Sherqiy Türkistan Sürgündiki Hökümitining Xitaylarning Wetinimizde Élip Bériwatqan Qanliq Qirghinchiliqliri Heqqidiki Bayanati

11097_455386391269258_7584251139139249125_n (1)

Xitay tajawuzchiliri dewlet térorini qollunip, Sherqiy Türkistan xelqining izzet-nepsini, eng eqelliy insan heqliri we kishlik hoquqlirini depsende qilmaqta. Xitay tajawuzchilliri Sherqiy Türkistan xelqini jümlidin Uyghur xelqini kolliktip tutqun qilip, türkümlep jazalap, qara-qoyuq öltürüp wetinimiz sherqiy türkistanni Sherqiy Türkistan xelqi üchün jümlidin Uyghur xelqi üchün dehshetlik jehennemge aylanduriwetti.
Xitay tajawuzchiliri 2017- yili kirgendin buyan atalmish térorizimgha qarshi turush qanunini maqullap, Sherqiy Türkistan xelqining jümlidin Uyghur xelqining eng axirqi we eng töwen sewiyediki yashash heq-hoquqighimu köz alaytip, chang sélishqa bashlidi.Bu yil kirgendin beri Xitaylarning atalmish Xinjiangdiki qorchaq hökümiti, Sherqiy Türkistanning oxshimighan sheherliride terorizimgha qarshi turush bahanisida Sherqiy Türkistan xelqi, jümlidin Uyghur xelqi üstidin rehimsizlik bilen quralliq basturush élip bérip, qolida tömürning sunuqi yoq, arqisida hichqandaq yölenchigi yoq xelqimizning uh digüdekmu halini qoymidi. Shunche keng téritoriyege ige wetinimizde xelqimizge put sighdurghidekmu imkan bermigen xitaylarning esli qara niyiti, peqet terorizimgha qarshi turush bolmastin bir pütün millitimizni hayatqa charesiz ehwalgha chüshürüp qoyup, bir milletning hayatliq menbesini késip tashlashtur.

Xitaylar yene qanche ming yillardin béri Sherqiy Türkistanni weten tutup yashap kéliwatqan Uyghurlarni öz wetinide yoqutuwétish obyekti qilip, yat ellerge köchüp kétishke mejburlash yaki bir millet süpitide tarix sehipisidin öchürüp tashlash arqiliq kéngeymichilik qilishtin ibaret wehshiy we qara niyitini ishqa ashurush üchün insanliqqa qarshi éghir jinayet ishlewatidu. Xitaylarning Qarghliq nahiysining loq yézisida 27-féwral küni élip barghan kolliktip qanliq qirghinchliqi yoqurda éyitqanlirimizning bir misali bolup, xitay dewlitining axbaratni qamal qilishi netijiside téxiche dunyagha ashkare bolmaywatqan qanliq weqeler intayin köp bolup, xitaylarning bu xil shekildiki dewlet térorining heqiqi sanini buningliq bilen éniq mölcherligili bolmaydu.
Xitaylarning wetinimizning Ili, Böretala, Qumul, Ürümchi, Turfan, Aqsu, Artush, Qeshqer, Xoten bolupmu Xoten wilayitining Qarqash, Guma nahiyliride hemde Qeshqer wilayitining Yarkent, Qarghliq we Yéngihisar nahiyiliride élip barghan qanliq qirghinchliqi xelqara ehdinamilargha tüptin qarshi ishlengen éghir jinayettur.Xitaylar Uyghurlarni öz puqraliri qatarida körüp baqqini yoq. Dunya tarixida herqandaq bir tajawuzchining yerlik xeliqlerning heq-hoquqini hem milliy alahiydiliklirini Xitaylardek depsende qilip baqqan bir hadisini misalgha keltürgili bolmaydu.Hazir Sherqiy Türkistanning chet sehraliridin merkiziy sheherlirigiche xitaylarning dewlet térori qaplap ketti. Milletlerning ottursidiki ishench, ittipaqliq we dostluq u terepte tursun, hemmila yerde ata-ana  baligha, bala ata-anigha, qérindash  qérindashqamu asanliqche ishenmeydighan weziyet barliqqa keldi. Kishiler jemiyet u yaqta tursun hette ailisidimu chingraq nepeslinelmeydighan weziyet höküm sürmekte. Örpi-adetlirimiz, Til-yéziqimiz, diniy étiqadimiz tajawuchi xitaylarning yoqutush obyékti bolup qalghan turuqluq xelqaradin xitaylargha bu heqte hichqanche bésimning we mejburlashning bolmaywatqanliqi hemmidin qizziq boliwatidu . Kim özining milliy medeniyiti, örpi-aditi we diniy étiqadini qoghdashqa urunsa “Téror” qalpiqi keydürülüp, uruq-tughqan we qewmi-qérindashliri bilen qoshup jazalandi.Dunya xuddi Xitaygha aylinip ketkendek millitimizning ahu-peryatliri aldida sükütte turmaqta.Bu süküt mana mushundaq dawamlishiwerse hergiz bolmaydu.
Xitay tajawuzchiliri Sherqiy Türkistanda arqa-arqidin quruliwatqan türme, qamaqxana we tutup turush lagiri qatarliqlar toshup kétip, Sherqiy Türkistanni- jümlidin Uyghur aileliri, Uyghur jemiyiti we Uyghur wetinini,- örnikini hich bir yerdin tapqili bolmaydighan ghayet zor türme we qamaqxanigha aylandurup, her yili qanche on minglighan kishining jismaniy we rohiy tereptin méyip boloshini we qirilip kétishini keltürüp chiqarmaqta.Bundaq kétiwerse jénidin toyghan, chiqish yoli tapalmaywatqan xeliq erkinlik we hüriyet üchün oxshimighan yollargha bash uridu. Kim yiteklise shuning arqisidin kétidu.Shuning bilen Sherqiy Türkistanda yüz bériwatqan etnik, siyasiy we iqtisadiy kirzis we ziddiyetler téximu kéngiyip rayon atlap xelqaragha tesir körsütidu. Hazir Xitay tajawuzchilliri Sherqiy Türkistandiki étnik, siyasiy we iqtisadiy weziyetni urush boliwatqan rayonlardikidinmu bekraq nacharlashturiwetti.Xelqara jemiyet we millitimiz ichidin yétiship chiqqan serxil insanlar bu hadisige köngül bölmise asiya, jümlidin ottura asiya weziyiti barghanche keskinliship, étnik topluqlar ottursidiki her türlük munasiwetlerning buzghunchiliqqa uchrash mumkinchiliki qash bilen kirpiktek yéqin bir meselige aylinip qalidu, netijide hel qilish asan bolmaydighan xeliqaraliq éghir kirzis otturgha chiqidu.Buning ziyini peqet Uyghurlarghila emes belki Xitay xelqige shundaqla shu qatarda xelqaradiki barliq milletlerge mölcherligüsiz derijide éghir bolidu.Xitaylar Sherqiy Türkistanda keltürüp chiqarghan milliy ziddiyet waqitning ötüshi bilen hel qilghili bolmaydighan kirzisqa aylinip, rayon we xelqara bixeterlikke éghir tehdit bolupla qalmay hetta Xitay dewlitining aghdurulup kétishigemu sewepchi bolup qélishi mumkin.
Biz dert- hesretlirimizni xitaylar wetinimizni bésiwalghan 60 yildin beri bolupmu kéyinki 10-20 yildin béri dunya xelqige bildürüp, ularning hésidashliqi we yardemliri bilen xelqimizni hür yashitish üchün tirishchanliq körsütiwatqan bolsaqmu, derdimizge derman bolidighanlar anche köp bolmay keldi. Xitay tajawuzchilirining Sherqiy Türkistanda her xil shekilde élip bériwatqan tutqun qilish, étip öltürüshtek qilmishlirigha qarita süküt ichide turushmu Xitayning dewlet térorigha hemdemde bolghanliq bolup, hergizmu kechürüshke bolmaydighan jinayettur.Ishinimizki dawamliq undaqmu boliwermeydu. Xitaylarning iqtisadiy, siyasiy we eskiriy tereqqiyatining kündin-künge tizlishishi, bizning awazimizni bashqilarningmu anglaydighan, bizning derdimizni bashqilarningmu chüshinidighan, bizning ghayimizge yétishimizge bashqilarningmu tosqunluq qilmaydighan we yéqindin hemkarlishidighan künlerning yéqinlap kéliwatqanliqining ipadisidur!
Biz Sherqiy Türkistan Sürgündiki Hökümiti bolush süpitimiz bilen xitaylar Sherqiy Türkistanda yürgüziwatqan dewlet térorigha shiddetlik naraziliqimizni bildürüsh bilen birge, gheriptiki tereqqiy qilghan küchlük dewletlerning we xelqara teshkilatlarning Sherqiy Türkistanning nöwettiki weziyitini estayidil tekshürep chiqip, xitaylarning Sherqiy Türkistan xelqige yürgüziwatqan érqiy we kultural qirghinchiliqini eyiplishini we Xitaygha qattiq besim ishlitip, millitimizning insaniy heq-hoquqlirini barliq chare-tedbirlerni ishqa sélip qoghdap qélishini iltimas qilimiz!
Biz yene xelqara jamaetchilikning, jümlidin muhajirettiki barliq Sherqiy Türkistanliqlarning öz-ara hemkarliship Xitaylar yürgüziwatqan bu xildiki pashistik qirghinchliqlarni toxtutushning yéngi emeliy yollirini tépip chiqishini ümid qilimiz. Biz yene xelqimizni wetende yüz bériwatqan hadisilerni xelqara teshkilat we tereqqiy qilghan dewletlerning hökümetlirige anglitish yoliri heqqide izdinish bilen birge axbarat élan qilish yighini, namayish orunlashturush hemde ochuq xet élan qilish dégendek usullar bilen milliy mejburiyitimizni ada qilishqa chaqriymiz!
Biz muhajirettiki Sherqiy Türkistanliqlar sotsiyal mediye yeni Feyicbok we tiwiter qatarliqlardiki shexsiy imkanlirimizdinmu paydilinip, xitay tajawuzchilirigha qarshi bayanat we inkaslirimizni yollishimiz, xitay tajawuzchilirining millitimiz üstidin yürgüziwatqan dewlet térorini xelqara jemiyetke pash qilishimiz, xitaylar yoshurun tutiwatqan hadisilerni ashkarilashta xelqimizningmu aktipchanliqini urghutishimiz, shu arqiliq Xitaylargha bolghan ghezep -nepritmizni emeliy-herkitimiz bilen ipadilesh üchün tirishchanliq körsitishmiz lazim!
Azatliq we hüriyet tanglirining étip, xelqimizning igilik hoquqini qolgha élishi üchün hemmimiz birlikte köprek eqilge tayinip küresh qilishimiz kérek! Toghra, bir milletning tajawuzchilarning zulumini heqiqi hés qilishi we tajawuzchilargha qarshi jénini tikip qoyup bir niyet, bir meqsette küresh qilishini asan qolgha keltürgili bolmaydu.Lékin herqandaq bir inqilapning tughulush, piship yétilish we wayigha yétish jeryani bolidu. Bu yollarni bésip ötmey bir kéchidila ghelbe qazanghili bolmaydu. Uzaqqa sozulghan bu küreshte biz Sherqiy Türkistanliqlar xuddi etila milliy musteqilliqimizni qolgha alidighandek qizghinliq bilen tinim tapmastin azatliq we hüriyitimiz üchün izdinishimiz lazim. Bezide bu küresh milliy mawjutluqimizni qoghdap qélish üchün bolsa, bezide bu küresh insaniy heq-hoquqlirimizni qoghdap qélish üchün we yene bezide bu küresh igilik hoquqimizni qolgha élish üchün bolidu.Milliy inqilap jeryanida bashqa milletler bilen, bashqa dinlar bilen we bashqa medeniyetler bilen bolghan hemkarliq we dostluqimizni eng yoquri imkanlirimiz bilen kücheytishimiz, heqiqi düshminimizni éniq tonushimiz, xelqara jemiyetke yaxshi tesir qaldurushimiz lazim.
Biz sürgündiki bir hökümet bolush süpitimiz bilen xelqimizning béshigha kéliwatqan bu her-türlük qara künlerni bilip turiwatimiz we xelqara jemiyetning Xitaylarning Sherqiy Türkistan xelqi, jümlidin Uyghur xelqi üstidin yürgüziwatqan insan qélipidin chiqqan jinayi qilmishlirini waqtida bilip turishigha hem kapaletlik qiliwatimiz.Xitaylarning bügünki qilmishliridin Sherqiy Türkistanliqlarning azatliq tanglirining uzaqqa qalmay atidighanliqini körüwalghili bolidu.Hey qérindashlar! Sherqiy Türkistanliqlar üchün düshminimiz xitaylarning bir pilani bolsa, Allahning izni bilen xelqara jemiyetningmu bir pilani bar.Bilip turiwatimiz xelqimizning béshigha qattiq éghir kün chüshti. Millitimiz we milliy qediriyetlirimiz qirilip kétiwatidu. Xelqimiz topidek sorulup, qanche milyon aililer xaniweyran, analar tul, balilar yétim qaldi.Millitimizning dat peryadi kökke yetti…Xelqimiz” Ah urarmen, ah urarmen, ahlirim tutqay séni, qanlirim derya bolup, béliqlirim yutqay séni!”,- dep nale-peryat qiliwatidu. Buni bizni bir millet dep yaratqan ulugh Rebbimiz bilmey qalmaydu. Herqandaq yaman ishningmu bir xeyirlik teripi bolghandek, bugün béshimizgha kéliwatqan qara künlerni xitaylarning Sherqiy Türkistandiki hökmaranliqining zawalliqqa yüzliniwatqanliqining éniq bishariti, yüz yillap kütken azatliq künlirimizning harpisi dep qarisaq hergizmu xata bolmaydu!
Xitaylar wetinimizni bésiwalghandin buyan millitimiz üstidin pilanliq we sistimiliq halda érqiy qirghinchiliq yürgüzüp, qanche milyon qérindishimnizning hayatigha zamin boldi. Xitaylar uzaqqa qalmay xelqimizning üstidin yürgüzgen eshu insan qélipidin chiqqan érqiy we kultural qirghinchiliqlirining hésawini bérishke mejbur bolidu we millitimiz üstidin yürgüzgen chékidin ashqan pashistik siyasetliri sewebidin rehim qilinmastin jazalinidu.
Bizning inqilawimiz heqqaniy bir küresh bolup, zulumgha uchrighan mezlum bir xeliqning erkinliki we musteqilliqini qolgha keltürüsh üchündur! Bu küreshte xitaylarning meghlup bolup, millitimizning ghelbe qilidighanliqi peqet waqit we sinaq meselisidur! “Sebri qilsang ghuridin halwa pishidu”,- dégen maqal bar! Xelqimizning sebir-taqet bilen öz kimligini qoghdap, qehrimanliq bilen her türlük sinaqlardin temtirimey ötüp, milliy ghayisini toluq emelge ashuralaydighanliqigha ishenchimiz kamil! Biz xelqimizni zulumgha bash egmeslikke, herqandaq sharayittamu hür we azat iradisidin waz kechmeslikke, ümit we ishench bilen milliy mewjutluqini qoghdap qélishqa we azatliq küreshlirini xelqara weziyetke, milliy menpeetlirimizning emeliy éhtiyajigha téximu uyghun bolghan köp liniyelik yollar bilen shundaqla her xil métodlar bilen tereqqiy qildurishqa chaqrimiz.
Axirida janabiy Allahdin Wetini we milliti üchün qurban bolghanlargha rehmet, qurban bolghanlarning we türmide yétiwatqanlarning  aile-tawabatlirigha sebir shundaqla Xitay tajawuzchilirining éghir ziyankeshlikige uchrawatqan eziz xelqimizge aman-isenlik tileymiz!

Sherqiy Türkistan Sürgündiki Hökümiti

2017-yili 03-ayning 16-küni,  Gérmaniye

Advertisements

About The Eastturkestan Government in Exile
The Official Website of Eastturkestan Government in Exile

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: