Gherb Metbuatliri We Gérmaniyediki Uyghurlar Ürümchide Yüz Bergen Weqe Heqqide Toxtaldi

 

Ixtiyariy muxbirimiz Ekrem
2014-05-22
 
urumchi-partlash-bazar-qarshiliq-1.jpg
Xelq baghchisi yénidiki awat bazarda bomba bilen hujum qilish weqesi yüz bergen. 2014-Yili 22-May, ürümchi.

AFP

 

Az dégende 31 adem ölüp, 94 adem yarilanghan ürümchi saybagh rayonida yüz bergen 22-May seherdiki hujum weqesi bir saettin kéyinla gherbning köpligen nopuzluq axbarat wasitiliride keng xewer qilindi.

Gérmaniye, firansiye, engliye qatarliq köpligen ellerning meshhur axbarat wasitiliri 22-May küni etigen saet 7:50 ötkende ürümchi saybagh rayoni etigenlik bazarda yüz bergen hujum weqesini xewer stonlirining bash bétide qiziq téma süpitide élan qildi. Bolupmu, gérmaniyediki dangliq téléwiziye qanalliri etigenlik xewerliride bu weqe heqqide köplep uchur tarqatti. Xewerlerde, ikki dane dala aptomobili bilen tömür rishatkilarni yiqitip ötüp hujumgha atlanghan pidaiylarning xitay topigha bösüp kirip, aptomobil bilen basturup öltürüsh we partlatquchlarni étip partlitip öltürüsh qatarliq usullarda köpligen kishilerning jénini alghanliqi, axirida her ikki aptomobilning partlighanliqi ilgiri sürüldi. Ölgüchi we yarilanghuchilar toghrisidiki melumat herxil bolup, köpligen qanallar shinxua agéntliqining xewirige binaen az dégende 31 kishining ölüp, 94 kishining yarilanghanliqini tekitlidi. Bezi qanallar bolsa yarilanghuchilar sanining 130 kishidin ashidighanliqini bildürdi. Biraq, hujumchilarning kimliki, qanche ademliki we ularning aqiwiti toghrisida melumat yoq.

Xewerlerde, shi jinpingning yenila bölgünchilerni qattiq basturush, déloni tiz éniqlash heqqide bügün qayta buyruq chüshürgenliki, xitay jamaet xewpsizlik ministirliqining ürümchige derhal bir guruppa délo éniqlashqa rehberlik qilghuchi xadimlarni ewetkenliki eskertildi. Gérmaniyediki meshhur «eynek» zhurnilining bayan qilishiche, xitay terep aldinqi heptiler 200 din artuq uyghurni bölgünchilik bilen qolgha alghan, aldinqi charshenbe küni yene 39 neper uyghur üstidin sot échip, 15 yilliqtin qamaq jazasigha höküm qilghan, 2013-Yili uyghur rayonida saqchilar bilen hujumchilar arisida yüz bergen toqunushta 300din artuq adem ölgen.

Gérmaniye dolqunlirining körsitishiche, bügün saybagh rayonida yüz bergen weqe tyenenméndiki partlitish, künmingdiki pichaqliq hujum we ürümchi poyiz istansisidiki adembomba hujumidin kéyinki yene bir tesiri zor qarshiliq herikiti bolup, xitay hökümiti bu weqenimu «xaraktéri intayin qebih bolghan zorawanliq, térrorluq weqesi» dep atighan. B b s gérmanche qanili bolsa, uyghur ilining étnik jehette xitay bilen héchqandaq ortaqliqi bolmighan musulman uyghurlarning yurti ikenlikini, bu rayonning xitay üchün ezeldin tinchsiz bir rayon bolup kelgenlikini, uyghur-Xitay otturisidiki toqunushning yilséri küchiyiwatqanliqini bayan qildi.

Ürümchi saybagh rayonida yüz bergen weqe oxshashla cheteldiki uyghur jamaiti, siyasiy paaliyetchiliri we ziyaliyliriningmu küchlük diqqitini tartti. Bu munasiwet bilen ziyaritimizni qobul qilghan d u q ning yawropa parlaméntidiki wekili enwerjan ependi uyghur ilida yüz bériwatqan weqelerning sewebliri heqqide toxtaldi. U sözide, uyghurlarning öz istiqbali üchün qandaq bir yolni tallashqa mejbur boluwatqanliqi toghrisidimu pikirlirini bayan qildi.

D u q medeniyet-Maarip komitétining mudiri ablimit tursun ependi bu weqe heqqide qarashlirini bayan qilip «uyghurlarning nöwettiki qarshiliqi noqul xitay zulumigha qayturuluwatqan inkas emes, belki musteqilliq yolida élip bériliwatqan bir küresh» dédi.

Advertisements

About The Eastturkestan Government in Exile
The Official Website of Eastturkestan Government in Exile

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: