Türkiye parlamént ezasi gürsel tékin: Uyghurlarni xitaygha pida qiliwétemsiler?

 

Önje xelq bétige chiqirilghan türkiye parlamént ezasi gürsel tékin: «uyghurlarni xitaygha pida qiliwétemsiler?» mawzuluq maqale.

Önje xelq bétige chiqirilghan türkiye parlamént ezasi gürsel tékin: «uyghurlarni xitaygha pida qiliwétemsiler?» mawzuluq maqale.

RFA/Erkin Tarim

Jumhuriyet xelq partiyisi parlamént ezasi gürsel tékin türkiye hökümitidin abduqadir yapchan toghrisida soal soridi. Bügün türkiye parlaméntining tor bétide, önje xelq, gerchek gündem qatarliq tor béketlirining 11-Ayning 24-Künidiki xewiride, j h p parlamént ezasi gürsel tékin hökümettin: «uyghurlarni xitaygha pida qilamsiler?» dep soridi mawzuluq xewerge orun bérildi.

Gürsel tékin ependi türkiye parlaméntidiki omumiy yighinda söz qilip hökümetke yapchan toghrisida munularni sorighan: «türkiyede 15 yildin buyan musapir süpitide turuwatqan bolsimu, wetendashliq heqqi bérilmigen abduqadir yapchan 8-Ayning 31-Küni tutup kétilip 40 kün istanbul maltepe türmiside qamap qoyulghan. Yapchan türkiye sot idarisi teripidin bigunah dep qoyup bérilgen bolsimu, hazir köch idarisining nazaretxanisida tutup turulmaqta. Qérindishimiz yapchan xitaygha qayturulush üchün tutup turulmaqta. Türkiye shangxey hemkarliq teshkilatigha eza bolushni xalaymiz, dewatqan bundaq bir peytte, yapchanning tutup turulushi jamaette türkiye hökümiti shangxey hemkarliq teshkilatigha yaxshichaq bolush üchün abduqadir yapchanni xitaygha qayturup bérishke teyyarliq qiliwatamdu? dégen soal peyda boldi. Adalet we tereqqiyat partiyisi hökümiti uyghurlarning meniwi anisi rabiye qadir xanimghimu oxshash pozitsiyede bolup, uning türkiyege kélishigimu ruxset qilmighan idi.»

Jumhuriyet xelq partiyisi millet wekili gürsel tékin ependi parlaméntta qilghan sözide, türkiye hökümitidin töwendikilerni sorighan:

  1. Yapchanni xitaygha qayturup bérishtiki seweb néme? hökümitinglar sherqiy türkistanda xitayning qirghinchiliqigha we zulumigha uchrawatqan qérindashlirimizgha ige chiqishtin waz kéchemdu?
  2. Abduqadir yapchanni qayturup ber dep xitaydin bir telep keldimu ‏- Yoq?
  3. Shangxey hemkarliq teshkilatigha kirish ‏- Kirmeslik mesilisining türkiyede küntertipke kélishi bilen yapchanni qayturup bérish otturisida bir munasiwet barmu?
  4. Rabiye qadir xanimni türkiyege kirgüzmeslik bilen yapchanni xitaygha qayturup bérish mesilisi dunyaning herqaysi jaylirida yashawatqan uyghurlar arisida qandaq bir tesir peyda qilidu?
  5. Yapchan xitaygha qayturulsa, uning hayati xewpke uchraydighanliqini hökümet bilemdu?
  6. Dölitimizde öz dölitide térrorchi élan qilinghan we daésh bilen hemkarlishiwatqanliqi ashkarilanghan tariq hashimigha oxshash kishiler bimalal yashawatqan bügünki künde, yapchan néme üchün xitaygha qayturulidu?
  7. Kéyinki 10 yil ichide hökümet yapchangha oxshash nechche kishini dölitige qayturup berdi? qaysi döletlerge qayturuldi?

Türkchide «gensoru» déyilgen bu soal hökümettin yaki ministirlardin sorilidighan bolup, qanun boyiche hökümetning bu soallargha jawab bérish mejburiyiti bar.

Biz türkiye hökümitige bérilgen bu soallar heqqide köz qarishini igilesh üchün abduqadir yapchan mesilisini yéqindin közitiwatqan sherqiy türkistan maarip we hemkarliq teshkilati reisi hidayetullah oghuzxan ependi we türkiye-Xitay munasiwetliri mutexessisi doktor erkin ekrem ependiler bilen téléfon söhbiti élip barduq.(erkin tarim)

http://www.rfa.org/uyghur/xewerler/xelqara-xewer/abduqadir-yapchan-11242016135325.html/story_main?encoding=latin

Yaponiyediki «uyghurlar awazi» téléwiziyesining yéngi programmisi tarqitildi

Yaponiyelik siyasiy obzorchi miura kotaro ependi bilen yaponiye uyghur jemiyitining reisi ilham mexmut ependi yaponiyediki «uyghurlar awazi» téléwiziyeside.

Yaponiyelik siyasiy obzorchi miura kotaro ependi bilen yaponiye uyghur jemiyitining reisi ilham mexmut ependi yaponiyediki «uyghurlar awazi» téléwiziyeside.

RFA/Qutluq

Yéqinda yaponiyediki «uyghurlar awazi» intérnét téléwiziyesining yéngidin teyyarlanghan programmisi yotub arqiliq resmiy tarqitilghan.

Yaponiye uyghur jemiyitining tor bétide körsitilishiche, «uyghurlar awazi» intérnét téléwiziyesining yéngidin hazirlanghan mezkur programmisida uyghurlarning üzümchilik we kariz medeniyiti shundaqla turpanda ötken shair abduxaliq uyghur toghrisida qisqiche chüshendürüshler bérilgen.

«Uyghurlar awazi» intérnét téléwiziyesining bu qétimqi yéngi programmisi aldi bilen, uyghur élidiki «üzüm makani» dégen nami bilen meshhur bolghan turpan diyarining jughrapiyelik ehwali we shundaqla turpanning üzümchiliki toghrisida toxtalghan. Uyghur élida neshr qilinghan tarixiy kitablarda körsitilishiche,idiqut xelqi üzüm heqqide gep bolghanda uni tashqa aylinip ketken «yette qiz riwayiti» ge baghlaydiken. Bu riwayette:«yette qiz tashqa aylinish waqtida boyunliridiki ünche-Marjanlirini chachqandin kéyin, bu wadida üzüm barliqqa kelgen iken. Shu sewebtin qizil saywa, qizil yaquttek yaltiraq, kishmishliri ünche-Marjandek körkem üzümning her sapiqi yette qizning boynigha ésilghan ünchilerdek ghuzhmek » dep riwayet qilinghan.

Tarixtin buyan bu munbet tupraqta yashighuchi uyghurlarning asasiy iqtisadi igiliki üzümchilik bolup kelgen bolup, turpan üzümi temining shérinliki, sortining köp xilliqi we mehsulatdarliqi bilen dunyagha meshhur.

Ziyaritimizni qobul qilghan yaponiye uyghur jemiyitining reisi ilham mahmut turpanning üzümchiliki toghrisida mezkur programmida bérilgen mezmunlar toghrisida toxtaldi.

Ilham mahmutning bildürüshiche, mezkur programmida idiqut xelqining pem-Parasitining jewhiri we özige xas keshpiyati bolghan kariz medeniyiti toghrisidimu bezi bir melumatlar bérilgen bolup, uyghur élida 1996-Yili neshr qilinghan «shinjang tarixi matériyalliri» ning 29-Tomidiki kariz heqqidiki melumatta, rusiye alimi grom grzhimaylof:«uyghurlarning ajayip parasetlik bilen turpanda ijad qilip chiqqan heywetlik qedimiy kariz su inshati-Uyghur millitining yéza igilikining nahayiti burunqi zamanlardila yüksek derijide tereqqiy tapqanliqini körsitidu. Uyghurlarning karizi misirliqlarning pramidasidin qilishmaydighan, qayil qilarliq küchke ige su inshatidur» dep teripligenliki qeyt qilinghan.

Ilham mahmutning ilgiri sürüshiche, mezkur programmida yene, turpan diyarida yashap ötken shair abduxaliq uyghur toghrisidimu bezi melumatlar bérilgen.

Uzundin buyan «uyghurlar awazi» intérnét téléwiziyesining programmilirigha riyasetchilik qilip kéliwatqan yaponiyede közge körüngen siyasiy obzorchi miura kotaro ependimning bildürüshiche, u bu qétimqi programmida, yéqinda yaponiyede neshr qilinghan shair abduxaliq uyghurning yapon tilidiki shéirlar toplimi toghrisida özining bezi bir qarashlirini bayan qilghan bolup, bu heqte ziyaritimizni qobul qilghan miura kotaro mundaq dédi: «men shair abduxaliq uyghurning yapon tilidiki shéirlar toplimining neshr qilinghanliqi toghrisida keng körürmenlerge melumat bérish bilen birge, shairning shéirlirida ilgiri sürülgen dunyawi qarash we u yashighan dewrdiki siyasiy weziyet toghrisida qisqiche toxtilip öttüm.»

Mezkur programma axirida uyghur tilidin «erzimeydu» dégen sözni keng körürmenlerge ögitish bilen axirlashqan.haji qutluq qadiri

Yuqiriqi awaz ulinishidin tepsilatini anglang.

Türkiye parlamént ezasi gürsel tékin: «uyghurlarni xitaygha pida qiliwétemsiler?»

 

Önje xelq bétige chiqirilghan türkiye parlamént ezasi gürsel tékin: «uyghurlarni xitaygha pida qiliwétemsiler?» mawzuluq maqale.

Önje xelq bétige chiqirilghan türkiye parlamént ezasi gürsel tékin: «uyghurlarni xitaygha pida qiliwétemsiler?» mawzuluq maqale.

RFA/Erkin Tarim

Jumhuriyet xelq partiyisi parlamént ezasi gürsel tékin türkiye hökümitidin abduqadir yapchan toghrisida soal soridi. Bügün türkiye parlaméntining tor bétide, önje xelq, gerchek gündem qatarliq tor béketlirining 11-Ayning 24-Künidiki xewiride, j h p parlamént ezasi gürsel tékin hökümettin: «uyghurlarni xitaygha pida qilamsiler?» dep soridi mawzuluq xewerge orun bérildi.

Gürsel tékin ependi türkiye parlaméntidiki omumiy yighinda söz qilip hökümetke yapchan toghrisida munularni sorighan: «türkiyede 15 yildin buyan musapir süpitide turuwatqan bolsimu, wetendashliq heqqi bérilmigen abduqadir yapchan 8-Ayning 31-Küni tutup kétilip 40 kün istanbul maltepe türmiside qamap qoyulghan. Yapchan türkiye sot idarisi teripidin bigunah dep qoyup bérilgen bolsimu, hazir köch idarisining nazaretxanisida tutup turulmaqta. Qérindishimiz yapchan xitaygha qayturulush üchün tutup turulmaqta. Türkiye shangxey hemkarliq teshkilatigha eza bolushni xalaymiz, dewatqan bundaq bir peytte, yapchanning tutup turulushi jamaette türkiye hökümiti shangxey hemkarliq teshkilatigha yaxshichaq bolush üchün abduqadir yapchanni xitaygha qayturup bérishke teyyarliq qiliwatamdu? dégen soal peyda boldi. Adalet we tereqqiyat partiyisi hökümiti uyghurlarning meniwi anisi rabiye qadir xanimghimu oxshash pozitsiyede bolup, uning türkiyege kélishigimu ruxset qilmighan idi.»

Jumhuriyet xelq partiyisi millet wekili gürsel tékin ependi parlaméntta qilghan sözide, türkiye hökümitidin töwendikilerni sorighan:

  1. Yapchanni xitaygha qayturup bérishtiki seweb néme? hökümitinglar sherqiy türkistanda xitayning qirghinchiliqigha we zulumigha uchrawatqan qérindashlirimizgha ige chiqishtin waz kéchemdu?
  2. Abduqadir yapchanni qayturup ber dep xitaydin bir telep keldimu ‏- Yoq?
  3. Shangxey hemkarliq teshkilatigha kirish ‏- Kirmeslik mesilisining türkiyede küntertipke kélishi bilen yapchanni qayturup bérish otturisida bir munasiwet barmu?
  4. Rabiye qadir xanimni türkiyege kirgüzmeslik bilen yapchanni xitaygha qayturup bérish mesilisi dunyaning herqaysi jaylirida yashawatqan uyghurlar arisida qandaq bir tesir peyda qilidu?
  5. Yapchan xitaygha qayturulsa, uning hayati xewpke uchraydighanliqini hökümet bilemdu?
  6. Dölitimizde öz dölitide térrorchi élan qilinghan we daésh bilen hemkarlishiwatqanliqi ashkarilanghan tariq hashimigha oxshash kishiler bimalal yashawatqan bügünki künde, yapchan néme üchün xitaygha qayturulidu?
  7. Kéyinki 10 yil ichide hökümet yapchangha oxshash nechche kishini dölitige qayturup berdi? qaysi döletlerge qayturuldi?

Türkchide «gensoru» déyilgen bu soal hökümettin yaki ministirlardin sorilidighan bolup, qanun boyiche hökümetning bu soallargha jawab bérish mejburiyiti bar.

Biz türkiye hökümitige bérilgen bu soallar heqqide köz qarishini igilesh üchün abduqadir yapchan mesilisini yéqindin közitiwatqan sherqiy türkistan maarip we hemkarliq teshkilati reisi hidayetullah oghuzxan ependi we türkiye-Xitay munasiwetliri mutexessisi doktor erkin ekrem ependiler bilen téléfon söhbiti élip barduq.

http://www.rfa.org/uyghur/xewerler/xelqara-xewer/abduqadir-yapchan-11242016135325.html/story_main?encoding=latin

Passport Application Process ‘Not Easy’ for Uyghurs

A Chinese police officer shows new e-passports introduced last year, in Shenyang city, northeast China's Liaoning province, May 8, 2012.

A Chinese police officer shows new e-passports introduced last year, in Shenyang city, northeast China’s Liaoning province, May 8, 2012.

Imaginechina

Ethnic Uyghurs in China’s troubled Xinjiang region are facing increasing travel restrictions despite a policy introduced last month aimed at simplifying procedures for citizens to apply for passports, sources say.

The new policy allows applicants to submit their passport applications at “one-stop” government processing centers, usually police stations, instead of having to obtain approval stamps at as many as 18 separate locations.

But the mostly Muslim Uyghurs in the Xinjiang Uyghur Autonomous Region (XUAR) complain that the new policy is intended to benefit only the majority Han Chinese and discriminates against them, according to sources.

They say they find it difficult to use the new system because the one-stop government-run processing centers have not yet opened in Uyghur-majority areas of Xinjiang such as Ghulja, Aksu, Hotan, or Kashgar, sources say.

Because of this, Uyghurs often turn to privately run centers, which sometimes demand bribes, to process their applications.

“The new passport regulation, which is supposed to make the application process easy and simple, is not for Uyghurs,” a worker at a privately run passport application office told RFA’s Uyghur Service.

“Everything is difficult for the Uyghurs if you do not know the way,” he said.

Bribes required

Officially, the fee charged for a new passport is 240 yuan (U.S. $40), but Uyghurs applying at privately run offices sometimes face demands for bribes as high as 20,000 yuan (U.S. $3,280), the source said.

Chinese officials in Xinjiang say the new policy is aimed at making it easier for citizens to obtain passports as more locals travel abroad.

“At this moment, the number of people who are traveling abroad is increasing,” said Yu Peng, head of the XUAR public security bureau’s border control office, quoted at the end of October in the Urumqi Morning Post.

“Therefore, in order to serve the people better, we have implemented a new policy to handle all passport-related applications in one location.”

Though retired Uyghurs under the age of 60 can apply for passports, “if you are over 60 it is not that easy,” RFA’s source said.

“They think that people over 60 may have health problems, and so it takes a long time, sometimes as long as three or four years,” he said.

And in some cases, the denial of passports to one group of Uyghurs has been used as an excuse to refuse passports to others, sources said.

“If there was a clear reason for this, we could understand it, but there isn’t any,” U.S.-based Uyghur activist Memet Tohti told RFA, citing information gained from local sources.

“In reality, they are using this policy to block Uyghurs from getting passports,” he said, adding, “not many Uyghurs are able to get passports in the Uyghur region.”

Uyghurs complain they have long suffered ethnic discrimination and oppressive religious controls under Beijing’s policies and blame the influx of Han Chinese into Xinjiang for lack of employment and other opportunities.

Chinese authorities often blame outbreaks of violence in Xinjiang on “terrorists” among Uyghurs, but rights groups and experts say Beijing exaggerates the terrorism threat to take the heat off domestic policies that cause unrest or to justify the authorities’ use of force against Uyghurs.

Xinjiang has seen a string of violent incidents in recent years as Beijing tightens security measures and extends house-to-house raids targeting Uyghur families.

Reported by Guligiekela Kevoumu for RFA’s Uyghur Service. Translated by Mamatjan Juma. Written in English by Richard Finney.

Çin, 10 milyon Uygur’dan pasaportlarını istedi

377806

Çin, Doğu Türkistan’da yaşayan yaklaşık 10 milyon Uygur’dan pasaportlarını polise teslim etmelerini istedi. Çin, yetkililerden izin almadan Uygurların ülkeden ayrılmamasını da bildirdi.

Çin Komünist Partisi’nin resmi yayın organlarından “Global Times” gazetesinin haberine göre, Doğu Türkistan’da yaşayan 10 milyon Uygur’un güvenlik ve bürokratik işlemler nedeniyle pasaportlarını polis karakollarına teslim etmesi istendi.

Şıhızı kenti Kamu Güvenlik Bürosu Göç Ofisi’nin sosyal paylaşım sitesi “weibo”da yayınlanan açıklamasında, Uygur Özerk Bölgesi sakinlerinin pasaportlarını “yıllık inceleme” için polis karakollarına teslim etmeleri gerektiği belirtildi. Doğu Türkistan’da “kamu düzenini” sağlamak için denetimlerin sıkılaştırıldığı da vurgulandı.

Doğu Türkistan’da pasaport almanın ülkedeki diğer eyaletlere göre daha karmaşık hale geldiğini kaydeden bir yetkili, “Global Times” gazetesine yaptığı açıklamada pasaport kontrollerinin suçlu ve şüpheli kişilerin yurt dışına kaçmasını önlemek için sıkılaştırıldığını ifade etti.

“SIRADAN İNSANLAR ETKİLENMEYECEK” UYARISI 

Çinli yetkili, yeni pasaport denetim politikasının sıradan insanları etkilemeyeceğini iddia etti.

Bir güvenlik yetkilisi de pasaportların kişisel veya hizmet pasaportu olup olmadığına bakılmaksızın yerel güvenlik birimlerine teslim edilmesi gerektiğini söyledi.

Pasaport denetim politikasının tüm Doğu Türkistan’da uygulandığını kaydeden yetkili, pasaporta ihtiyacı olan herkesin polis karakollarına başvurması gerektiğini belirtti.

İNSAN HAKLARI İZLEME ÖRGÜTÜ’NDEN UYARI 

İnsan Hakları İzleme Örgütü’ne göre, Çin geçtiğimiz ekim ayından bu yana, Uygur vatandaşlarından pasaportlarını yetkili kurumlara iade etmelerini istiyor. İnsan Hakları İzleme Örgütü, benzer bir uygulamanın Tibet bölgesi için de uygulandığını belirtti.

Çin’den ayrılma talebi olan Tibet ve Doğu Türkistan’daki azınlıklar, Çin tarafından baskı altına alınıyor ve muhaliflerin yurtdışına çıkmasına engel çıkarılıyor.

CHP MİLLETVEKİLİ GÜRSEL TEKİN, TUTUKLU UYGUR YAPÇAN’IN DURUMUNU TBMM.’NE TAŞIDI

Cumhuriyet  Halk Partisi İstanbul Milletvekili Sayın Gürsel Tekin, Çin’in kendisine tesliim edilmesini talep ettiği ve halen Kırıklarıeli Mültecileri Geri Gönderme Merkezi’nde tutulan  Doğu Türkistanlı Uygur Mülteci   Abdulkadir Yapçan’ın durumunu TBMM.’ne taşıdı.Hükümetin cevaplaması talebi ile TBMM:Başkanlığına verdiği  7 maddelik önerge’de Yapaçan’ın yanı sıra Dünya UYgur Kurultayı Başkanı Rabia Kadir’e Türkiye’ye gelebilmesi için neden giriş vizesi verilmediğini de gündeme getirdi. CHP.Milletvekili Tekinyazılı soru önergesin’de Yapçan’in Çin’e iadesi   konusunu gündeme getirerek bunun “ŞANAGHAY İÇİN VERİLEN BİR JEST MİDİR ? ” diye sordu. CHP.Milletvekili Gürsel Tekin  TBMM’ne verdiği soru önergesinin özellikle Başbakan Yardımcısı Tuğrul Türkeş tarafından cevaplanmasını  istediği belirtiliyor,

Gürsel Tekin Resimleri ile ilgili görsel sonucu

Uygur Haber ve Araştırma Merkezi(UYHAM)

Cumhuriyet Halk Partisi  İstanbul Milletvekili Gürsel Tekin, Doğu Türkistan’da yaşayan Uygur Türkleri’nin önde gelen Cemaat    önderlerinden olan Abdulkadir Yapçan’ın durumunu  yazılı bir önerge ile TBMM.’de hükümete sordu. CHP.Milletvekili Tekin, Başbakan Yardımcısı Tuğrul Türkeş’in yanıtlaması istemiyle yazılı soru önergesi verdi.

YAPÇAN HALEN İADE MERKEZİNDE TUTULUYOR

2001 yılından bu yana Türkiye’de bulunan Yapçan, ekim ayında, Çin hükümetinin hakkında “kırmızı bülten çıkarması” gerekçesiyle gözaltına alınmış, 40 gün Maltepe cezaevinde tutulmuştu

Yapçan, cezaevinden salıverildiğinde, bu kez Göç İdaresi tarafından alınarak, vatandaşı olduğu Çin’e iade edilmek üzere Kırklareli iade merkezine konuldu. Yapçan, halen iade merkezinde tutuluyor.

TÜRKİYE’DEKİ UYGUR TÜRKLERİ AYAKTA

Yapçan’ın, 15 yıl Türkiye’de yaşadıktan sonra, tam da Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Türkiye’nin “Şanghay Beşlisi” olarak da bilinen Şanghay İşbirliği Örgütü’ne üyeliği konusunda sıcak mesajlar verdiği dönemde önce gözaltına alınıp, ardından iade merkezine koyulması, Türkiye’de yaşayan Uygur Türkleri’ni de harekete geçirdi.

Hür Doğu Türkistan Platformu yayınladığı bildiri ile Cumhurbaşkanı Erdoğan’a, Yapçan’ın Çin’e iade edilmemesi yönünde çağrıda bulundu. Erdoğan’a hitaben yazılan Hür Doğu Türkistan Platformu mektubunda, ”2002’den beri İstanbul’da yaşayan Çin uyruklu Abdulkadir Yapcan’a iftira atıldığı, kırmızı bültenle iadesinin istenmesinin ise bir tuzak olduğu” vurgulandı.

Doğu Türkistan Sürgün Hükümeti de, Yapçan’ın iade edilmesi kararının ardından yaptığı açıklamada, kararın Uygur Türklerinde derin üzüntü ve endişe doğurduğunu vurguladı. Açıklamada, “Pekin yönetiminin 15 yıl sonra güncelleyerek hazırladığı ‘kırmızı bülten’ ile iadesini talep ettiği Doğu Türkistanlı dini âlim ve kanaat önderlerinden Abdulkadir Yapçan hakkındaki ‘bölücü ve terörist’ suçlaması tamamen iftiradan ibarettir, hakikati yansıtmıyor” ifadeleri kullanıldı.

GÜRSEL TEKİN SORDU: UYGUR TÜRKLERİ FEDA MI EDİLİYOR

Konuyu soru önergesi ile Türkiye gündemine taşıyan Tekin, Başbakan Yardımcısı Tuğrul Türkeş’in yanıtlaması istemiyle verdiği soru önergesinde konuyu şöyle özetledi;

“Türkiye’de 15 yıldır mülteci statüsünde yaşamasına rağmen vatandaşlık hakkı verilmeyen Uygur Türklerinin kanaat önderlerinden Abdulkadir Yapçan, Çin hükümetinin kırmızı bülten kararını güncellemesinin ardından Türkiye’de gözaltına alınmış ve 40 gün Maltepe Cezaevi’nde tutuklu kalmıştır. Yapılan itiraz sonrası mahkeme kararıyla serbest kalan Yapçan’ın serbest kaldığı gün, Göç İdaresi Genel Müdürlüğü gözetim kararı çıkarmıştır. Soydaşımız Yapcan, Kırklareli’nde Çin’e iade edilmek üzere bekletilmektedir. Son yıllarda Türkiye’de, Doğu Türkistan’dan gelip Türkiye üzerinden IŞİD’e katılmak için Irak ve Suriye’ye geçmek isteyen Uygur gençlerine engel olan, Doğu Türkistanlılar tarafından bilge adam olarak nitelendirilen Yapçan’ın kırmızı bülten kararının Çin tarafından yenilenmesini ise yine Doğu Türkistanlılarca, olmayan bir örgütün ismiyle bir iftiraya dayandığı ileri sürülmektedir. Özellikle ekonomi, güvenlik ve siyasi anlamda altyapısız bir söylem olan Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) üyeliğine üye olma sözlerinin üzerine böyle bir hamlenin yapılması, kamuoyunca “ŞİÖ’ye yaranmak için soydaşımız bir iftira uğruna teslim ediliyor” yorumlarına neden olmuştur. AKP Hükümetleri, aynı tutumu Uygur Ana olarak bilinen Rabia Kadir’e de uygulamış, soydaşlarımızın haklarını dünya çapında savunan Kadir’i Türkiye’ye sokmamıştır.

İŞTE O SORULAR: YAPÇAN’IN İADESİ, ŞANGAY BEŞLİSİ İÇİN Mİ ?

Tekin, önergesinde hükümete şu soruları sordu;

  1. Yapçan’ın Çin’e iade edilmesinin nedenleri nelerdir? Hükümetiniz, Doğu Türkistan’daki zulüm ve katliamlara maruz kalan soydaşlarımıza sahip çıkmaktan vaz mı geçiyor?
  2. Yapçan’ın iade edilmesi için Çin tarafından Hükümetinize herhangi bir talep gelmiş midir?
  3. ŞİÖ üyeliğinin kamuoyunda tartıştırılmasıyla Yapçan’ın iade edilmesi arasında siyasi bir ilişki var mıdır?
  4. Rabia Kadir’i Türkiye’ye sokmayan Hükümetinizin, Yapçan’ı da iade etmesi, dünyanın çeşitli yerlerinde yaşayan soydaşlarımız arasında nasıl bir etki doğuracaktır?
  5. Yapçan’ın iadesi sonrası yaşamsal tehlikesi ya da işkence görme riski olduğu Hükümetiniz tarafından bilinmekte midir?
  6. Ülkemizde, kendi ülkesi tarafından terörist ilan edilen ve IŞİD ile işbirliği açık biçimde bilinen Tarık Haşimi gibi kişiler polis korumasıyla rahatça yaşamaktayken, Yapçan neden iade edilmektedir?
  7. Son 10 yılda kaç kişi, Yapçan’a benzer gerekçelerle ülkelerine iade edilmiştir? Bu iadeler hangi ülkeleredir?”

Çin’e Şanghay jesti: 'Abdülkadir Yapçan'

Abdulkkadir Yapçan hakkında Bilgi : 

Türkiye’de 15 yıldır BM.’ce kabul gören “Mülteci” statüsünde yaşayan Uygur Türkleri’nin Cemaat önderlerinden Abdülkadir Yapçan  31 Ağustos 2016’de  tutuklandı, ancak  bir  süre  sonra Savcılık talimatı ile  serbest bırakıldı.Ancak,12 saat geçmeden  tekrar gözaltına alınarak Maltepe Cezaevine konuldu. Ancak,bir süre sonra tekrar tutuklanarak   Göç İdaresi Genel Müdürlüğü’nce   Kırklareli’de bulunan Mültecileri Geri İade Merkezi’ne konuldu.Kendisi halen bu Merkez’de tutulmaktadır. Çin Yapçan hakkında 2003’de çıkardığı Kırmızı Bülteni ekim ayında tekrar güncellediği  ve Türkiye’den kenedizsine teslim etmesini istediği iddia ediliyor. Çin’e  teslim ve iade edilmesinden endişe ediilmektedir. 

Kaynak:  http://www.yenicaggazetesi.com.tr/mobi/cine-sanghay-jesti-abdulkadir-yapcan-151325h.htm

Cumhurbaşkanı Erdoğan’a Abdülkadir Yapçan çağrısı

377426

Hür Doğu Türkistan Platformu, Cumhurbaşkanı Erdoğan’a bir çağrıda bulunarak Abdülkadir Yapçan’ın Çin’e iade edilmemesini istedi.

Hür Doğu Türkistan Platformu, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a bir mektup göndererek Doğu Türkistanlı kanaat önderi Abdülkadir Yapçan’ın Çin’e iade edilmemesini istedi.

“KIRMIZI BÜLTEN ÇİN’İN TUZAĞI”

Hür Doğu Türkistan Platformu mektupta “2002’den beri İstanbul’da yaşayan Çin uyruklu Abdulkadir Yapçan’a yönelik ‘TERÖRİST’ iddiası tamamen bir iftira olup, kırmızı bültenle iadesini temin etmeye yönelik Çin yönetimince kurulmuş bir tuzaktır” diyerek Cumhurbaşkanı Erdoğan’dan Yapçan’ın Çin’e iade edilmemesi talebinde bulundu.

2002 yılından beri Türkiye’de yaşayan Abdülkadir Yapçan, 30 Eylül 2016 tarihinde Çin Halk Cumhuriyeti tarafından ‘terör faaliyeti’ yaptığı iddiasıyla hakkında kırmızı bülten ile arandığı gerekçesi ile gözaltına alınmış ve tutuklanmıştı.

Hür Doğu Türkistan Platformu’nun Cumhurbaşkanı Erdoğan’a gönderdiği mektup şöyle:

Sayın Cumhurbaşkanım.

Doğu Türkistanlı Kanaat önderi Abdulkadir YAPÇN Hoca için zatıalinize yakışır bir kardeş himayesi ve şefkat arz ederiz.

2002’den beri ikamet tezkeresi ile İstanbul’daki hemşerilerinin himayesinde mülteci olarak yaşayan Doğu Türkistan Kaşgarlı, Çin uyruklu Abdulkadir Yapcan’a yönelik ‘TERÖRİST’ iddiası tamamen bir iftira olup, kırmızı bültenle iadesini temin etmeye yönelik Çin yönetimince kurulmuş bir tuzaktır.

DTİH ( Doğu Türkistan İslam Hareketi) BİR ÇİN UYDURMASIDIR

Öncelikle ifade edeyim ki; Abdulkadir Yapcan, 20 yıldan bu yana Çin’in dışında yaşamaktadır. En önemlisi, iddia edildiği gibi Doğu Türkistan’da, Doğu Türkistan İslam Hareketi (DTİH) adıyla organize olmuş siyasi bir hareket yoktur.

Dolayısıyla, Abdulkadir Yapcan böyle bir hareketin ne kurucusu olmuştur, ne de liderliğini yapmıştır. Zaten Doğu Türkistan bölgesinde böyle bir hareket de oluşmamıştır. Bu iddia tamamen Çin’in Müslüman Uygurları asimile etmeye, onları ‘terörist’ damgasıyla damgalayıp, dünyanın hatta Türkiye’nin gözünde suçlu durumuna düşürmeye, sahipsiz bırakıp ortalığa salmış oldukları korku ile asimile yolunda hedeflerine bir an önce ulaşmaya yönelik uydurma büyük bir iftiradan başka bir şey değildir.

YAPCAN TERÖRİST DEĞİL, BİLGE KİŞİDİR

Abdulkadir Yapcan, Doğu Türkistan halkı arasında milli ve dini şuuru canlı tutmak, Müslüman halkın erezyonuna yönelik Çin hükümetinin etkin ve baskıcı uygulamaları karşısında kendi öz değerlerini ve ona dayalı hayat tarzını canlı ve diri tutup, bir sonraki nesillere onu taşıyabilmek için, halkına Allah’ını ve Peygamberini tanıtmış, kutsal kitabını öğretmiş ve bu doğrultudaki dik duruşu ile ısrarlı bir davranış sergilemiştir. İşte bunun için o, 1984-1997 yılları arasında yaklaşık 13 yılını Çin zindanlarında geçirmiştir.

BAŞKA ÇARESİ YOKTU

Yapcan, 13 yıl süren bu hapis hayatından sonra vücut bütünlüğünü ortadan kaldırmaya yönelik tuzaklardan kurtulabilmek için 1997 yılında Çin’i terk ederek Pakistan’a geçmiştir. Oradan orta asya türki cumhuriyetleri, Suudi Arabistan’a, Mısır’a, Ürdün’e, son olarak da 2002 yılında, tarih boyunca yeryüzündeki bütün mazlumların sığınağı olan, her yer ve zamanda zalimlerin karşısında daima dik duran, gördüğü her yerde, mazlumun elinden tutup onu ayağa kaldıran Türkiye Cumhuriyeti Devleti’ne, biz dindaşlarına, dildaşlarına, kardaşlarına sığınmıştır.

Şimdi ise, Sayın Cumhurbaşkanımızın ülkesini ziyaret etmesini fırsat bilen Çin, bundan 20 sene önce canını kurtarmak için ülkesini terk eden bir mazlumu, kırmızı bültenle aradığını ileri sürerek ‘terörist’ uydurmasıyla, yarım kalan hesabını tamamlamak üzere onun iadesini talep etmiştir.

DAEŞ’E KATILANLARA ENGEL OLMAK SUÇ MU?

Kırmızı bültenle aranan Abdulkadir Yapcan’ın terörist olduğuna dair Türkiye Cumhuriyeti Devletinin resmi makamlarına sunmuş olduğu dosyada Çin, müşahhas örnek olarak, Abdulkadir Yapcan’ın terörist olduğunu ispata yönelik ileri sürdüğü delillerden biri, Yapcan’ın Çin’de bulunduğu dönemlerde etrafındaki Uygurlara Kur’an-ı Kerim öğretmiş olduğu, diğeri de bilhassa son yıllarda Türkiye’de, Doğu Türkistandan gelip Türkiye üzerinden DAEŞ’e katılmak için Irak ve Suriye’ye geçmek isteyen Uygur gençlerine engel olduğunu, onlara ‘eğer bir işe yarayacaksanız gidin doğma yurdunuzda bir işe yarayın’ deyip, onları Doğu Türkistan’a geri gönderdiğini ileri sürmektedir.

‘Şecaat arz ederken merd-i kıpti sirkatin söyler’ misali Çin, DAEŞ’e katılmak isteyen Uygur gençlerine engel olup onları yurtlarına döndüren Abdulkadir Yapcan’ın bu engel olma faaliyetini terör eylemine örnek göstermekle, bizzat kendisinin uluslararası terörizme ne ölçüde destek olduğunu ortaya koymuş oluyordu.

BİR TAŞLA İKİ KUŞ VURMAK

Çin böylece bir taşla iki kuş vurmak istiyor; öncelikle Doğu Türkistan’ın ‘Müslüman – Türk’ unsurundan arınmasını hızlandırmak, ikinci olarak da Türkiye’nin güneyinde İran-Çin-Rus ittifakı doğrultusunda, Türkiye’nin hiç istemediği bir kuşağın oluşmasına katkıda bulunmak.

Çin, gerçekleştirmeye çalıştığı bu gizli hedeflerinin karşısında Abdulkadir Yapcan’ı engel olarak görmektedir. Zira Abdulkadir Yapcan, dünyanın neresinde olursa olsun, Doğu Türkistanlılar arasında saygınlığı olan, sözü sohbeti dinlenen bilge bir şahsiyettir. Dolayısıyla Çin, onun bir şekilde devre dışı bırakılmasını istemekte ve bu doğrultuda diplomatik gayret sarf etmektedir.

Çin’in Yapcan’ı kuzu postuna bürünerek, ‘terörist’likle ithamı ve ‘kırmızı bülten’ taktikleri ile geri almaya kalkması veya yapmış olduğu baskılar sonucu onun Türkiye’den çıkarılıp 3. bir ülkeye gönderilmesini temin etmesi, Çin’in Doğu Türkistan’a yönelik uygulamakta olduğu zulüm ve baskısını kat kat arttıracak, bunun yanında Türkiye’den başka tutar dalı, sığınacak güvenli limanı olmayan mazlum ve mağdur 40 milyonluk Doğu Türkistanlı Müslüman Türk halkını da boynu bükük bir şekilde ümitsizliğe ve yalnızlığa mahkum edecektir.

Halbuki yukarıda ifade ettiğim gibi, 14 yıldan bu yana İstanbul’daki hemşerilerinin himayesinde ikamet tezkeresi ile yaşayan Abdulkadir Yapcan, geldiği günden beri hemşehrilerinin eğitim ve öğretimi ile meşgul olmakta, onlara Kitap ve Sünnet’i öğretmeye çalışmaktadır.

Abdulkadir Yapcan, Ehli Sünnet ve Hanefi kabullenişi doğrultusunda, hiç bir aşırılığa ve fanatizme meydan vermeden, bu öğrenci kitlesi başta olmak üzere, İstanbul’daki Doğu Türkistanlı hemşehrilerinin özlerini, ruh ve manalarını muhafaza ederek, kendilerine yakışır bir şekilde günlük hayatlarına ve eğitim – öğretimlerine devam etmelerini temin için ilmiyle irfanıyla gayret ediyordu.

YAPCAN’IN MEDENİ HALİ

Abdulkadir Yapcan evli ve bir kız babasıdır. Her ne kadar kendisinin vatandaşlık müracatı kabul edilmemiş ise de, Yapcan’ın eşi ve kızı Türk vatandaşıdır.

NETİCE-İ TALEP

Gittiği her yerde, Doğu Türkistan davasına sahip çıkmak, Çin zulmü altında inim inim inleyen Müslüman Uygur halkının sesi olabilme gayretinin ötesinde hiç bir ‘suçu’ bulunmayan Yapcan’a karşı Çin yönetiminin yürüttüğü bu gayri hukuki takibin bu noktaya gelmesi, her zaman haklının ve mazlumun yanında yer alan Hükümetimizin politikalarıyla da ters düştüğü gayet açıktır.

Kabul etmeliyiz ki; Doğu Türkistan davasını sürekli psikolojik baskı altında tutmak isteyen ve bu doğrultuda her fırsatı değerlendiren Çin yönetiminin, Yapcan’ın şahsında tecelli eden bu haksız takip ve ısrarı, Doğu Türkistanlı dindaş ve soydaşlarımızın, tek tutar dalları ve en güvenli limanları olarak gördükleri ülkemizde bile onları, baskı altında tutmakta ve haklı davalarında gösterecekleri gayret ve ileriye dönük besleyecekleri ümitlerini kırmakta ve hepimizin moralini bozmaktadır.

BU İTİBARLA; mahkeme tarafından tahliye edilmesine rağmen Göç İdaresince gözetim altına alınıp Kırklareli geri gönderme merkezinde tutulan ve Bakırköy ceza mahkemesi ve Anayasa mahkemesinin Çin’e iadesi talebinin reddi kararı bulunan Abdülkadir Yapcan’ın ne Çin’e, ne de 3. bir ülkeye gönderilmemesine, “denetimli serbestlik”le, kendisinin serbest bırakılarak Türk vatandaşı olma hakkını elde eden ailesi ile birlikte Türkiye’de mülteci olarak yaşamasına yönelik tavassut ve ilgilerinizi takdir ve tensiplerinize arz ederiz.
Doğu Türkistan halkı adına.

 

http://www.timeturk.com/cumhurbaskani-erdogan-a-abdulkadir-yapcan-cagrisi/haber-377426