«Ismail Ghaspirali Zhurnalist we Kishilik Hoquq Mukapatliri» Ilham Toxti Qatarliq Üch Uyghurghimu Bérildi

Ixtiyariy muxbirimiz Arslan
2014-11-03
ismail-gaspirali-xelqara-insan-heqliri-erkinlik-mukapati-yighini.jpg

«Ismail gaspirali xelqara insan heqliri erkinlik mukapati» tarqitish murasimidin körünüsh. 2014-Yili öktebir, türkiye.

RFA/Arslan

B d t ilim-Pen, maarip we medeniyet orgini (UNESCO) teripidin 2014-Yilining ismail gaspirali yili élan qilinghanliqi munasiwiti bilen bartin zhurnalistlar jemiyiti we türk tilida sözlishidighan döletler zhurnalistlar birliki uyushturghan «ismail gaspirali zhurnalist we kishilik hoquq mukapatliri», 45 sahe boyiche 50 din artuq idare-Organ we shexislerge tarqitilip bérildi. Mukapat alghuchilar qatarida axbaratchiliq, kishilik hoquq erkinliki we türk dunyasi shéir oqush sahesi boyiche ilham toxti, mujahid qeshqerli qatarliq 3 uyghurghimu mukapat bérildi.

Mukapat murasimigha bartin waliysi seyfiddin ezizoghli, bartin sheher bashliqi jamal aqin, bartin uniwérsitétining réktori ramzan qaplan, qirim tatar milliy mejlis reisi rifat chubaruf, ezerbeyjan parlamént ezasi ganira pashayiwa, iraq türkmen fronti reisi we kerkük parlamént ezasi érshat salili, süriye türkmen parlamént reisi abduraxman mustafa, türkiyening sabiq tebiiy gaz we énérgiye ministiri zéki chakan, sabiq sehiye ministiri xélil shiwgin, yawroasiya türk jemiyet fédératsiyesining reisi ismail chingiz, türk döletlirining wekilliri, qirim, ezerbeyjan, qirghizistan qatarliq türkiy jumhuriyetlerning wekilliri we zhurnalistliri bolup köp sanda kishi qatnashti.

Yéqin jughrapiyemizde kerkükning, süriyening qan yighlawatqanliqini, lékin türk we islam dunyasining birlikini, janliqliqini, küchini, imanini birleshtürelmigenlikini bildürgen azizoghlu munularni qeyt qildi: «shuning üchün dawamliq öz aldimizgha ish qilimiz. Öz aldimizgha ish qilghanliqimiz üchün, hemme bashqa pedige chalidu we bu saz tengkesh bolmaydu. Tengkesh bolmighanliqi üchün birlirining oyunliri dawam qilidu. Birlirimiz bu oyunlarning gumashtisi bolushni, bu oyunlarning astida qélishni, qénimizni éqitishni dawamlashturidu. Inshaalla, bügün bu yerde bashlanghan güzellik pütün islam jughrapiyeside, türk dunyasida destur bolghusi we tökülgen köz yashliri, ézilgüchilerning peryadi axirlashqusi, buning bilen allah bu milletke, bu ümmetke rehmet qilghusi. Allaning rehmet qilishi bilen bu millet shanliq tarixigha qaytqusi. Bizmu bir küni bu dunyada, zéminimizning üstide külüshke bashlighaymiz. Bizning külkimiz pütün insaniyetning külkisi dégenlik bolidu. Inshaalla, bu millet dunyaning xatirjemliki we tinchliqini kapaletke ige qilidu.»

Mukapat murasimida, türkiy tilda sözlishidighan eller médiya munbirining nöwetchi bashliqi proféssor doktor ata atun söz qilip metbuatning ehmiyiti toghrisida toxtaldi, türk dunyasidiki meydangha kéliwatqan özgirishler körsitilidighan bir merkezge éhtiyaji barliqini ipadilidi we bu munasiwet bilen metbuatqa muhim wezipe yüklinidighanliqini bildürdi.

Proféssor ata atun mundaq dédi: «meqsitimiz bir tor béket qurush, xewer sehipisi échish, bügün sherqiy türkistanda, shimaliy iraqta yüz bergen weqelerni u yerde yashawatqan diniy qérindashlirimizning aghzidin anglap türk metbuatlirigha yetküzüshte türk dunyasi axbaratchilar merkizi bek muhim.

Mukapat murasimida yene ezerbeyjan parlamént ezasi ganira pashayiwa söz qilip, türk dunyasidiki bashqa qérindash xelqlerge oxshash uyghurlarningmu zulum tartiwatqanliqini, ulargha köngül bölüsh kéreklikini tekitlendi, parlamént ezasi ganira pashayiwa xanim kishilik hoquq erkinlik mukapati alghanda söz qilip mundaq dédi: «bu mukapatni, pütün dunyada éziliwatqan xelqning namida alimen, kishilik hoquq we erkinlikliridin mehrum qéliwatqan xelqler namida alimen, xojaélide qirghinchiliqqa uchrighanlar üchün alimen, bu mukapatni mujahid shéir oqughan sherqiy türkistanliq qérindashlirim namida alimen. Türkiye, ezerbeyjan, sherqiy türkistan, qirim, qazaqistan, qirghizistan, özbékistan, türkmenistan we pütün türk dunyasi namida alimen.»

Kishilik hoquq paaliyetchisi ilham toxtigha «ismail gaspirali türk dunyasi erkinlik mukapati» bérildi. Biraq ilham toxti xitayda muddetsiz qamaq jazasigha höküm qilinghanliqi tüpeyli mukapat murasimigha qatnishalmidi. Mukapatni élan qilghan türkche sözleydighan eller xelqaraliq zhurnalistlar birlikining reisi güngör yawuzarslan ependi, ilham toxtining mukapatini élan qildi, zaldiki chong ékranda ilham toxtining saqchilarning közetchilikide olturghan chong resimini körsetti we ilham toxtining hazir xitay türmiside ikenlikini, mukapatni élishqa kélelmeydighanliqidin qattiq epsuslinidighanliqini bildürdi. Biraq ilham toxtining amérikida oquwatqan qizi jewher toxtining téléfon arqiliq yollighan teshekkür mektupi oqup bérildi. Jewher toxtining teshekkür mektupi zaldikilerni qattiq tesirlendürdi. Bezi qatnashquchilar köz yashlirini tutuwalalmay qaldi.

Jewher ilham teshekkür mektupida: «türk dunyasining ulugh mutepekkuri we katta idéalist rehbiri «ismail gaspirali zhurnalist we türk dunyasi erkinlik mukapati»ning türmidiki dadamgha bérilgenliki méni qattiq tesirlendürdi. Intayin xushal boldum. Shunga chongqur rehmitimni éytishni xalaymen. Dadamgha bu mukapatning bérilgenliki, uning neqeder heqqaniy we toghra ish qilghanliqining polattek pakitidur. Xelqara jamaetchilikte adalet we heqqaniyet uqumining hazirmu mewjut ikenlikining roshen delilidur. Men xitay hökümitining dadamni muddetsiz qamaqqa höküm qilishtek bu xataliqini qaytidin közdin kechürüshini ümid qilimen. Dadamning tézdin qoyup bérilishini telep qilimen. Söyümlük dadam bilen baldurraq dédar körüshüshni arzu qilimen» dédi.

Kishilik hoquq paaliyetchisi we uyghur zhurnalist ilham toxti 2014-Yili 23-Séntebirde bölgünchilik bilen eyiblinip, töhmet bilen muddetsiz qamaq jazasigha höküm qilinghan idi.

Ilham toxtigha mukapat bérilidighanliqi élan qilinghandin kéyin, xitayning enqerede turushluq elchisi, bu mukapatni tesis qilghan türkche sözlishidighan eller xelqaraliq zhurnalistlar birlikining reisi göngür yawuzarslan ependige téléfon qilip, ilham toxtigha mukapat bermeslikni telep qilghan, yawuz ependi buninggha jawab bérip, bizning jemiyet türkiye qanunigha asasen qurulghan qanunluq bir jemiyet, bizning héchqandaq bir qanunsizliq ishimiz yoq, türkiye bir qanun döliti, siz eger bu toghrida sözleshmekchi bolsingiz, siz körüshidighan orun türkiye tashqi ishlar ministirliqi, siz men bilen emes, tashqi ishlar ministirliqi bilen sözlishing, dep jawab bergen.

Bartin sheherlik hökümetning bashliqi jemal aqin, garnizon qomandani déngiz armiyisi péshqedem polkowniki mehmet erdemir, bartin uniwérsitéti mudiri, proféssor doktor ramazan kaplan bilen dölet idare-Organlirining mudirliri we zhurnalistlar ishtirak qilghan murasim axirida «ismail gaspirali zhurnalistliq we kishilik hoquq» mukapatlirini tarqitip berdi.

Türkiy tilda sözlishidighan eller médiya munbirining nöwetchi bashliqi proféssor doktor ata atun bahalighuchilar heyiti bashliqliqi wezipisini üstige alghan 2014-Yilliq «ismail gaspirali zhurnalistliq we kishilik hoquq» mukapatliri türi boyiche:
Munewwer agéntliq muxbiri: aliy mükerrem qasapoghlu-Anadolu agéntliqi-Kerkük. Munewwer zhurnalist: bünyamin aygün-Milliyet géziti. Eng yaxshi ana xewer programmisi: foks ana xewer. Eng yaxshi er diktor: weyis atesh. Eng yaxshi xewer tori: intérnét xewer. Eng yaxshi xewer qanili: xabertürk. Eng munewwer xewer diktori: ahmet rifat albuz. Munewwer gézit: yéngi esir. Türk dunyasi radio mukapati: abdulehed er. Munewwer xewer agéntliqi: doghan xewer agéntliqi. Munewwer yazghuchi: kürshat zorlu-Yéngi chagh géziti. Türk dunyasi tenterbiye qanili: sitar spor. Xelqara zhurnalistliq mukapati: chégrasi muxbirlar teshkilati türkiye wekili erol önderoghlu, türk dunyasi shéir oqush mukapati mujahid qeshqerli qatarliq 46 kishi we organlargha bérildi.

Mujahid qeshqerli her zamandikige oxshash özining yangraq awazi bilen u yerde «bir weten-Bir sherqiy türkistan» dégen shéirni jarangliq déklamatsiye qilip yighin ehlini hayajangha saldi.

Advertisements

About The Eastturkestan Government in Exile
The Official Website of Eastturkestan Government in Exile

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: