Yaponiyediki «uyghurlar awazi» téléwiziyesining yéngi programmisi tarqitildi

Yaponiyelik siyasiy obzorchi miura kotaro ependi bilen yaponiye uyghur jemiyitining reisi ilham mexmut ependi yaponiyediki «uyghurlar awazi» téléwiziyeside.

Yaponiyelik siyasiy obzorchi miura kotaro ependi bilen yaponiye uyghur jemiyitining reisi ilham mexmut ependi yaponiyediki «uyghurlar awazi» téléwiziyeside.

RFA/Qutluq

Yéqinda yaponiyediki «uyghurlar awazi» intérnét téléwiziyesining yéngidin teyyarlanghan programmisi yotub arqiliq resmiy tarqitilghan.

Yaponiye uyghur jemiyitining tor bétide körsitilishiche, «uyghurlar awazi» intérnét téléwiziyesining yéngidin hazirlanghan mezkur programmisida uyghurlarning üzümchilik we kariz medeniyiti shundaqla turpanda ötken shair abduxaliq uyghur toghrisida qisqiche chüshendürüshler bérilgen.

«Uyghurlar awazi» intérnét téléwiziyesining bu qétimqi yéngi programmisi aldi bilen, uyghur élidiki «üzüm makani» dégen nami bilen meshhur bolghan turpan diyarining jughrapiyelik ehwali we shundaqla turpanning üzümchiliki toghrisida toxtalghan. Uyghur élida neshr qilinghan tarixiy kitablarda körsitilishiche,idiqut xelqi üzüm heqqide gep bolghanda uni tashqa aylinip ketken «yette qiz riwayiti» ge baghlaydiken. Bu riwayette:«yette qiz tashqa aylinish waqtida boyunliridiki ünche-Marjanlirini chachqandin kéyin, bu wadida üzüm barliqqa kelgen iken. Shu sewebtin qizil saywa, qizil yaquttek yaltiraq, kishmishliri ünche-Marjandek körkem üzümning her sapiqi yette qizning boynigha ésilghan ünchilerdek ghuzhmek » dep riwayet qilinghan.

Tarixtin buyan bu munbet tupraqta yashighuchi uyghurlarning asasiy iqtisadi igiliki üzümchilik bolup kelgen bolup, turpan üzümi temining shérinliki, sortining köp xilliqi we mehsulatdarliqi bilen dunyagha meshhur.

Ziyaritimizni qobul qilghan yaponiye uyghur jemiyitining reisi ilham mahmut turpanning üzümchiliki toghrisida mezkur programmida bérilgen mezmunlar toghrisida toxtaldi.

Ilham mahmutning bildürüshiche, mezkur programmida idiqut xelqining pem-Parasitining jewhiri we özige xas keshpiyati bolghan kariz medeniyiti toghrisidimu bezi bir melumatlar bérilgen bolup, uyghur élida 1996-Yili neshr qilinghan «shinjang tarixi matériyalliri» ning 29-Tomidiki kariz heqqidiki melumatta, rusiye alimi grom grzhimaylof:«uyghurlarning ajayip parasetlik bilen turpanda ijad qilip chiqqan heywetlik qedimiy kariz su inshati-Uyghur millitining yéza igilikining nahayiti burunqi zamanlardila yüksek derijide tereqqiy tapqanliqini körsitidu. Uyghurlarning karizi misirliqlarning pramidasidin qilishmaydighan, qayil qilarliq küchke ige su inshatidur» dep teripligenliki qeyt qilinghan.

Ilham mahmutning ilgiri sürüshiche, mezkur programmida yene, turpan diyarida yashap ötken shair abduxaliq uyghur toghrisidimu bezi melumatlar bérilgen.

Uzundin buyan «uyghurlar awazi» intérnét téléwiziyesining programmilirigha riyasetchilik qilip kéliwatqan yaponiyede közge körüngen siyasiy obzorchi miura kotaro ependimning bildürüshiche, u bu qétimqi programmida, yéqinda yaponiyede neshr qilinghan shair abduxaliq uyghurning yapon tilidiki shéirlar toplimi toghrisida özining bezi bir qarashlirini bayan qilghan bolup, bu heqte ziyaritimizni qobul qilghan miura kotaro mundaq dédi: «men shair abduxaliq uyghurning yapon tilidiki shéirlar toplimining neshr qilinghanliqi toghrisida keng körürmenlerge melumat bérish bilen birge, shairning shéirlirida ilgiri sürülgen dunyawi qarash we u yashighan dewrdiki siyasiy weziyet toghrisida qisqiche toxtilip öttüm.»

Mezkur programma axirida uyghur tilidin «erzimeydu» dégen sözni keng körürmenlerge ögitish bilen axirlashqan.haji qutluq qadiri

Yuqiriqi awaz ulinishidin tepsilatini anglang.

Advertisements

About The Eastturkestan Government in Exile
The Official Website of Eastturkestan Government in Exile

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: