2015 – Yilning Kéyinki Yérimida Saqchilar Teripidin Öltürülgen, Tutqun Qilinghan Uyghurlar

2015-12-04
bay-nahiyisi-tutush-buyruqi-2.jpg

Bay weqeside tutush buyruqi chiqirilghan besh kishi

RFA/Ihsan

Uchurlargha qarighanda, 2015 – Yilning kéyinki yérimidimu uyghur élide toqunush we weqelerning öksümey yüz bérip turghanliqi melum. Radiomiz rayonda yüz bergen toqunushlar we basturushlarda bir qisim uyghurlarning étip öltürülgenliki, tutqun qilinghanliqi heqqide éniq melumatlarni igiligen idi.

1. 18 – Séntebir bay kömürkan toqunushida, 5 neper xitay saqchisi we kömürkandiki xitay xojayin, ishlemchilerdin bolup 50 tin artuq kishining ölgen we yarilanghan. Weqediki hujumchilardin 28 kishi ölgen. Weqediki gumandarlargha chétilip 40 tin artuq kishi tutqun qilinghan.

Xitay hökümet taratquliridin «xitay armiye géziti», «tengritagh tori» qatarliqlar 11 – Ayning 20 – Küni xewer bérip, xitay xelq azadliq armiyesi alahide etritining 56 kün iz qoghlash arqiliq 18 – Séntebir küni bay nahiyiside weqe peyda qilip, qéchip yürgen musa toxtiniyaz qatarliq atalmish «28 neper térrorchini yoqatqanliqi, ulardin bir nepirining teslim bolghanliqi» ni élan qildi.

Emma radiomiz 22 – Séntebirdin bashlap bu gumandarlar heqqide deslepki uchurlarni bergen. Radiomiz teripidin igiligen ehwallardin, xitay taratqulirida qoralliq qisimlar teripidin öltürülgenliki xewer qilinghan bu kishilerning, bu yil 18 – Séntebir küni bay soghan kömür kan weqesige munasiwetlik bay kanchi yéza charwichiliq meydanining ezaliridin musa toxtiniyaz qatarliq 3 jemet kishiliri we ularning yéqinliri ikenliki, arisida 4 ayal we 3 baliningmu barliqi aydinglashqan.

Radiomiz igiligen ehwallardin qarighanda, xitay eskerliri teripidin étiwétilgen 28 kishining ichide, yerlik dairiler deslepki mezgillerde tutush buyruqi chiqarghan 17 neper hujum gumandari barliqi, 3 ailidin terkib tapqan bu kishiler arisida 3 neper nareside balimu barliqi melum. Emma, xitay hökümet xewerliride öltürülgenlerning tepsilati élan qilinmighan.

Radiomiz igiligen ehwallardin charwa meydan muawin bashliqining radiomizgha ashkarilishiche, mezkur 3 jemetning charwa meydandiki uruq – Tughqanliridinla 40 nechche kishi tutqun qilinghan.

Bay kömürkan hujumchiliridin yétekchi musa toxtiniyazning kélinliri gülmire toxti we reshidem rozi qatarliqlar joriliri ehwalni saqchigha melum qilmighanliqi üchün tutqun qilinghan.

Musa toxtiniyazning singlisi charwa meydanning ayallar mudiri, küyoghli emet sidiq charwa meydan muawin sékrétari bolsimu, ular qérindashlirining keypiyati we heriket pilanliri heqqide dairilerge melumat bermigenliki üchün wezipisidin élip tashlanghan.

17 Neper gumandar tizimlikidiki memet eysa béqiwalghan 9 yashliq munire memetning öz dadisi turghun memet bolsa, memet eysa heqqide xewer bermidi dégen jinayet artilip tutqun qilinghan.

*********************************************

2015 – Yilning kéyinki yérimida dairiler teripidin tutqun qilinip, sotlanghanlar ichide «xitay chégrasini buzup chetelge qachqan» dégen jinayet artilip sotlanghanlar we xitay hökümiti chekligen atalmish «diniy esebiylik, milliy bölgünchilik uchurlirini tarqatti, kördi» dégen jinayetler artilip höküm élan qilinghanlar asasiy salmaqni igileydu.

8 – Ayning 27 – Küni 45 kishi «jihad» üchün chégradin qanunsiz ötüsh bilen eyiblinip sotlanghan.

Xitayning shinxua agéntliqining xewer qilishiche, 27 – Awghust xoten, qeshqer, qaramay, ghulja qatarliq sheherlerde birla waqitta sot échilip, 45 kishi chégradin qanunsiz ötüp «jihad» qa méngish we qachaqchiliq bilen eyiblinip, qamaq jazasigha höküm qilinghan. Ulardin qachaqchiliq bilen eyiblengen 18 kishining xenzu, qalghanlirining uyghur ikenliki melum.

Shinxua agéntliqining ashkarilishiche, qeshqer shehiride 8 uyghur sotlanghan. Ulardin 5 nepiri tajikistan chégrasida tutulup qélip, xitaygha ötküzüp bérilgen. Ular 8 yildin 10 yilghiche qamaq jazasigha buyrulghan.

Xoten shehiride 3 uyghur 10 yildin 15 yilghiche qamaq jazasigha höküm qilinghan. Xewerde déyilishiche, bu ücheylen ürümchi ayrodromida saxta türk pasport bilen tutulup qalghan. Ular «radikal diniy mezmunidiki matériyallarni oqup, shuning tesiride chetelge chiqip jihad qilish qararigha kelgen» dégen jinayet artilip sotlanghan.

Qaramay shehiride 18 xitay ayrim – Ayrim 2 déloda bashqilarni chégradin qanunsiz ötüshke teshkillesh bilen eyiblinip sotlanghan. Bir déloda wéy xey, chén chyanggo qatarliq ün ücheylen 305 kishini qanunsiz wiyétnamgha ötküzüsh bilen eyiblengen.

********************************

3. Radiomiz 11 – Ayning 9 – Küni igiligen ehwaldin melum bolushiche, aqsu ayköl baziridiki 18 yashliq éli mamut, bu yil 7 – Ayning 15 – Küni sotlinip muddetsiz qamaq jazasi höküm qilinghan. Sotqa ailisi qatnashturulmighan.

Melum bolushiche, éli memet 2014 – Yili aqsuda élip bérilghan térrorluqqa zerbe bérish herikiti shamilida 2014 – Yili 9 – Ay mezgilide tutqun qilinghan.

Sotta ösmür éli mamutqa térrorluq guruppisigha rehberlik qilishtin ibaret chong bir qalpaq kiydürülgen, emma éli mamutning ailisige u qurghan teshkilatning birer herikiti yaki programmisi we hetta nami heqqidimu melumat bérilmigen.

Mehbus éli mamutning dadisining bildürüshiche, éli mamutning tutulushigha qol téléfoni seweb bolghan, uning mektepte téléfon oynighan balilargha bashlamchiliq qilishi térrorluqqa rehberlik qilish dep qaralghan.

******************************************

4. Radiomiz 11 – Ayning 12 – Küni igiligen ehwaldin, bu yil 7 – Ayning axiri aqsuning awat nahiyiside 30 neper uyghur atalmish «milliy bölgünchilik we diniy esebiylik» jinayiti artilip sotlanghanliqi melum boldi. Bularning ichide yashliq dewrige emdila qedem qoyghan ösmürlermu bar bolup, bulardin 17 yashliq hüsenjan téléfonda «diniy mezmundiki uchur tarqatqan» liqi üchün 15 yilliq késilgen.

*****************************

5. Bu yil 7 – Ayning 7 – Küni taylandtin qayturulghan 109 uyghurning ichide 2 nepiri bu yil 9 – Ay mezgilide yurti aqsuning awat nahiyisige élip kélinip, sotlanghan.(Méhriban )

Advertisements

About The Eastturkestan Government in Exile
The Official Website of Eastturkestan Government in Exile

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

w

Connecting to %s

%d bloggers like this: