Adolf Hitlér Eyminip Béshinimu Kötürüp Qariyalmaydighan Birdinbir Kishi-Gérmaniye Prezidenti, Marshal Hindénburg

 

5e443a333303f6755b4defe7110a258b

                                Adolf Hitler (* 20. April 1889 † 30. April 1945 in Berlin)

Dunya tarixigha oxshashla, Germaniyening tariximu sirliq we murekkeptur. Germaniye tarixidiki Üchünchi Emperiyening tarixini tetqiq qilghanda: Adolf Hitlérning Germaniye tarixidiki dangliq üchünchi emperiyening hakimiyet béshigha chiqishi be’eyni muqerrer ishtek shunchilik tosalghusiz bolghanmidu? Héchqandaq kishi bu yawuz erni tosushqa jür’et qilmighanmidu?-degendek tuyghuda bolimiz.
Emeliyet undaq emes, Hitlérmu héyiqidighan kishi bar, Hitlér bir kishidin bek héyiqatti. Bu kishi ölmigüche, u xéli ishlargha jür’et qilalmighanidi, bu kishi del herbiy ishlar alimi Hindénburg bolidu. Hindénburg dégen bu kishi bir riwayetsiman shexs bolup, Gérmanye tarixida, uning hayati héchkimningkige oxshimaydu.
Yéqinqi zaman Gérmaniye tarixidiki gepni awal, Bismarkning qanliq wasitiler arqiliq Gérmaniye fédératéw impériyesini birlikke keltürüshidin bashlashqa toghra kélidu. Bu jeryanda, pirusiye-daniye urush, awstriye-pirusiye urushi, pirusiye-firansiye urushidin ibaret üch meydan urush bolghan. Hindénburg kéyinki eng muhim ikki meydan urushqa qatnashqan.

16938864_1836387733295434_631537730866547400_n
Hindénburg bilen qol körüshkende, Hitlér béshini kötürüp qarashqimu jür’et qilalmighan.
1866-yili 19 yashliq Hindénburg bir wiziwodni bashlap pirusiye-awstiriye urushigha qatniship, ghelibe qilip, tunji qétim cheklimisiz halda bérén zeper derwazisidin ötken. 1870-yili, 23 yashliq Hindénburg bir bataliyon’gha bashchiliq qilip pirusiye-firansiye urushigha qatniship, ghelibe qilip, ikkinchi qétim cheklimisiz halda bérlén zeper derwazisidin ötken. 1871-yili, Gérmaniye fédératiw impériyesi qurulghan, Bismark töhpikar san’ghun bolushqa munasip idi, biraq bu yerde hindénburgningmu töhpisi köp idi.
Kéyin, Hindénburg qedemmu-qedem yuqiri örlep mangghan, 1903-yiligha kelgende, u korpus komandiri bolghan. 1911-yili 64 yashliq Hindénburg dem élishqa chiqqan. Nawada kéyinki 1-dunya urushi bolmighan bolsa, Hindénburg choqum axirqi ömrini xatirjem ötküzgen bolatti.
Shundaq qilip, 1-dunya urushining ot piltisi yéqilghan. Döletning béshigha külpet kelgende, hindénburg dem élishni xalimay qaytidin jengge atlinip, bir yolila sherqiy sheptki rusiye qoshunini meghlub qilip, marshal unwanigha érishidu, sherqiy septiki barliq Gérmaniye qoshunining bash qomandani bolidu, kéyin, yene Gérmaniye armiyesining bash ishtab bashliqi bolidu.

17156236_1836387746628766_4530047321386015127_n
Gérmaniye Prezidenti, marshal Hindénburg.

Gerche Gérmaniye axiri meghlub bolghan bolsimu, emma Hindénburgning nami yiraq-yéqin’gha tarqilidu. U antanta döletliri teripidin 2-nomurluq urush jinayetchisi dep qaralghan, 1-nomurluqi williyam idi.
1925-yili, 78 yashliq Hindénburg bésim xaraktérlik üstünlük bilen Gérmaniye Prezidentliqi (eyni chaghda Wéymar jumhuriyiti dep atalghan)gha saylan’ghan. Yéshi bunche chongiyip qalghan kishi yene gérmaniyeliklerning ghémini qilalarmu? Amal yoq, uning abroyi yuqiri bolghachqa, gérmaniyelikler uni hörmetleydu, uninggha ishinidu, uni qollaydu. Hindénburg bu chaghda gérmaniyediki eng hörmetlik kishige aylinidu. Hetta Hitlér uni körsimu sarasimge chüshüp kétetti.
1931-yilining deslipide, 84 yashliq hindénburg Hitlér bilen körüshidu, u Hitlérda héchqandaq yaxshi tesirat qaldurmastin uni kemsitip: «U eng yuqiri bolghanda pochta ministiri bolalaydu» dégen. Kansiler bolush dégen yoq gep.
Ikkinchi yilidiki Gérmaniye zungtung saylimida Hindénburg 85 yashqa kirip qalghanidi, uning yene bu ishni dawamlashturushqa imkani barmidu? Tunji nöwetlik saylamda, Hindénburg bashchiliqidiki natsistlar partiyesining namzati gitlérdin éship kétidu, emma ikkiylen téxi yérim béletke érishelmeydu. Hitlér nahayiti mekkar kishi bolghachqa, «undaq qazan’gha mundaq chömüch» dégendek ish qilsa, özi ziyan tartidighanliqini biletti. Shundaq qilip, Adolf Hitler eksiche Hindénburgni qollap, Hindénburgni öz arzusi boyiche yene bir qétim Kansilerlikning temini tétitmaqchi bolidu.
Konilarda: «bashqilar sanga égilse, sen uninggha tazim qil» dégen gep bar. Hitlérning barliq ish-heriketliri Hindénburgning könglige ayan bolghachqa, ipadilimey qalmaydu. Hindénburg ishenchilik adimige: «Men oghriliqche ow owlighuchini orman baqar qilip qoyushum kérek» deydu. Shundaq qilip, 1933-yili, Hindénburg Hitlérni Gérmaniye Kansilerlikige teyinleydu. Kansilerlikge teyinlen’gen Hitlér nahayiti tézla özining yawuz niyitini ashkarilap, parlaméntini tarqitiwétidu, gep-söz erkinlikini cheklep, yatlarni qirghin qilip, bir mustebit hökümet qurmaqchi bolidu. Hindénburg Gitlérning qilmish-etmishlirini sézip, uni qanliq hökümranliqni axirlashturushqa agahlanduridu.

17022088_1836387739962100_6942819934269611108_n.jpg
Hindénburg bar yerde, gitlér peqet bir chettila olturalaytti.
Lékin, hemme ishlar kéchikkenidi. 1934-yili 8-ayning 2-küni, Hindénburg 87 yéshida wapat boldi. Peqet üch sa’ettin kéyinla Hitlér Presidentlik hoquqini bikar qilghanliqini jakarlidi, kéyin Gérmaniyede prezidet bolmaydighan boldi, kansilermu yoq boldi, peqet dölet bashliqila bolidighan boldi, dölet bashliqi gérmaniyening barliq hoquqini yürgüzidu. Emma bu dölet bashliqi del Adolf Hitlérning özi idi.
Hindénburgning hayati riwayetsiman bolup, qametlik, jesur, batur bolghachqa, Gérmaniyeliklerning qelbidiki bir ulugh qehriman idi.
Menbe: nur tori

Advertisements

About The Eastturkestan Government in Exile
The Official Website of Eastturkestan Government in Exile

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: