan, netijide yene 4000 xitay eskiri kélip urushqa qatnashqan. Qozgjilangchilarning baturluqi, qorqmas yürekligi Xitay tajawuzchilirini qattiq sarasimge chüshürüp qoyghachqa   6 – aprél Qeshqer we Qizilsu oblastidin Hawa armiyesi, bing tuan topchi qisimliri, tanka we zembirek qatarliq éghir qurallar bilen jabdunghan 18 minggha yéqin esker we saqchilar qozghilangni basturushqa seperwer qilinghan. Xitay buni az dep yene hawa armiye qisimliri, topchi qisimliridin 3000 kishilik qoshun bilen barin’gha bésip kirgen we omumiyüzlük hujum qozghap qéri ‏- yash démestin qara – quyaq oqqa tutup nurghun awam-puqralarni, mesum buwaqlarni kolliktip qirghin qiliwetken. Bu jeryanda Barin yézisi Xitay qanxur jallatlirining qurshawi astida qalghan.

 

Urush jeryanida köpligan xitay we milli munapiqlar inqilapchillirimiz teripidin öltürülgen. Lékin düshmenning küchi nahayiti zor bolup, sirittin héchqandaq yardemge érishelmigen qozghilangchillirimizdin shu küni 48 kishi, 4-Ayning 7-, 8- we 9-künliri yene 59 erkinlik jengchisi qehrimanlarche qurban bolghan,7 kishi éghir yarilinip esirge chüshken, 193 kishi yarilanghan we 30 din artuq erkinlik jengchisi tutqun qilin’ghan.

 

Qozgjilangchilar qattiq iradige kélip, özliridin küch sélishturmisi jehettin qanche on hesse köp bolghan düshmen bilen 10- aprilghiche tighmu-tigh küresh qilghan. Bu 5 künlük Xitay tajawuzchillirigha qarshi jéngde Barin inqilawining yétekchiliridin qumandan Zeydun Yüsüp, Is’haq Hoshur, Muhemmet Turdi, Muhemmet Tursun qatarliqlar bilen birge 107 inqilapchi millitimizning hüriyiti we azatliqi üchün baturlarche qurban bolghan. Uningdin bashqa jeng meydanidin chékiniwatqanlardin 200 nechchisi tirik qolgha chüshüp qalghan.

 

Zalim xitay tajawuzchiliri Barin inqilawigha yardem bergen we hésdashliq qilghan dégen bahane bilen Qeshqer wilayitidiki 12 nahiye-sheherdin 2000 din artuq Uyghurni naheq qamaqqa alghan. Xitay jallatliri hetta büshüktiki bowaqlarghamu oq yaghdurghan. Bu weqedin kéyin Xitay basqunchiliri herbi qisim, saqchi – jandarma we bingtuan 1-,2-,3-4-,5-,6-déwiziyeliri eskerlirini seperwer qilip, Qeshqer, Artush, Xoten we Aqsu wilayetlirini uzaqqiche muhasire qilghan.

 

 

Démek Barin inqilawida 500 mujahid 22454 esker bilen 5 kéche ‏- kündüz qehrimanlarche urush qilghan. 19 ming nopusi bolghan barin xelqini 22454 esker muhasirge alghan, yeni barinda bir kishige birdin artuq esker toghra kelgen.

1990 – yili 8 – aydin bashlap Xitay sot mehkimiliri “Barin inqilawigha alaqidar töt orunda 4 qétim ochuq sot échip 103 kishige jaza höküm qilghan. 1990 – yili 8 – ayning 30 – küni Qizilsu Oblastliq sot mehkimisi chüshtin burun höküm élan qilish yéghini ötküzüp Sulayman Supi, Qorban Muhemmed, Ghupur Ewellerge ölüm jazasi bergen. Emet Muhemmet, Turghun Xoja, Exet Hesenlerge ölüm jazasini 2 yil kéchiktürüshke hökum qilip, Jamal Muhemmet qatarliq 5 kishige muddetsiz qamaq jazasi bergen. Jemi 103 kishige ölüm jaza höküm qilinghan. Qolgha chüshkenlerning bezillirini muddetsiz qamaq jazasigha höküm qilghan. 36 kishini nazaret qilip özgertishke tapshurghan.

 

Biz Sherqiy Türkistan Sürgündiki Hökümiti bolush süpitimiz bilen Barin inqilawida qurban bolghan Zeydun Yüsüp, Is’haq Hoshur, Muhemmet Turdi, Muhemmet Tursun, Sulayman Supi, Qorban Muhemmed, Ghupur Ewel qatarliq 210 milliy qehrimanimizni chongqur séghinish ichide yad étimiz we ularning aile-tawabatliridin shundaqla Barin inqilawi sewebidin iztrap chekken barliq qérindashlirimizdin semimiy hal soraymiz.

 

Barin inqilawi milliy inqilap tariximizdiki dewir bölgüch hadise bolup, Barin inqilapchillirining tillarda dastan bolup ketken rohiy qelbimizde menggü yashaydu.Biz Barin inqilapchillirining milliy iradisige warisliq qilip, Xitay tajawuzchillirigha qarshi kürishimizni wetinimiz üzil-késil azat bolghiche hergiz toxtatmaymiz!

 

 

Biz yene Xitay hökümitining ishghaliyet siyasitidin waz kéchip, Sherqiy Türkistanda yürgüziwatqan érqiy we Kultural qirghinchiliqini toxtutushini, Sherqiy Türkistandin esker chékindürishini telep qilimiz! Sherqiy Türkistanning siyasiy teqdirini, Sherqiy Türkistanliqlar bir terep qilidu!Xelqimiz haman bir küni weten-millet üchün qurban bolghan qehrimanlirimizning qisasini alidu! Milliy qehrimanlirimizning tökülgen qanliri hergiz yerde qalmaydu! Sherqiy Türkistan Xitaylar teripidin bésiwélinghan dewlet bolup, millitimiz haman bir küni özining igilik hoquqini qayturup alidu!Ay-yultuzluq kök bayriqimiz haman bir küni Tengritéghida jewlan qilidu!Mezlum xelqimiz uzaqqa qalmay dunyaning bashqa yéridiki xeliqlrge oxshash azatliq we hürlükning temini tétiydu!

 

 

 

Sherqiy Türkistan Sürgündiki Hökümiti

 

2014-yili 4-Ayning 5-Küni

 

 

Advertisements

About The Eastturkestan Government in Exile
The Official Website of Eastturkestan Government in Exile

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: