Möminning Momigha Chiqishi

Uyghur, Bayraq we At

(Hikaye)

Yazari: Nur Rozi

Beqesem ton kiygen ottuz yashlar chamisidiki aq pishmaq adem kök sirlan’ghan keng derwazidin aq boz atni yorghiltip kirip keldi . U , mektep sehnisining uduligha kelgende , tizginini yenggil tartti . At toxtap , sozup – sozup ikki qétim kishnidi- de , aldi putliri bilen yerni chapchishqa bashlidi , del shu chaghda mektep ishxanisining aldini süpürwatqan yashqina xizmetchi chöchüp arqisigha qaridi we yügürüp kilip atning tizginini qoligha aldi :
– tinich-aman kepla mudir ? – dédi u igilip turup .
U mektep mudirining ilik élishini kütmeyla , uni qoltoghidin yölep attin chüshürdi .
– xosh , bügün nime boldi ? Mektep chölderep qaptighu ?
– mu’ellimler oqughuchilarning hemmisini sélining ‹‹tögedöng›› diki qonaqlirining béshini üzdürüshke élip ketti .
Mudirning chong közliri qisilip , chirayi sel échildi . Simiz qolliri bilen shab burutini ikki yan’gha tarap qoydi . Xizmetchi alla yolluq belwighigha qisturulwalghan kichikkine mis chilim bilen qizil pöpüklük tamaka xaltisini chiqardi . Tamakini ügdep , seyxanigha toldurup qoydi we uni choghlap mudirgha tutti . Özi bolsa atni sowutushqa tutundi . Mudir turghan yiridila zongziyip olturdi – de , xizmetchining atni sowutushigha nezer salghach , chilimni xorolditip chikishke bashlidi . Xizmetchi atni yitlep uning aldigha kelgende , chilimni uninggha yandurup berdi – de , tuyuqsiz soridi :
– tertip mudirichu ?
– adem uqushqili ketti .
– adem uqushqili ? Nime ish qilmaqchiken ?
Xizmetchining renggi sarghiyip ketti – de , duduqlap jawap berdi .
– bayraqning tanisi ghaltektin chiqip ketken iken , – dédi u ingiki bilen mektep meydanining ottursidiki moma yaghachini körsitip , – momigha chiqip tanini ghaltekke yögiyeleydighan adem tépilip qalarmikin dep etigenla chiqip ketken idi .
– he ?!
Mudir béshigha kaltek tekkendek chöchüp ketti . U sériq tamakisining tesiridin siqirap turghan bedinini ongshap , ikki qoligha tayinip ornidin turup arqisigha qarighan idi , momining ottursida ésilip turghan gomindang bayriqigha közi chüshti . Her künlüki 20 ghulachliq momining uchida heywet bilen lepildep turidighan 12 bürjeklik , aq kün nuri chüshürülgen hawareng bayraq uning közige xuddi ala – pasaq üklinip qorulup qalghan téridek körünüp ketti . Yüriki birdinla pizhzhide échishti – de , yüzi pokandek ésilip , sémiz göshliri lip – lip titiridi , buruti likildap , burnining üstide ter tamchiliri peyda boldi . U , bayraqtin közini almayla arqisida qol baghlap turghan xizmetchisidin soridi :
– nechche kün boldi ?
– tönügün shundaq bolghan iken .
Mudir xuddi bir kishi chörglitwetkendek pirride arqisigha örüldi – de , yotisigha birni shapilaqlap , ishxanisigha kirip ketti . Xizmetchimu atni atxanigha élip kirip ketti , andin mis chilimni derhal choghlap , uning arqisidinla ishxanigha kirdi we qolliri titirgen halda ikki qollap chilimni uninggha uzatti . Mudir chilimni qattiq – qattiq ikkini shoridi – de , warqiridi :
– atqa minip tiz mang ! bérip tertip mudirini tépip kel !
– xop .
Xizmetchi chiqip ketti , mudir qollirini arqisigha tutup ishxanining ichide uyan – buyan mangghili turdi . Aridin bir chay qaynighidek waqit ötkende tertip mudiri kirip keldi – de , putlirini jüplep , uning aldida tik turdi .
– xosh , nusret ependi . – mektep mudiri qapiqini türüp uninggha tikildi , – men uyushmigha yighin’gha ketkili nechche kün boldi ?
– bir hepte .
– undaq bolsa , bir heptidin béri nime ishlarni qildingiz ?
– körsetmiliri boyiche , birichidin , beglikimiz tewesidiki barliq pirqe(partiye) ezalirini yighip , jahanning döng – chongqurlirini ting tinglashtin doklat aldim . Ular anglighan bilgenlirining hemmisni doklat qilishti . Ikkinchidin . 50 a’ilige birdin pirqe ezasini nazaretchige qoysaq , yene 4 pirqe ezasi kemleydiken , biz nishanlighan onbéshilargha ankitni toshturup bersemmu ular qol quyushni arqigha sozuwatidu , nechche kündin béri ularni tapalmidim , yene 10 ankitqa téxi adem yoq .
– xosh , undaq bolsa , ete etigen’giche mushu kem 4 ademni qet’iy toldurush kérek ! ete mushu ishlarni tekshürgili zungbudin adem kelmekchi . Ölgenning üstige tepmek digendek téxi bayraqnimu chiqiralmapsiler , adem uqushtuqmu ? Qéni u adem ?
– uqushtum , derwaza aldida saqlap qaldi .
– qandaq adem iken u ?
– 13 yashliq bir bala .
– 13 yashliq bala ? Kichik bala 20 ghulachliq momigha qandaq chiqalaydu ?
– chong adem esla chiqalmaydu . Moma yaghichi inichke , yérimigha chiqip bolghighche sunup kétidu ,- tertip mudiri duduqlidi , – na… nawada chiqalmisa , momini ö….Örüp , qayta tikleshke toghra kélidu .
– qapaqwash ! – mudir shirege daqqide mushtlidi – de , chachirap ornidin turup bigiz qolini tertip mudirining burnigha shiltidi , – ete zungbudin tekshürgili adem kélidu dewatsam , sizze yene momini örüp qayta tikleyli dewatisiz . Nime digen dötlük bu ? Supini chuwup , momini qayta tiklep bolghiche bir hepte ötmemdu ?!téxi momining kömülgen béshi sésip ketken bolsichu ?! silerning gherizinglar manga melum ! méning éshimgha topa salmaqchi ! inawitimni tökmekchi !
Tertip mudiri titirep ketti ; U , pishanisidin chiqqan ter közlirige chipildap éqip kirip échishturwetken bolsimu , surutwétishke jür’et qilalmay , közini chimilditatti .
– kechürsile mudir , men xata sözlep saldim .
– him ! xata sözlep salghanmish ! sizning kallingizda shundaq oy bar ! qalghan gepni kiyin sözlisheyli ! momigha qandaqla bolmisun birsini chiqirish kirek ! zörür tépilghanda ulugh pirqimiz bayrighining hemishe kökte lepildep turushi üchün birer ademning xunidin kechsekmu meyli !
– uqtum .
– u bala momigha chiqalamdiken ?
– chiqalaydighandek qilidu . U derexke yamishishta mehelle boyiche dang chiqarghan bala iken . Özimu ‹‹chiqalaymen›› dep hödde qildi . Lékin u haramzade bizge bir shert quyuwatidu , yalghandin maqul bolup ekeldim .
– shert ?! qandaq shertken u ?
– dadisini qamaqtin quyup bérishni shert qilip turuwaldi .
– dadisi kimken ? Nime üchün qamiliptiken ?
– sopaxun bayning öyide nimkar bolup ishleydighan besh tügmenlik bir könchi . Esilde u ililiq oghirlargha qushulup , hökümetke qarshi bir nechche yil urush qilghan qizil pachaq iken . Bétimdin kiyin qolgha chüshüptu .
– he , uning balisigha nime dep wede berdingiz ?
– dadangni boshitip bérimiz dep .
– obdan depsiz , ishni kichktürmey tizraq herket qiling ! qarang ! men bir rayonning pirqe shüjisi , siz bolsingiz bir hey’et . Her ikkimiz ‹‹chaqirsa éti bar , tutsa sépi bar›› ademler , qérishqandek biz turghan mekteptiki pirqe bayrighi chiqirilmay momining yérimida eski palazdek sanggilap tursa . Buninggha qandaqmu chidap turghili bolsun ?! bu bayraq – pirqimizning jéni . Yene shuni estin chiqarmasliq kirekki , bu bayraq chiqirilmay mushundaq salpiyip turuwerse , kallimizgha segek bolsaq bolidu . Shuning üchün , bu bayraqni jénimizni tikip qoghdishimiz kérek . Men pirqimizni qizil pachaqlardin qoghdaymen dep téxi tönügünki yighinda yene bir qétim qesemyat qildim . Mana bu mining qesimimning guwasi , – u shayi köynikining tügimisini yiship , yungluq meydisini körsetti . Tertip mudiri chöchüp ketti . Uning kökrikige pichaq bilen ‹‹X›› belgisi sizilghan bolup , uningdin hazirmu qan chiqip turatti . Mudir aldirmay , xuddi qedimini sanawatqandek chong qedem bilen uyandin buyan’gha bir nechche qétim mangdi , andin tertip mudirining aldigha kélip , uning quliqigha pichirlidi :
– mundaq ademni yamulgha kirgüzüp bersekmu bolidu , bügünki mushu bayraq chiqirish yolida nezir qiliwetsekmu bolidu … ay – hay … ! bu pirqimiz üchün zor sadaqet … tilimiz téximu uzun bolidu .
– xosh , siz chiqip , u balini kirgüzwéting . Ehwalni dawutbekke melum qilip quyung .
* * *
Matadin tikilgen köynek tamballiri yirtilip , ala – yéshil yamaqlar chüshken , aq doppisi öngüp , qizghuch topa renggide bolup qalghan , közliri chongqur , uruq igizgine bala bosughida köründi . Mudir likkide ornidin turdi .
– he , kel , kel oghlum , meyerge kilip oltur .
Bala olturmidi , mudirgha tikilip qarap , ishikning yan yaghichigha yölinip turuwerdi . Mudir uning aldigha keldi – de , qolidin boshqina tartip , uni urunduqqa olturghuzdi . Yüziee yalghandin külke yügürtüp , baligha bir aq nanni tutquzdi . “ ye oghlum“ dédi u tumshughida imlap nanni körsitip . Bala nanni chong – chong chishlep yewatqanda , mudir uning putigha köz tashlidi . Uning putlirining dümbiliri yérilip , xuddi qomachtek étilip ketken idi . Mudir köyün’gen qiyapette uning putlirini kötirip tapanlirigha qaridi . Tiken , shoxa kirip shor pétip ketken tapanliri be’eyni tükche salghan töshük idi . Qiriwalghudek göshi yoq qolliri bolsa , tarshidek qattiq idi . Mudir ichide ”momigha chiqalaydu“ dep höküm qildi . U goya özini baligha échin’ghandek qilip körsitip :
– isming nime ? – dep soridi .
– mömin .
– dadangningchu ?
– musa .
– özeng nime ish qilisen ? Xet bilemsen ?
– sopaxun bayning uy – kalilirini baqimen , xet bilmeymen .
– nechche kala baqisen ?
– yigirme .
– yigirme ? Hey isit , kichikkine balighimu shunche jiq kala baqturamdu !tüzükrek kiyim – kichekmu bermeptu . Hey bichare , putliring yérilip aqtamiliqning chalmisidek bolup kétiptu . Sanga bek uwal boptu . Bundaq insapsizlaring jajisini bérish kérek !
U karwatning tigidin nimkesh bolghan tasmiliq bir jüp keshni élip balining aldigha tashlidi :
– me , munu kesh putunggha chong kelsimu kiyiwalghin .
Bala keshke közining qiri bilen qarapla qoydi – de , salmaqliq bilen soridi :
– bayraqni chiqirip bersem , dadamni quyup biremsiler ?
– quyup bérimiz , xosh bolamsen ? Ata – bala ikkinglar yene bille bolisiler .
– rastma ?
– rast bolmaychu , allah aldida qesem qilip bérimen , – mudirning közliri baligha tikildi .
– undaq bolsa tilxet bersile .
– mundaq digin , tilxet yézip bérish tesmidi . Qarap tur .
Mudir qoligha qeghez , qelem élip shitirlitip xet yézishqa bashlidi :

”Tilxet
Menki beshtügmen kentidiki sopaxun bayning nimkiri musa qoychining oghli mömin shul toghirisida höjjet birimenki , mekteptiki pirqe bayrighining tanisini ghaltekke élish üchün öz ixtiyarim bilen jénimni pida qilip keldim . Pirqimizning bayriqini chiqirish yolida kütülmigen birer hadisige uchirsam pirqe üchün shehit bolghaymen . Buninggha hich kishining dewa qilishigha heqqi yoqtur .
Tilxet bergüchi : Mömin Musa .
Shahitlar :
Mektep mudiri Osman Es’hedulla .
Tertip mudiri Nusret Exmidi .
Jungxua min’goning 37 – yili 9 – ay .“
Mudir tilxetni mömin’ge uzatti . Bala béshini chayqidi .
– xet bilmeymen , özliri oqup bersile .
– xop oqup bérey ,- mudir sel oylan’ghandin kiyin yuqurqi xetni mundaq ‹‹oqush›› qa bashlidi :

”Tilxet
Menki mektep mudiri osman es’hedulla shul toghrisida höjjet bérimenki , sopaxun bayning yilliqchisi mömin digen bala mektep bayrighining tanisini ghaltekke ilip béridighan boldi . Buning üchün gunahkar dadisi musani qamaqtin boshitip béridighan bolduq .
Tilxet bergüchi : Osman Es’hedulla.“
– qandaq boptumu ? – soridi mudir .
Sadda Möminning chirayigha shatliq külkisi yamridi .
– boptu , – dédi u xoshalliqini basalmay .
– bolghan bolsa ikkimiz teng qol qoyayli .
Mudir suruqni balining aldigha ittirip qoydi we uning barmighini tutup ismining üstige basturdi . Andin özining ismigha tamghisini basti . Bala xetni qoligha aldi . U bundaq egri – bügri xetlerni tonumisimu , xetke sinchilap qaridi . Uning közliri imir – chimir bolup , bu ‹‹ilmek – toqinaq›› siziqlar arisidin dadisi quchiqini keng échip , uning aldigha chiqiwatqandek köründi – de , közliri parqirap ketti . U shaqqide arqisigha burulup , xoshal halda moma supisigha qarap mangdi . U moma supisining qéshidik pelempeylerdin sekrep – sekrep , supining üstige chiqti we mudirgha qarap dédi :
– qéni emise , dadamni keltürüp bersile .
– maqul , bayraqni qanche téz chiqarsang , dadang bilen shunche téz körüshisen , dadngni hazirla aldinggha ündürimiz , – mudir yénida turghan xizmetchige ünlük buyrudi , – tertip mudirigha éytqin ! dadisini tézdin mushu yerge keltürsun ! yene éytip qoy : men éytqan körsetmige diqqet qilsun !
Xizmetchi yügürüp chiqip keti . Bala xatirjem boldi – de , momigha qaridi . Kök sirlan’ghan 20 ghulachliq bu moma ikki yerdin ulaqliq bolup , her bir ulighi üchtin chember bilen mehkemlen’gen édi . U , momigha birdem köz tikip turdi – de , shippide olturup qollirini supining pishshiq xishlirigha sürkidi . Andin béshini kötirip mudirdin yene soridi :
– dadam nimishqa kelmeydu ?
– sen chiqiwer , dadang hazirla kélidu .
Moma möminning quchiqigha patmidi . Lékin umu bosh kelmidi . U momini putliri bilen yögep chirmaq sélip qolliri bilen quchaqlap tutup , momini chörgilep yürüp yalmantaqtek yamishishqa bashlidi . Hayt – huyt digüche , yette ghulachiliq töwenki ulaqining chembirige chiqiwaldi . Mudir töwende turup warqiridi :- yigit ! gheyret qil ! az qaldi !
Mömin bir ilik qélinliqtiki chemberge dessep bir pes démini éliwaldi – de , yene yuqirigha yamishishqa bashlidi .
Ikkinchi ulaqqa yene ikki ghulachla qalghan idi . Tuyuqsizla uning put – qolliri siqirap ketti . Öpkisi aghzigha tiqilip tinalmay qaldi . Aran dégende ikkinchi ularqning töwenki chembirige chiqiwaldi – de , momigha mehkem chaplashti . U sel démini éliwélip töwen’ge qaridi . Dadisi körünmeytti , aghzilirini kakkuktek échiship özige qarap turushqan kishlerning ichide mudirning purquritip chilim chékiwatqanliqini körüp warqiridi :
– mudir , dadam téxiche kelmeptighu ?
– kélidighan waqti boldi , gheyret qil , yigit ! dadisining béshigha kün chüshkende esqatmighan oghulni oghul dep nime qilidu ? Momining uchigha chiqsangla , dadangning qutulghini shu …
”momining uchigha chiqsamla dadamni qutulduralaymen “ digen xiyal uninggha yéngi küch béghishlighandek boldi .
U yene momigha yamishishqa bashlidi . Yuqirlighansiri moma inchikilep uning quchiqigha bimalal patqudek boldi . Likin ighanglishi küchiyip , téximu siyliqlashti , shunche küchisimu chirmaqliri tutmay , bir nechche qétim töwen’g sérilip kétishke qil qaldi . U hasirap démi tutulup qalghanda , momini ching quchaqlap , ingikini momigha ching tirep , boyni bilen qisip turup sel toxtaytti – de , azraq démini éliwalatti . Mushu momidek igiz bolghan qapaq tireklerge chiqip , qagha changgilirini chuwushliri , aniliri qanatliri bilen shapilaqlap tursimu qorqmay kökünek ballirini élip chüshüshliri … ghil – palla qilip uning könglidin ötti . Tireklerge chiqish bu momigha chiqishqa elwette oxshimaydu . Bu moma igiz we bek siyliq idi …
U ter kirip échiship ketken közlirini momigha sürkidi . ”meyli , qandaqla bolsun chiqish kérek , momigha chiqsamla dadamning qutulghini shu . “ dada!…dada!…“ u her qétim ”dada“ digende dadisi uni yölep , yuqurgha ittirwatqandek bilinetti – de , küchlinip qalghandek yene bir qétim yuqurigha örleytti . U yuqurigha örligensiri moma xuddi qara boran soqqan zilwa suwadan tirektek ighanglaytti . Töwendin mudirning ”gheyret qil ! tiz bol ! az qaldi ! dadangni qutquz !“ dep warqirashlirini , jama’etning “ özengge pexes bol ! silkinme ! yénip chüsh !“ dégen chuqanliri bésip chüshti . Mömin yene hasirap – hömidep yuqurigha örlidi . Ene ! yene 3 ghulach … 2 ghulach … bir ghulach … moma ighanglaytti … sunup ketse möminning ishi tügeydu …
Mana , uning qoli moma töshükidin ikki terepke bir ghérich chiqip turghan ghaltekning chülükige tegdi – de , uni ching tutuwaldi . U , ong qoltuqigha chülük bilen momini ching qisip turup , chülükning ikkinchi uchini ching tutti . Sol qoli bilen tanini tartip putigha üzengge qilip dessep sel démini aldi . U , ghaltekke qaridi tana ghaltekning ériqchisidin chiqip kétip , chülükke yögiship qalghan iken . U , bir qoli bilen tanini silkip tartip , ghaltekni arqisigha yandurdi . Moma hedep leppengship uning béshini qaydurup tursimu , u tanini ghaltekning ériqchisigha saldi . Shu andila u etrapqa qaridi : way – wuy ! nime digen igiz , jahanning hemme yérini körgili boldiken . Ene , künpétish tereptiki qariyip körün’gen tagh bizning beshtügmen’ge peqet bir künlükla kélidu , jahan ejep kengri iken . Shunche keng jahan bizge nimanche tar ! hey ! kün almaqning tesligi ! shundaq aqköngül dadamni ”qoy oghirsi“ qilip solitip qoydi téxi ! yaq ! birdemmu hangwéqip turmasliq kérek . Dadamni qutuldurush kérek ! u töwen’ge qarap towlidi :
– mudir , bayraqni chiqarsila !
Mudir tanining bir qétini tartti . Bayraq kötirildi . Uning chirayigha külke yügürdi – de , tanini siyrip tartishqa bashlidi . . Bayraq momining uchigha chiqti – de , bayraqning kaltigi taqqide ghaltekke taqashti . Mudir xoshalliqidin towliwetti :
– bizning bayraq yene momining uchida lepildidi ! hey bala , sel texir qilghin ! yene bir sinap baqay !
Del shu chaghda , üch adem putigha kishen sélin’ghan , yüz – közliri sarghiyip ketken , uruq wijikkine , keke saqal bir bowayni aldigha sélip meydan’gha élip keldi . Boway toplinip turghan jama’etke ingship salam qildi – de , yoghan közlirini neshterdek tikip mudirgha qadaldi . Mudir bir qedem dajidi . Kishler momining uchigha köz üzmey qarap turushatti , bowaymu béshini kötirip momining uchida turghan oghlini kördi – de , chöchüp kétip warqirdi :
– möminjan ! nimishqa momigha chiqiwalding ?
– mömin dadasining awazini anglap peske qaridi – de , xoshalliqidin towliwetti .
– dada ! séni qutuldurush üchün bayraqni chiqirip berdim .
Boway ehwalni tézla chüshendi . U balining momidin siyrilip chushuwatqanliqini kördi – de , qattiq warqirdi :
– toxta ! chüshme deymen !
Mömin bu chaghda siyrilip üstünki ulaqqa chüshüp bolghan idi . U chöchüp chemberge dessiwaldi – de , momini ching quchaqlap turup dadisigha qaridi . Dadisi yene warqiridi :
– oghlum ! anangni öltürüshkende , sen üstide bar éding , uni nime dep urghan ?!
– qizil pachaq éringini tépip ber , dep !
– qandaq öltürgen ?
– ot toghraydighan jadugha bésip öltürgen .
– anangni öltürgenlerning shepkiside qandaq belge bar édi ?
Bala béshi bilen momidiki bayraqni körsetti :
– mawu bayraqning otturisidikige oxshaytti .
– beshtügmende on toqquz ademni meydiliridin tömür mix bilen üjmige mixlap öltürgenlerning qandaq belgisi bar idi ?
– mushuninggha oxshash .
– bétimdin kiyin tashqorghandin yénip kelgen qiriq ademni tirikla xumdan’gha salghanlarningchu ?
– ularningmu mushuninggha oxshaytti .
– oghlum ! sen chiqarghan ashu bayraqni yoqitimiz dep nechche minglighan ademler qurban boldi . Biz yoqitimiz dep küresh qilghan bayraqni sen chiqiripsen , qurban bolghan shehitlarning rohigha nime dep jawap bérisen ? Dadangning yüzige qandaq qaraysen ?
Bala shükkide bolup qaldi . Mudir yügürüp kélip bowayning aghzigha musht bilen urdi . Uning aghzidin oqtek qan kétip , öngüp ketken köynigining aldi pishini qipqizil boyiwetti .
Bala birdinla nahayiti tézlik bilen yuqurigha yamashti – de , hayt – huyt digüche momining uchigha yene chiqip boldi . Mudir warqiri :
– yénip chüsh ! yénip chüsh ! dadangni élip ket !
Lékin bala momidin chüshmidi … uning peske qarap towlighini anglandi :
– dada ! méni béqip chong qilghininggha razi bol ! mendin razi bol …!- u momining uchini ching quchaqlap , putlirini momigha qattiq tirep turup , momini shundaq qattiq lingshittiki , moma ighanglap tüwi teripi ghirislap ketti . Töwende qarap turghanlar ichide ala-choqan kötirildi . Mudir pokandek ésilip , ghezep bilen tapanchisini chiqardi – de , baligha qaritip arqa – arqidin oq üzdi . Del shu chaghda , musa boway uninggha qattiq kalla quyup , tapanchisini chüshürwetti – de , uning boynini chishlep silkidi . Mudir jan achchiqida ”wayjan!“ dep choshqidek chiqirap ketti . Yalaqchilar Musani silkishlep , mudirni qutquzwaldi . Mudir aranla közini échip , musagha alaymaqchi boluwédi , boway uning yüzige shalaqqide tükürdi . Uning aghzidin mudirning bir chishlem göshi yerge shalaqqide chüshti . Mudirning üzülgen boyun tomurliridin qapqara qan jighap éqiwatatti . U lighildap titirep turghan qolliri bilen yerdiki tapanchisini aldi – de , töt adem yerge bésip turghan bowaygha qaritip ikki pay oq üzdi …del shu chaghda , qaras – qurus qilip moma sundi – de , mömin momining uchini quchaqlap bayraq bilen gürsüldep yerge chüshti . Chüshti – yu , béshini likkide kötirip yene yerge qoydi … uning aghzidin bulduqlap qan éqiwatatti . Bir-birige sighdap yiqilghan ata balidin bulduqlap aqqan qan öz- ara qushuldi . Bu chaghda gherpke pétiwatqan kechki quyash nuri shu qandin reng alghandek asmanning gherbi étigini qipqiziliqqa pürkigenidi ….

(Tügidi)
Menbe:Uyghuristan

Advertisements

About The Eastturkestan Government in Exile
The Official Website of Eastturkestan Government in Exile

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: