DUQ teripidin Yawropa Parlamentida, Sherqiy Türkistanda Dinniy Erkinlikning Qoghdulushi We Uyghurlarning Kishilik Hoqoq Küreshliri; Digen Temida Xelqaraliq Yighin Chaqirilidu

12105750_369719513227999_5775816911948024439_n

Milliy rehbirimiz Rabiye xanimning teshebbusi we biwaste riyasetchiliki, Dunya uyghur Qurultiyining uyushturushi, wakaletsiz milletler teshkilati ( UNPO ) ning hemkarlishishi we Yawropa parlamenti < Leberal – Demokratlat ittipaqi > ning sahipxanliq qilishi bilen, 2015 – yili – yili 10 – ayning 22 – 24 künliri Bilgiyening paytexti Brüsseldiki Yawropa parlamentida muhajiret tariximizdiki tunji nöwetlik Sherqiy türkistan Dinniy erkinlik yighini chaqirilidu.

< Xitay hakimiyitining Diniy radikalliqqa qarshi turush saxte shoari astida Sherqiy Türkistan Xelqighe yürgüziwatqan Dinsizlashturush we qirghin qilip yoqutush siyasitining esli mahiyiti > digen temini chöridigen asasta ötküzilidighan bu qetimqi Xelqaraliq ilmiy muhakime yighinigha, Yawropa parlamentining bir qisim ezaliri, muhajirettiki Dinniy ölümalirimiz, Dinniy alimlirimiz we yash Dinniy zatlirimiz, islam elliridiki Diniy alimlar, Sherqiy türkistanning Dinniy weziyitini tetqiq qiliwatqan uyghur we chetellik alim, tetqiqatchi we mutexesisler, türlük kishilik hoqoq teshkilatlirining wekilliri, uyghur we chetellik siyasiyonlardin bolup keng dayiride mehman we küzetküchi teklip qilinidu.

Muhajirettiki Uyghurlarning tarixida tunji qetim uyushturuliwatqan bu qetimqi Dinniy muhakime yighinini chaqirishtiki meqset shuki, keyinki yillardin buyan Xitay hakimiyitining weten ichidiki Xelqimizge qaratqan Döwlet terör siyasiti we irqiy qirghinchiliqi yuquri pellige chiqti, Xelqimizni dinsizlashturush we Dinidin waz kechmigenlerni qattiq basturush we jazalash qilmishi ewjige chiqti, muqeddes wetinimizning pütkül zimini Xelqimizning qanliq köz yashliri bilen nemlendi, xelqimizning dat – peryatliri yüreklerni lerzige saldi, rehimsiz Xitay hakimiyitining Xelqimizge qaritip keliwatqan qattiq basturush we xalighanche öltürüsh we tutqun qilish herikiti hazirmu hem weten ichide jiddi dawal qilmaqta.

Xitay hakimiyiti hazirgha qeder, bolupmu keyinki yillardin buyan Sherqiy türkistanda Xelqimizning naraziliq we qarshiliq heriketlirining hemmisini qandaqtur < radikal islamizim > we < diniy esebilik > ke baghlap, bir tereptin, < radikal islamgha we Diniy esebilikke qarshi turush > digen saxte shoarni niqap qilip Dunya jamaetchilikining közini buyashqa tirishsa, yene bir tereptin Sherqiy türkistan Xelqighe qaratqan Dinsizlashturush siyasitini fashistlarche qattiq ijra qilip kelmekte.

xitay hakimiyitining Sherqiy türkistan mosulmanlirigha qaratqan yuqarqidek rezil we zeherlik siyasiti, Sherqiy türkistan Xelqining inaq – ittipaqliqigha eghir derijide ziyan keltürüpla qalmastin, hetta ottura asiyaning, shundaqla Dunyaning kelgüsi bixeterlikigimu eghir derijide tehdit shekillendürmekte.

Uyghurlarni mejburi Dinsizlashturush – Kommunist hitay hokumitining Sherqiy türkistanni ishghal qilghan 1949 – yilidin buyan sherqiy turkistan helqighe yurguzup keliwatqan eng asasliq siyasetlirining biri, Nowette sherqiy turkistanda Qanunsiz tutqun qiliniwatqan, turluk eghir qamaq jazalirigha hokum qiliniwatqan we etip olturiliwatqan uyghurlarning mutleq kop qismini Diniy sahedikiler teshkil qilinmaqta we bu riyalliq heliqara kechurum teshkilati qatarliq turluk kishilik hoqoq teshkilatlirining doklatliridimu qeyt qilinip kelinmekte. Hitay hakimiyitining chekidin ashqan diniy besim siyasiti, bu rayonda hitay hakimiyitige qarshi milliy hadisilerning koplep meydangha kelishige sewepchi bolmaqta, mesilen, sherqiy turkistanda 90 – yilidin hazirghiche yuz bergen we dunya jamaetchiliki teripidin bilingen asasliq chong hadisilerdin 90 – yili 4 – ayning 5 – kuni yuzbergen < Barin dihanlar qozghilingi > hitay hokumitining ramazan eyida uyghurlarning roza tutushini cheklishi tupeylidin kelip chiqqan bolsa, 95 – yili 7 – ayning 7 – kuni yuzbergen < Hoten weqesi > hitay hokumitining hotendiki beytulla meschitining imamini qanunsiz tutqun qilghanliqidin kelip chiqqan idi, 97 – yili 2 – ayning 5 – kuni yuz bergen < ghulja weqesi > mu, hitay hokumitining oyliride normal diniy paaliyet bilen shughulliniwatqan bir top uyghur ayalni tutqun qilishi tupeylidin meydangha kelgen idi, yuqarqi her qetimliq heliq isyanlirining hitay armiyesi teripidin rehimsizlerche qanliq basturulghanliqi we bu jeryanda minglarche bigunah uyghurning olturulgenliki we tutqun qilinghanliqi heliqaraliq kishilik hoqoq teshkilatliri teripidin bilinip kelinmekte.

Hitay hokumiti Dunya jamaetchilikige sherqiy turkistandiki diniy sahede keyinki 10 yildin buyan shiddet bilen kuchiyiwatqan qarshiliq korsutush heriketlirini qandaqtur < radikal islam > gha we hette terorizimgha baghlap chushendurushke tiriship kelmekte, shundaqla < 11 – sintebir > weqesidin keyin shekillengen heliqara weziyetni suyistimal qilip, uyghur mosulmanlirigha qaratqan basturush heriketlirini kundin – kunge ashurup kelmekte. Emma, sherqiy turkisanning weziyitini tehlil qilghinimiz, uyghur mosulmanlirining buhil qarshiliq korsutush heriketlirining peqetla hitayning dinsizlashturush siyasitige qarshi elip beriliwatqan tirkishish herikitidinla ibaret ikenlikini korup yeteleymiz.

Dimek, bu qetim Yawropa parlamentida chaqirilidighan Dinniy muhakime yighinida, Xitay hakimiyitining Sherqiy türkistan Xelqighe qaritip keliwatqan Dinsizlashturush siyasitining mahiyiti we meqsidi heqqide sestimiliq muhakime elip berilidu, Sherqiy türkistan Xelqining Dinniy mewjutluqini we Dinniy erkinlikini qoghdap qelishning chare – tedbirliri, shundaqla uyghur mosulmanliri bilen bashqa Dinlargha mensup Xelqler bilen bolghan özara dostluq, hemkarliqni yenimu kücheytishning konkiritni chare – usolliri heqqide sestimiliq analiz elip berilidu.

Yene shundaqla mohim siyasi paaliyetchilirimiz, tetqiqatchilirimiz, Dinniy alimlirimiz we yash Dinniy zatlirimiz yighin jeryanida mexsus ichki muhakime elip berip, Sherqiy türkistan mosulmanlirini Dinniy jehette toghra we heq yolgha yeteklesh, Sherqiy türkistan mosulmanlirining Xelqaradiki obrazigha ziyan salidighan ish – heriketlerdin xali bolush … qatarliq keng mezmonlarda özara ilmiy muzakire elip berip, bu jehette konkiritni chare – bedbirlerni tüzüp chiqidu.

Hörmet we ehtiram bilem :

Dunya Uyghur Qurultiyi

Advertisements

About The Eastturkestan Government in Exile
The Official Website of Eastturkestan Government in Exile

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: