Ablajan Leylinaman: Musteqilliq Bilen Öz Teqdirini Özi Belgilesh Bir Yol Emes

13179230_1737210786547888_4535328878877937233_n

Yéqinda kanadaning toronto shehiride ötküzülgen, ikki jumhuriyetni xatirilesh murasimigha qatnishish üchün amérikidin kanadagha kelgen, sherqi türkistan sürgündiki hökümitining tashqi ishlar ministiri ablajan leylinaman ependi ziyaritimizni qobul qilip, sherqi türkistan sürgündiki hökümitining dawa ghayisi qatarliqlarni öz ichige alghan bir qatar mesililer heqqide söhbet ötküzdi.

Muxbir: sherqi türkistan sürgündiki hökümiti qurulghandin buyan, musteqilliq shoari astida paaliyet élip bériwatidu, chetellerde élip bériliwatqan uyghur dawasida, «insan heqliri we öz teqdirini özi belgilesh shoari astida paaliyet élip barmisaq, dunya döletlirining qollishigha érishelmeymiz »deydighan bir weziyet bar, siz bu mesililerge qandaq qaraysiz?
Sherqi türkistan sürgündiki hökümiti prézidénti exmetjan osman(sikda) bilen tashqi ishlar ministiri ablajan leylinaman  sherqi türkistan diplomatiye we kishilik hoquq ishxanisida. 2016-Yili noyabir, kanada.

 

Sherqi türkistan sürgündiki hökümiti prézidénti exmetjan osman(sikda) bilen tashqi ishlar ministiri ablajan leylinaman sherqi türkistan diplomatiye we kishilik hoquq ishxanisida. 2016-Yili noyabir, kanada.

RFA/Gulshen

 

 

Ablajan leylinaman: ittik qarimaqqa uyghur dawasi bir siyasiy dewadek körünsimu, emma bu bir heq telep dawasi. Men buni uzundin buyan dep kéliwatimen. Chünki bu, uyghurlarning qedimi elmisaqtin béri qép qalghan heq zéminini qayturuwélish dawasi. Eslide dunyada adil bir sot mehkimisi bolghan bolsa yaki xelqaraliq sot özining rolini yaxshi jari qilduralighan bolsa, xuddi bir adem özining öyini sot échip qayturuwalghangha oxshash qayturuwélish mesilisi bolghan bolatti. Emma epsuski, xelqaraliq sotlarda buni ijra qilghudek küch qudret yoq. Méning tekitleydighinim, bizning dawayimizning zémin dawasi ikenlikidin chetnep ketmeslik sherti astida, biz kishilik hoquq dawasi élip baralishimiz mumkin. Mesilen dunya uyghur qurultiyi we amérika uyghur birleshmisi qatarliq teshkilatlar mana mushundaq dawa élip bériwatidu. Bu bizning dawa ishlirimizda héch kem bolsa bolmaydighan muhim amillarning biri. Emdi qandaqtur kishilik hoquq dawaliri üchün ishiklerning ochuq bolghanliqini dep, bu dawani mushu shekilde élip barsaq qollaydiken, emma musteqilliq dések qollimaydiken, dep qarisaq toghra bolmaydu.

Muxbir: musteqilliq bilen öz teqdirini özi belgilesh bir ibare dep qaramsiz?

Ablajan leylinaman: zéminidin ayrilghan, tankilarning, küchlük eskiri qoshunlarning muhasirisi we herbiy haliti astida qalghan bir milletning öz teqdirini özi belgileshke iqtidari yetken bolsa, bu künge qalmighan bolatti. Biz u iqtidarimizni yoqatqinimizgha xéli boldi. Elwette musteqilliq bilen öz teqdirini belgilesh ikkisi ikki ibare.

Muxbir: sherqi türkistan sürgündiki hökümitining chetellerde musteqilliq dawasi élip bérishta qandaq istratégiyilik pilanliri bar?

Ablajan leylinaman: biz dunyaning herqaysi döletlirini aylinip, xuddi erapattek, xitayni xuddi uyghurlargha oxshashla düshminimiz dep qaraydighan milletler we xelqler bilen hemkarlashmaqchi.

Muxbir: sherqi türkistan sürgündiki hökümiti dégen chaghda, kishilerning köz aldigha qandaqtur sherqi türkistan sürgündiki hökümitining sabiq prézidénti eniwer yüsüp turanining sherqi türkistangha barghanliq ehwali kélidu. Siz sherqi türkistan sürgündiki hökümitide wezipe alghanlar we ularning jöriliri shundaqla bala- Chaqilirining sherqi türkistangha bérish mesilisige qandaq qaraysiz?

Ablajan leylinaman: sherqi türkistan sürgündiki hökümitide wezipe alghan xadimlar wetenge barmaqchi bolsa, choqum bizdin istépa sorap, wezipisidin ayrilghandin kéyin barsa bolidu. Emma ularning jöriliri we bala-Chaqilirining wetenge barghanliqi bilen ularning xizmitige baha bermeymiz.

Yuqiridiki ulinishtin, ixtiyariy muxbirimiz gülshen abduqadirning bu heqte ishligen mexsus programmisining tepsilatini anglighaysiler.

 

http://www.rfa.org/uyghur/xewerler/siyaset/surgundiki-hokumet-11212016213229.html?encoding=latin

Advertisements

About The Eastturkestan Government in Exile
The Official Website of Eastturkestan Government in Exile

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: