Wetensöyer Shair Qurban Barat Alemdin Ötti

2016-03-07

shair-qurban-barat.jpg

Wetensöyer shair Qurban Barat ependi ijadiyet üstide

Özining «késilgen toghraq», «aq romalliq perizat», «yoqalmas pelestin» namliq yirik shéirliri bilen uyghur xelqining qelb töridin orun alghan shair qurban barat 6-Mart ürümchide 70 yéshida wapat boldi.

Merhum shair qurban barat 1946-Yili atushning aghu yézisida déhqan ailiside tughulghan. Öz yurtida bashlanghuch we ottura mekteplerni tamamlap, 1958-Yilidin 1962-Yilighiche ürümchidiki institutning til -Edebiyat fakultétida oqughan. Oqush püttürgendin kéyin «shinjang géziti» idarisige teqsim qilinip muxbir we muherrir bolghan. 1970-Yilidin 1986-Yilighiche korlidiki shinxua 2-Basma zawutida ishligen. 1986-Yili korlidin «shinjang xelq neshriyati» gha yötkilip kélip, «bulaq>>zhurnilida muherrir bolghan we 1990-Yili yash-Ösmürler neshriyati teripidin dem élishqa chiqqan.

Shairning 1981-Yili «yéshil hayat» namliq shéirlar toplimi, 1984-Yili «aq romalliq perizat» namliq dastanlar toplimi neshr qilinghan. Bir qisim eserliri «toy chachqusi», «bahar jilwisi», «tarim örkeshliri» namliq kolléktip toplamgha we ottura mektep edebiyat derslikige kirgüzülgen.

Shair qurban barat chaghatay uyghur tilidiki eserlerdin seidining «bostan» dastani, «diwani sekkaki», «diwani atayi, «diwani zöhüri», «seidi iskender» qatarliq eserlerni neshrge teyyarlighan.

Shairning wapati munasiwiti bilen ziyaritimizni qobul qilghan yaponiye kyushu uniwérsitétining pelsepe penliri tetqiqatchisi muxterjan abduraxman shair heqqide toxtaldi.

U, shair qurban baratning wekil xaraktérlik shéiriy dastanliridin biri bolghan we 14 yilda yézip tamamlanghan «yoqalmas pelestin» namliq shéiri dastani heqqide toxtaldi.

Tetqiqatchi muxterjan abduraxman shair qurban barat wapatining uyghur shéiriyiti üchün chong yoqitish bolghanliqini tekitlidi.

U, shair qurban baratning edebiy ijadiyet bilenla shughullinip qalmastin, belki edebiy terjime jehettimu körünerlik emgek singdürgen aptorlarning biri ikenlikini tilgha élish bilen birge, xitay shairliridin ey chingning köpligen shéirlirini, rus edebiyatidin pushkinning shéiriy chöcheklirini xitay tilidin uyghur tiligha terjime qilip keng oqurmenlerge teqdim qilghan iqtidarliq edebiy terjimanlardin biri ikenlikini bildürdi.

Uyghur élidiki tor menbeliride körsitilishiche, shair qurban baratning méyit namizi 6-Mart küni ürümchidiki beytulmehmur meschiti (noghay meschiti) de oqulup, gülsay mazarliqigha depn qilinghan.

Shair qurban baratning küchlük tesirige uchrighan uyghur shairliridin hazir gérmaniyede hijrette yashawatqan shair Küreshchan Ömer Atahan ziyaritimizni qobul qilip shairning «apetlik yillardin achchiq xatiriler» namliq esiri heqqide toxtaldi.

U sözide yene, shair qurban baratning 80-Yillardiki uyghur shéiriyitige körsetken tesiri heqqidimu toxtaldi.

Axirida shair Küreshchan Ömer Atahan shairgha atap yazghan mersiyesi bilen söhbitimizni axirlashturdi.(Haji Qutluq Qadiri)

Yuqiriqi awaz ulinishidin tepsilatini anglang.

Advertisements

About The Eastturkestan Government in Exile
The Official Website of Eastturkestan Government in Exile

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: