Ilham Toxti Guruppisi Wekilliri Yawropa Parlaméntida Ziyarette Boldi

Ixtiyariy Muxbirimiz Ekrem
2016-04-18
ilham-toxti-guruppisi-yawropa.jpg

«Ilham toxti guruppisi» gha eza kishilik hoquq paaliyetchiliridin (ongdin solgha) enwerjan ependi, mari holizman xanim we martén shultér ependiler yawropa parlaméntida ziyarette boldi. 2016-Yili 18-Aprél, biryussél.

RFA/Ekrem

Gérmaniyedin enwerjan, firansiyedin mari holizman we bélgiyildin martén shultér qatarliq «ilham toxti guruppisi» ezaliri bügün yawropa parlaméntida ilham toxti mesilisi toghruluq söhbet ötküzdi.

Bügün 18-Aprél yawropa sherqiy türkistan birliki teshkilati reisi enwerjan ependining bélgiye paytexti biryusséldin bergen melumatigha asaslanghanda, «ilham toxti guruppisi»gha eza kishilik hoquq paaliyetchiliridin uyghurlargha wakaliten enwerjan, firansiyelik xitayshunas we kishilik hoquq paaliyetchisi mari holizman xanim we bélgiyelik kishilik hoquq paaliyetchisi martén shultér ependiler yawropa parlaméntida ziyarette bolup, ilham toxtini «saxarow mukapati» gha nail qilish we yawropa parlaméntida yéqinda chaqirilidighan ilham toxtigha ait ilmiy muhakime yighinini orunlashturush ishliri toghrisida ikki neper millet wekili bilen söhbet élip barghan.

Enwerjan ependi bügünki bu ziyarette italiye we bolghaariyening yawropa parlaméntidiki ikki neper millet wekilliri bilen söhbet ötküzgenlikini, söhbetlirining netijilik bolghanliqini ilgiri sürdi. U sözide, aldi bilen italiyelik millet wekili bilen élip barghan söhbet mezmunini diqqitimizge sundi.

«Ilham toxti guruppisi» ezaliri yene bulghariyelik millet wekili bilenmu uzun söhbetliship, aldimizdiki künlerde chaqirilmaqchi bolghan yighinni muzakire qilghan.

Firansiyelik kishilik hoquq paaliyetchisi we xitayshunas mari holizman xanimmu bu heqte ziyaritimizni qobul qilip, bu qétimqi uchrishishning ehmiyiti toghrisidiki qarashlirini bayan qildi. U sözide shularni tilgha aldi: «biz bügün yawropa parlaméntidiki öz guruppimizning ikki neper qollighuchisi bilen söhbet ötküzüp, ularning himayisige érishtuq. Bizning ilham toxti guruppimizning asasiy meqsiti؛ ilham toxtini yawropa parlaméntida tonutush we uning saxarow mukapatigha nail bolushini qolgha keltürüsh hemde yéqinda chaqirmaqchi bolghan ilmiy muhakime yighinigha yawropa parlaménti millet wekillirining hésdashliqini qozghashtur. Hemmidinmu muhimi, saxarow mukapati. Melum bolghinidek, saxarow mukapatining menisi-Pikir erkinlikidur. Ilham toxtigha oxshash erkinlik üchün küresh qilghan kishilerge bérilidighan siyasiy qimmiti yuqiri mukapattur. Ilham toxti xitaydiki mezgilliride uyghurlarning erkinliki üchün sözlidi, uyghurlarning kishilik heq-Hoquqliri üchün yazdi. U uyghurlargha erkinlik tiligenliki, kishilik qedir-Qimmet telep qilghanliqi üchün xitay hakimiyiti teripidin muddetsiz qamaq jazasigha mehkum boldi. Elwettiki, biz ilham toxtini bu mukapatqa eng layiq namzat, dep qaraymiz we buning üchün ‹ilham toxti guruppisi› ni qurup, xelqara kishilik hoquq teshkilatliri bilen birge uning üchün ejir serp qiliwatimiz».

Mari holizman xanim saxarow mukapatigha ilgiri xitay kishilik hoquq paaliyetchiliridin wéy jingshing we xu jiyaning érishkenliki misal élip shundaq dédi: «wéy jingshing bu mukapatqa érishken 1995-Yili, u téxi xitayda türmide idi. Saxarow mukapatigha érishkendin kéyin, xitay hökümiti uni qoyup bérish mejburiyitide qaldi hemde washingtongha yolgha sélip qoydi. Méning qiyasimda, eger ilham toxti bu mukapatqa érishse, uning erkinlikke chiqish éhtimali zoriyidu, belkim xitay hökümiti uni qoyup bérip, chetelge yolgha sélip qoyushi mumkin. Saxarow mukapatigha érishken yene bir shexs __ xu jya bolsa 3yérim yilliq késilgen idi. Gerche xitay hökümiti uni qoyup bergen bolsimu, uning erkinlikini toluq eslige keltürmidi. Xu jyaning sözlesh, yézish erkinliki dawamliq cheklimige uchrimaqta. Ilham toxtining weziyiti belkim uning weziyitige oxshap qélishimu mumkin. Buninggha aldin bir nerse dégili bolmaydu. Herhalda yuqirida tilgha alghan ikki xil éhtimalliqning biri yaki uning arisida bir hal shekillinishi mumkin. Qandaqla bolmisun, bu mukapat ilham toxti üchün xeyrlik bolidu.»

Yawropa sherqiy türkistan birliki teshkilati reisi enwerjan ependi, bügünki bu uchrishishtin memnun bolghanliqini, bezi millet wekillirining özlirini himaye qilish toghruluq söz bergenlikini tekitlep ötti. Mari holizman xanim bolsa, ilham toxtini saxarow mukamatigha érishtürüsh xizmitining dawamlishidighanliqini ilgiri sürüp, eger ilham toxti bu saxarow mukapatigha érishken teqdirde, buning xitaygha jiddiy bir signal béridighanliqini tekitlidi. U mundaq dédi: «ilham toxtining saxarow mukapatigha érishishining uyghur milliy herikitige körsitidighan tesiri toghruluq bir nerse déyelmeymen. Emma héch bolmighanda, xitay hökümiti démokratik ellerning, bolupmu gherb dunyasining ilham toxtigha bérilgen jazagha neqeder qattiq narazi bolghanliqini yene bir qétim hés qilidu.

Enwerjan ependining bildürüshiche, «ilham toxti guruppisi» yéqinda yawropadiki bir qisim kishilik hoquq teshkilatlirida paaliyet qiliwatqan siyasiy aktiplar, muxbirlar we insan heqliri teshebbuschiliri teripidin teshkillengen bolup, bu guruppa «ilham toxtigha erkinlik!» shoari astida paaliyetlirini dawamlashturidiken.

Advertisements

About The Eastturkestan Government in Exile
The Official Website of Eastturkestan Government in Exile

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: