1988-Yili 15-Iyundiki Uyghur Studéntlar Namayishidin Eslimiler

                                     (1)

D u q bash katipi dolqun eysa ependi xitay hökümitige qarshi namayishta. 2013-Yili 6-Mart, jenwe.

D u q bash katipi dolqun eysa ependi xitay hökümitige qarshi namayishta. 2013-Yili 6-Mart, jenwe.

RFA

1988-Yili 15-Iyundiki shinjang uniwérsitéti oqughuchilirining xitay dairilirige qarshi naraziliq namayishi yéqinqi zaman uyghur oqughuchilar herikitide muhim orun tutidighan zor weqelerning biridur. Bu yil mezkur namayishqa top-Toghra 29 yil boldi.

1980-Yillar uyghur bügünki zaman tarixida studéntlar herikiti eng janlanghan, uyghur yashlirining démokratiye, erkinlik we milliy heq-Hoquqlargha bolghan telipi eng kücheygen shundaqla uyghur xelqi uzun yilliq buruqtumluqtin kéyin pütün millet gewdisi bilen milliy oyghinishning upuqini kütüwalghan yillar boldi.

Ene ashu dawalghup turghan yillarda, yeni 1988-Yili 15-Iyunda shinjang uniwérsitéti oqughuchilirining xitay dairilirige qarshi naraziliq namayishi yüz berdi. Bu 1985-Yili dékabirda ürümchide yüz bergen uyghur aliy mektep oqughuchilirining tunji qétimliq zor namayishidin kéyinki ikkinchi qétimliq oqughuchilar herikiti idi.

Ashu qétimliq namayishni teshkilligen we uninggha yétekchilik qilghan, nöwette dunya uyghur qurultiyining bash katipliq wezipisini ötewatqan dolqun eysa ependi buningdin 29 yil burunqi bu namayishning 1980-Yillardiki uyghur oqughuchilar herikitidiki bir untulmas sehipe ikenlikini tekitlidi.

U, 1988-Yilidiki shinjang uniwérsitéti oqughuchiliri namayishining 1985-Yilidiki birinchi qétimliq uyghur aliy mektep oqughuchiliri namayishining biwasite dawami we alahide tarixiy sharaittiki bir netijisi ikenlikini ilgiri sürdi.

Uning qarishiche, 1985-Yilidiki uyghur oqughuchilar herikitidin kéyin uyghur yashlirida meydangha kelgen milliy oyghinish rohi we ularning milliy heq-Hoquqlargha bolghan jiddiy telepliri emeliyette 1988-Yilidiki ikkinchi qétimliq uyghur oqughuchilar namayishini meydangha keltürgen asasliq arqa körünüsh iken.

Dolqun eysaning tekitlishiche, ashu yillarda shinjang uniwérsitéti oqughuchiliri qurghan «studéntlar pen-Maarip uyushmisi» uyghur oqughuchilarning tetillik waqitliridin paydilinip, keng-Kölemde aqartish we milliy oyghitish paaliyetlirini élip barghan iken.

1988-Yili 6-Ayda xitay oqughuchilar teripidin shinjang uniwérsitéti fizika fakultétining oghullar hajetxanisigha yézilghan uyghurlarni haqaretleydighan bir yazma del ashu qétimliq namayishqa biwasite pilta bolghan iken.

Shu qétimliq uyghur oqughuchilar namayishigha aktip ishtirak qilghan we namayishtin kéyin mektep dairilirining qattiq agahlandurush jazasigha uchrighan, nöwette norwégiyede yashawatqan abduréshit abdukérim ependimu bu heqte eslime teqdim qildi.

U namayishqa pilta bolghan konkrét sewebler we eyni waqittiki shinjang uniwérsitéti memuriyitining uyghur oqughuchilarning teleplirini qopalliq bilen ret qilghanliqidek bir qatar jeryanlar heqqide toxtilip ötti.

Abduréshit ependi yene shinjang uniwérsitéti oqughuchilirining 1988-Yili 6-Ayning 15-Küni uyghur aptonom rayonluq partkomning maaripqa mesul muawin sékrétari janabilning intayin qopal muamilisige duch kelgenlikini, xitay dairilirining mesilini adilliq bilen bir terep qilishidin ümidi üzülgen uyghur oqughuchilarning axiri kochigha chiqip namayish qilishni qarar qilghanliqini eslep ötti.

(Dawami bar)

http://www.rfa.org/uyghur/xewerler/kishilik-hoquq/uyghur-oqughuchi-namayish-06292017150247.html?encoding=latin

Advertisements

Dolqun Eysa Wakaletsiz Milletler Teshkilatigha Muawin Reis Bolup Saylandi

Wakaletsiz milletler teshkilati(UNPO) ning 13-Nöwetlik qurultiyida d u q bash katipi dolqun eysa ependi mezkur teshkilatning muawin reislikke saylidi. 2017-Yili 28-Iyun, shotlandiye.

Wakaletsiz milletler teshkilati(UNPO) ning 13-Nöwetlik qurultiyida d u q bash katipi dolqun eysa ependi mezkur teshkilatning muawin reislikke saylidi. 2017-Yili 28-Iyun, shotlandiye.

RFA/Ekrem

Wakaletsiz milletler teshkilati(UNPO) ning 13-Nöwetlik qurultiyi 28-Iyun küni saylam ötküzüp, dolqun eysani muawin reislikke saylidi.

Shotlandiye parlaméntida 26-Iyun bashlanghan wakaletsiz milletler teshkilatining 13-Nöwetlik qurultiyi 28-Iyun küni saylam ötküzüp, teshkilatning rehberlik qatlimida bir qatar özgertishlerni élip bardi. 2003-Yilidin buyan mezkur teshkilatning ijraiye komitéti ezasi bolup kelgen d u q bash katipi dolqun eysa ependi, bügünki saylamda muawin reislikke saylinip, UNPO arqiliq uyghur dewasini yenimu ilgiri sürüsh üchün puxta asas salghan boldi.

Shotlandiyediki UNPO ning yighin zalidin ziyaritimizni qobul qilghan erkin aliptékin ependi, dolqunning muawin reis bolup saylanghanliqidin köp memnun bolghanliqini tilgha aldi. Erkin aliptékin ependi sözide, bir uyghur siyasiy paaliyetchisining UNPO da bolushining uyghur dewasigha köp hessiler qatidighanliqini tekitlidi.

Dolqun eysa ependimu bu heqte ziyaritimizni qobul qilip, aldi bilen 28-Iyun élip bérilghan paaliyetlerdin qisqiche melumat bérip ötti. Dolqun eysa ependi saylam heqqidimu toxtilip, UNPO ning bash katipi marino basduxén ependining yene bash katip bolup saylanghanliqini, özining UNPO xadimlirining birdek awazigha nail bolup, muawin reislikke saylanghanliqini we buningdin xursen bolghanliqini izhar qildi.

UNPO Bash katipi marino ependimu bu heqte ziyaritimizni qobul qilip, dolqun eysaning uyghurlargha wakaliten muawin reisi bolup saylanghanliqining uyghur dawasigha téximu paydiliq bolidighanliqini ilgiri sürdi. U mundaq dédi: «xitayning qattiq bésim siyasitige duchar boluwatqan uyghurlar mesilisi, wakaletsiz milletler teshkilatining küntertipidiki eng muhim bir mesile. Bir neper uyghur wekilining bu teshkilatqa muawin reis bolup saylinishi, bundin kéyin uyghurlar mesilisining dunya jamaitige tonulushigha zor hesse qatidu. Wakaletsiz milletler teshkilati xitay bésimigha duch kéliwatqan uyghurlar, tibetlikler, jenubiy mongghuliyelikler we xitay démokratlirining mesilisini b d t we yawropa parlaméntida anglitish üchün 20 nechche yildin buyan xizmetler qilip keldi. Dolqun eysa bilen bundin kéyin hemkarliship qilidighan ishlirimizning salmiqi téximu artip baridu. Buning uyghurlargha zor paydisi bolidu, dep oylaymen.»

Üch kün dawamlashqan wakaletsiz milletler teshkilatining 13-Qurultiyi bügün axirlashqan. Ötken yilning bashlirida bash shtabini gollandiyening dénxag shehiridin yawropa parlaménti jaylashqan bélgiye paytexti biryussélgha yötkep kelgendin kéyin, UNPO ning xizmetliri téximu aldirash bolup ketken. Wakaletsiz milletler teshkilati xadimi lusiya parruchi xanim bu yil yanwardin buyan mexsus d u q bilen yawropa parlaménti otturisida wasitichilik xizmitini üstige alghan bolup, u yil béshidin hazirgha qeder qurultay bash katipi dolqun eysa ependining yawropa parlaméntining muhim millet wekilliri bilen uchrishishigha sharait hazirlap bergen.

 (Ekrem)

Uyghurlarning 26-Iyun Shyawgüen Weqesige Adalet Telep Qilishi 8 Yildin Buyan Dawam Qilmaqta

  • 12799134_197936650573229_429322476572200346_n (1)
Xitaylar teripidin ölümge yollanghan uyghur yashliri.  2009-Yili iyun.

Social Media

«26-Iyun» uyghurlar üchün untulmas bir kün. Bundin 8 yil muqeddem 2009-Yili 6-Ayning 26-Küni yérim kéchide, qeshqer konasheher nahiyisidin guangdung ölkisi shyawgüen shehiridiki shüri oyunchuq zawutigha kélip ishlewatqan 800 dek uyghur ishchilar, qollirida palta, pichaq, tomur toqmaqlar tutqan halda yataqlirigha tuyuqsiz bésip kirgen 10 mingdin artuq xitay ishchilarning zorawanliq hujumigha uchraydu, urush, öltürüshler yérim kéchidin ta tang süzülgiche dawam qilidu, milliy öchmenlik eks etken bu qanliq körünüshler hetta pajieni tamasha qilghuchi xitaylar teripidin ijtimaiy alaqe wasitilirige tarqitilidu. Uyghurlarning naraziliqigha qarimay dairilerning weqeni adil bir terep qilmasliqi axiri 5-Iyul ürümchi weqesining pilitisige ot yaqidu. Uyghurlar we insan heqliri teshkilatliri 26-Iyun shyawgüen weqesining xitay körsetkendek tasadipiy bir majira emes, belki xitay hökümitining xata siyasetliri sewebidin kélip chiqqan bir qanliq pajie ikenlikini körsitip kelmekte.

Shyawgüen weqesining-8 Yilliq xatire künide ziyaritimizni qobul qilghan, xelqara uyghur kishilik hoquq qurulushining mesulliridin zubeyre shemshidin xanim, «uyghurlarning uchrawatqan milliy kemsitishlerning janliq ispati bolghan shyawgüen weqesini uyghurlar hergiz untumaydu, adalet teleplirimiz toxtap qalmaydu» dep bildürdi.

26-Iyun shyawgüen weqesi yüz bergen weziyetni eslep ötsek, shu yilliri xitay hökümitining uyghur yashlirini «éshincha emgek küchliri» süpitide xitay ölkilirige, erzan ishchi süpitide türkümlep yötkishi yuqiri basquchqa chiqqan mezgiller idi,2009-Yili qeshqer kona sheher nahiyisidin guangdungdiki shüri oyunchuq zawutigha yötkelgen 800 neper uyghur yashlirining,bu zawutta ishlewatqinigha ikki ayche bolghan mezgili idi. 26-Iyun ular minglighan xitaylarning hujumigha uchrighan kéche bolsa, bu ishlemchi balilarning köp qismi éghir emgektin yénip yataqlirida aram éliwatqan peyti bolup, bu qara basqan kéchidiki xitaylarning ularning yataqlirigha bésip kirip tayaq ‏-Toqmaqliq qoghlap, urup, öltürüshliri dexlisiz halda bir qanche saet dawam qilghan.

Eyni waqtida xitayning ichidiki ijtimaiy taratqularda, tor betliride shawgüen irqiy hujumining tamasha qilghuchi xitaylar teripidin yanfonlarda tartilghan filimliri tarqitildi, süretlik körünüshlerde uyghur balilarning minglarche xitaylar teripidin rehimsizlerche öltürülüsh jeryanliri, charisiz qalghan uyghur yashlirining naliliri, ölgen uyghurning qan ichide yatqanliri, qizlarni putliridin sörep nelergidu élip kétilishi qatarliq qanliq jeryanlar, pütün dunya miqyasida uyghurlarning ghezipini,naraziliqini, namayishlargha oxshash janliq inkasliri yuqiri basquchqa chiqarghan idi.

Shawgüen sheherlik hökümetning weqe heqqidiki doklatida körsitilishiche, weqede jemiy 120 kishi yarilanghan, bulardin 81 kishi uyghur, qalghan 39 nepiri xitay؛ weqede 2 kishi ölgen؛ ölgüchiler uyghur. Boshün qatarliq uchur wasitiliride körsitilishiche, weqede ölgüchiler sani 18 neper bolup, bulardin 12 nepiri uyghur, 6 nepiri xitay. Peqet weqeni bir terep qilish üchün, 400 neper saqchi, 152 neper jiddiy qutquzush xadimi, 48 qétim jiddiy qutquzush aptomobili heriket qilghanliqi bildürülgen. Shinxua agéntliqi guangjudin shu yili 23-Séntebir xewer tarqitip, guangdung ölkisi shawgüen sheherlik xelq teptish mehkimisi we shawgüen sheherlik wujyang rayoni xelq teptish mehkimisi ayrim-Ayrim halda shyaw jyenxua qatarliq 5 kishining meqsetlik ziyankeshlik qilish délosini, lu shyawchyang qatarliq alteylenning topliship mushtlishish délosini qanun boyiche eyiblidi, yuqirida eyiblengen jawabkarlar bu yil 26-Iyun shawgüen shehiri shüri éléktronluq oyunchuq zawutida yüz bergen ishchilarning toqunushida, dölet qanunini közge ilmay, meqsetlik halda adem yarilandurghan, topliship mushtliship, nurghun ademge talapet yetküzüp, mal-Mülükke ziyan sélip, ayrim-Ayrim meqsetlik adem zeximlendürüsh jinayiti we topliship mushtlishish jinayitini shekillendürgen… Dégenlerni bayan qilghan.

Uyghur paaliyetchiler bolsa, bu weqe we weqening arqa körünüshidin, shundaqla xitay hökümitining uyghurlarni xitay ölkilirige yötkesh weqeliridin shu nerse éniqki, mahiyet jehettin xitay hökümiti gerche uyghurlarni xitay sheherlirige yötkep, ulargha ish berduq dégen bahanini körsetsimu, emeliyette, xitay hökümiti saqchi we hökümet arqiliqla emes, pütün xitay puqralirini seperwer qilip uyghurlarni körgen yerde öltür, uchrighan yerde ujuqtur dégendek seperwerlik shepisini namayan qilghanliqini bildürüp kelmekte.

Erkin asiya radiyomiz muxbirlirining, eyni chaghda weqe bolghan neq meydandin qéchip qutulup, shawgüendiki bir méhmanxanida panahlinip turuwatqan ikki neper uyghur balisi bilen 7-Ayning 2-Küni ötküzgen söhbitidin bolsa, shu küni 50 tin artuq uyghurning urup öltürülgenlikini, 300 din artuq uyghurning éghir we yénik derijide yaridar bolghanliqini we hetta qizlarningmu rehimsizlerche öltürülgenlikini qeyt qilghan idi.

26-Iyun shüri oyunchuq zawutida yüz bergen bu pajiege 8 yil tolghan bügün, shüri oyunchuq zawutigha téléfon qilduq, zawutta peqet zawut ishchilar ashxanisining téléfoni élindi we bir xitay özi ishlewatqan bu zawutta «hazir shinjangliqlar yoq» dep bildürdi we eyni waqittiki weqeni hökümetning yaxshi bir terep qilghanliqini, uningdin kéyin undaq weqelerning bolmighanliqini, tinchlanghanliqini éytti. Uning bildürüshide, gerche weqe yüz bergen waqitta u zawutta bolmisimu, uqushmasliqtin kélip chiqqan bir toqunush dep anglighanliqini bildürdi.

Biz yene kona sheher nahiyisining bügünkidek untulmas bir pajiening xatire künidiki weziyitini igilesh meqsitide, kona sheher nahiyilik hökümetning ishxaniliri bilen alaqileshtuq, téléfongha qopal jawab bergen bir ayal kadirning: «mushundaq jiddiy weziyettimu bularni soramsiz ?» dégenliri dairilerning shawgüen weqesi xatire künide jiddiyleshkenlikidin bésharet berdi. Bu ayalning qisqiche chüshendürüshiche, xitayning jamaet xewpsizlik tarmaqliri nahiyide qoralliq charlimaqta, alahide bixeterlik tedbirlirini almaqta iken.

Amérikidiki asiya uchur tetqiqat merkizi ötken küni shawgüen weqesi heqqide mexsus doklat élan qilip mundaq deydu: «xitay terepning shawgüen weqesi bilen ürümchi weqeside ölgenler sani heqqide éytqanliri bilen uyghur teshkilatlirining körsitiwatqan sani nahayiti perqliq. Musteqil bir tetqiqat guruppisi mexsus éniqlap chiqmighuche, bu sanni aydinglashturush mumkin emes.»

Bu tetqiqat orni shawgüen weqesining körünüshte, bir ösek söz seweblik kélip chiqqanliqini, emeliyette bolsa köchmen siyasitidiki tedbirsizlikning pajiesi ikenlikini bildürgen. Mezkur tetqiqat orni doklatida mundaq deydu: «medeniyet jehettin tamamen oxshimighan, öz ‏-Ara tilini uqushmighan, uning üstige arisida tarixiy mesililer bolghan ikki millet yashlirini bir orunda ishleshke teshkillesh nahayiti chong mesuliyetsizliktur.»
Engliyede chiqidighan guardiyan gézitining guangdungda tekshürüsh élip bérishiche, zawuttiki xitay ishchilar, uyghur ishchilarning yürüsh-Turush we olturup ‏-Qopushini yaxturmighanliqini, ikki millet ishchiliri arisida dawamliq sürkilish bolup turghanliqini, qisqisi bu ikki millet yashlirining bir jayda inaq yashiyalishining mumkinsizlikini bildürgen.

Shu mezgillerde élan qilinghan dunya uyghur qurultiyining guangdung shyawgüen qanliq weqesi heqqidiki bayanatida 2006-Yildin bashlap, uyghur qizlirini, toy qilmighan yash er-Ayallarni erzan emgek küchi qilip xitay ölkilirige yötkeshning, esli xitay hökümitining uyghurlarni tarqaqlashturup yoqitish we milliy qirghin qilish siyasiti ikenlikini körsetken idi. Weqege munasiwetlik jinayetchilerdin bashqa yene, chette turghan saqchi we amanliq qoghdash qisimlirining mesuliyiti sürüshtürülüp jawabkarliqqa tartilishi kéreklikini küchlük telep qilip keldi. Ularning qarishiche, uyghur yallanma ishchilar bilen xitay ishchilar otturisida yüz bergen keng kölemlik bu qanliq toqunush bolsa, xitay hakimiyitining uyghurlargha qaritip kéliwatqan irqiy kemsitish we irqiy tazilash siyasitining biwasite mehsuli bolup, bu qétimqi tragédiyening bash jawabkarimu del xitay hökümitidin ibaret.

Hazirghiche xitay hökümiti bu weqeni yoshurup, axbaratni kontrol qilip kelmekte, bügün bu heqte mexsus ziyaritimizni qobul qilghan merkizi washingtondiki xelqara uyghur kishilik hoquq qurulushining mesul tetqiqatchisi zubeyre shemshidin xanim uyghurlarning, xitayning weqe toghrisida dunyagha ashkara pozitsiye bildürüshi heqqidiki telipining, weqe adil bir terep qilinmighuche, weqediki jinayetchi xitaylar soraqqa tartilmighuche, xelqaraliq insan heqlirini himaye qilidighan teshkilat, organlarning weqege ariliship, tekshürüp bir terep qilishigha yol qoymighuche toxtap qalmaydighanliqini bildürdi.(Gülchehre)

Millitimning Derdige Dawa Bolush Üchün Siyasetke Kirdim

Millitimning derdige dawa bolush üchün siyasetke kirdim!
                                                   -Uyghur Siyasetchi Nesibe Hezret Xanim
Milletchi heriket partiyesi güngören rayonluq shöbisining muawin bashliqi, uyghur siyasetchi nesibe hezret xanim.

Milletchi heriket partiyesi güngören rayonluq shöbisining muawin bashliqi, uyghur siyasetchi nesibe hezret xanim.

uyghurcongress.org

Türkiye uyghurlar eng köp olturaqlashqan döletlerdin biri bolup, ikkinchi we üchinchi ewlad uyghurlar arisidin her sahede muweppeqiyet qazanghan uyghurlar köpeymekte.

Bulardin biri ürümchide tughulup 1980-Yillarda 7 yash waqtida ata-Anisi bilen türkiyege kélip olturaqliship qalghan nesibe hezret xanimdur. U, bashlanghuch, ottura we toluq ottura mektepni püttürgendin kéyin uludagh uniwérsitétining iqtisadshunasliq kespini püttürüp, ukisi bilen shirket qurup igilik tikligen. Bu jeryanda türkiyediki eng kona partiyelerdin biri bolghan milletchi heriket partiyesige eza bolghan. Ötken yili milletchi heriket partiyesi istanbul güngören rayonluq shöbisining muawin reislik wezipisige saylanghan. U, bu jeryanda uyghurlarning weziyiti bayan qilinghan ikki chong doklat teyyarlap partiye merkizige sunghan.

Ziyaritimizni qobul qilghan nesibe hezret xanim özining ürümchide tughulup türkiyede chong bolghanliqini, kichikidin tartipla öyide uyghur toghrisidiki paranglarni anglap chong bolghanliqini bayan qildi.

Nesibe hezret xanim milletchi heriket partiyesining siyasiy nezeriyisini oqup chiqqandin kéyin bu partiyege kirishke qarar qilghanliqini bayan qildi.

Milletchi heriket partiyesi güngören rayonluq shöbisining muawin bashliqi nesibe hazret xanim bir uyghur bolush süpiti bilen uyghurlarning hazirqi weziyiti bayan qilinghan ikki chong doklat teyyarlap partiye merkizige sunghanliqini bayan qildi. Nesibe hezret xanim uyghurlarning parlaq medeniyet yaratqan bir millet ikenlikini, xitay bésim bilen uyghurlarni assimilyatsiye qilalmaydighanliqini tekitlidi.

Nesibe xanim cheteldiki uyghur yashlirini özi turuwatqan döletlerdiki ammiwi teshkilat we siyasiy partiyelerge yéqin turushqan chaqirdi. Nesibe hezret xanim özining siyasettiki eng axirqi nishanining siyasetning choqisigha chiqish ikenlikini, hemde buning qanchilik zor ikenlikini bilidighanliqini bayan qildi.

Güngören rayoni 15 milyon nopusqa ige istanbul shehirining eng chong rayonliridin biri bolup, milletchi heriket partiyesi güngören rayonluq shöbisining bashliqi fuar gül ependi nesibe xanimgha yuqiri baha bérip mundaq dédi: «uni yétishtürgen ata-Anisigha, sherqiy türkistanliq bolghachqa sherqiy türkistanliqlargha rehmet éytimen. Yaxshi yétishken, durus, aq köngül bir qérindishimiz. U, méning türk dunyasigha mesul muawin reisim. Nesibe hezret xanimning siyasiy kélechiki parlaq, rayonimizdiki xelqimizmu uni bekla yaxshi köridu. Türk dunyasi toghrisida doklatlar teyyarlap partiye merkizige ewetiwatimiz».

Nesibe hezret xanim 2007-Yili türkiyening eski shehir rayonidiki uludagh uniwérsitéti iqtisadshunasliq kespini püttürgen 10 yildin béri igilik tiklep öz shirkitining mudirliq wezipisini ötimekte.

Türkiyede özbék, qazaq, tatargha oxshash türkiy milletlerdin herqaysi siyasiy partiyelerde wezipe ötep  parlamént ezasi bolup saylanghan kishiler bar bolup, nesibe hezret xanim bolsa uyghurlar arisidin  siyasiy partiyede wezipe ötewatqan  tunji kishi hésablinidu.(Erkin tarim)

ÇİN’İN DOĞU TÜRKİSTAN’DAKİ GELENEKSEL SOYKIRIM UYGULAMALARI VE TARİHSEL GELİŞİMİ

H.Göktürk-A9

 

Hamit Göktürk

Çin yönetimleri tarihleri boyunca  insanlık aleminin  temel argümanları olan komşuları ile  iyi komşuluk ve barış içinde ve bir arada yaşama   kültüründen yoksun  bir tutuum sergilemişlerdir.Aksine,sürekli olarak komşularını yok etmek,onların  önce topraklarını ele geçirmek,sonra ise bu toprakalar üzerindeki maddi zenginlikilere tek başına sahip olmak ve daha sonra ise,  işgal ettiği bu topraklar üzerinde yaşayan ve kendinden olmayan  yanı Çinli olmayan Milletleri tamaamen yok ederek bir Çin toprağı olarak Çin ana karasına ilhak etmek   olarak açıklanan bu yöntemi Milli bir Amaç olarak Çin  yönetimlerinin temel  politikası olmuştur.

Bu  Çin milli politikası üç aşamalı olarak sistemleştirilmiş ve ”  Düşmanlarını (Komşularını)   Parçalara ayırmak ve daha sonra Yok Etmek terorisi üzerine inşa edilmiştir.Bu Çin milli politikası PAX SİNİCİA olarak tanımlanmıştır.

Çin yönetimleri tarih içinde bu Milli   Teorilerini günümüze kadar  ısrarla sürdürmektedirler.Bu teorinin aşamaları şunlardır  ;
1. Komşuların ( düşmının)  arasına nifak ve fitne sokacaksın ve onları parçalara ayıracaksın
2. Uzakta kalan düşmanla işbirliği yaparak onun yardımı ile yakındaki Duşmanını yok edeceksin.
3. Daha sonra yalnız  ve tek başına  kalan  ve zayıf duruma düşürülen uzaktaki düşmanın işini  sen bitireceksin.
Çinli  Düşünür Gung Zijin’in Komşularını   Yok Etme Teorisi 
1792-1841 yılları arasında Çing Hanedanlığı Zamanınıda Yaşamış
Çinli şair-Düşünür Gung Zijin’in Yazdığı ve Çin’in Resmi Siyaset Belgeseli olarak Kabul Edilen “Yavların Tarihini Yok Etmek”Teorisi şöyledir ;

  1. Ok-Yay, Kılıç ve Hançer ve diğer kullandığımız  silahlar Ayaklanmacı Bihtuenci Çetelerinden ancak,birkaç yüzünü öldürdü.
  2. Ama, Onlar yabancıları teklit eden Çinlilerden birkaç yüz binini öldürmeyi başardılar.
  3.  Düşmanı (Türkleri) ebediyen yok etmek için öncelikle onların devletlerini yok etmek gerekir.
    • İlk Önce onun tarihini yok etmelisin
    • Onların Çocuklarını,kimliklerini ve zenginlik kaynaklarını yok etmelisin
    • Onların dinlerini ve inançlarını tahrip ve çöktürmelisin
    • Örf adet,gelenek ve göreneklerini velhasıl kaide yusunlarını bozmalısın
    • Onların Atalarının kabirlerini,mezarlarını ve tabutlarını tahrip ve yok etmelisin.
  4. Onların Ana babalarını,Çocuklarını ve tüm yakınlarını soyunu ve sopunu kurutarak tamamın yok edilmelidir.
  5.  Bütün Bunları gerçekleştirmek için ilk önce onların tarihini yok etmelisiniz.

Komünist  Çin’in kurucu Lideri ve ilk Çin devlet başkanı Mao, 1949’da  Stalin’in askeri ve mali yardımı ile Doğu Türkistan’ı istila eden Çin Ordusuna  Verdiği gizli bir talimatname ile Doğu Türkistan’da ÇKP.yönetimine teslim olan 100 bin civarındaki  Çang Key Şek Ordusunu Doğu Türkistan’ın sınır boylarına Milis-Asker olarak yerleştirilmesini ve bunların bu ülke’de ebedi olarak kalmaları için ne gerekiyorsa yapmalarını emretmiştir.  Bu teslim olan eski etnik Çinli Askerlerden  oluşan bu yeni Paramiliter sömürge gücüne  Bingtüen  yanı sözde inşaat ve üretim ordusu adı verilmiştir.  ÇKP.ordusu’ndan emekli olanlar da bu yeni Paramiliter Sömürge gücüne ilave edilerek takviye edilmektedir.
Doğu Türkistan’ı işgal eden ve bu ülkeyi yönetmek üzere Pekin’den atanan yöneten bütün Çinli diktatörler geleneksel Çin Milli politikasını ısrarla devam ettirmişlerdir.
B Çin Milli politikası  güünümüzde de aynen devam etmektedir.
Ağustos 2016’de Çin lideri Xi, Tibet’te hüküm sürmekte olan Çin Çüenggou adlı Hitayist  bir Çinli şövenist ve  Fenatığı  ÇKP.genel Sekreteri olarak atamıştır.
Bu Hitayist Diktatör Tibet’teki uygulamaları ile Tibet Canisi olarak tanınmaktadır.
Tibet’te budist Rahiplerin en çok kendilerini yakarak protesto etmeleri bu Tibet Canisinin zamanında gerçekleşmiştir.
Pekin,Bu Hitayist Nazı kafalı ÇKP. Genel Sekreteri Doğu Türkistan Türklerine Tibet’te kazandıkları tecrübeleri ile daha çok baskı,zulüm.etnik ayırımcılık,dini ve ırkı soykırım yapması için görevlendirmiştir.
Ağustos 2016’de Çin’in Urumçi’ye atanan Çin Nazisi, göreve başlarken ilk sözü şu olmuştur ; “ Biz Doğu Türkistan’ı su dolu bir kova gibi muhafaza edeceğiz.Kovadaki dolu suyun ne dışarıya taşmasına izin vereceğiz,ne de dışarıdan tek damla suyun  ilave edilmesine izin vereceğiz. Kova’daki suyun eksilmesi ve taşmasına kesinlikle izin vermeyeceğiz.” demiştir.
Doğu Türkistan’a yeni atanan Çin sömürge ve işgal yönetiminin başı Çin Çüenggou’nun son  son 10  aylık görev süresinde  Doğu Türkisitan’da hemen her ay onlarca kişinin hayatını kaybettiği ve yüzlerce kişinin yaralandığı kanlı etnik çatışmalar meydana gelmiştir.
Yıllardan beri yerel ÇKP.yetkililerinin keyfi uygulamaları ile,Namaz ve cami yasağı,Ramazan’da oruç yasağı ve diğer dini ibadetlere yasaklamalar  sürdürülmekte  idi.Ayrıca,Uygur Türklerinin geleneksel Milli bayaramları olan Nevruz Milli bölücülük ve ayrımıcılığı kışkırttığı gerekçesi ile yıllar önce yasaklanmıştı. Bayram ve Cuma namazların Çin işgal Ordusunun zirhlı araçlarının kuşatması altında ve silahlarının gölgesinde eda edilebiliyordu. Bu uygulamalar ÇKP.yönetimince “Aşırılığın 70 Türlü Tanımı= Alameti Farikası “ tanımlaması ile tarif ediliyordu.
Ancak,01 Nisan 2017’de yürürlüğe konan “Aşırılık ve Terörle Savaş yasası ile yıllardan beri  Çin’in kendi  yasaları çiğnenerek gayrimeşru olarak uygulanan bu yasaklar menzümesi yasal hale getirilmiştir. 7 Başlık 16 Bölüm ve 50 maddeden oluşan bu yeni  Yeni Aşırılık ve Terörle Savaş Yasasından sonraki Uygulamalar şunlardır ;

  1. Doğu Türkistan’da yaşayan bütün Uygur Türklerinin  pasaportlarına el konulmuş ve yurt dışı çıkışı engellenmiştir.
  2. Uygur Türklerinin Merkezi Çin’i gitmeleri izine bağlanmıştır.(İç Vize)
  3.  Sadece bölgenin yerli sakinleri olan Türklerin (Etnik Çinlilere değil)  bir bölgeden diğer bir bölgeye gitmeleri yerel ÇKP.yönetiminin iznine tabi  kılınmıştır.
  4. Eğitim ve öğretim başta olmak üzere ziyaret,ticaret,çalışma vebenzeri sebeplerle yurt dışında bulunanların Ülkeye dönmeleri istenmiştir.
  5. Yurt dışında öğrenim görmekte olan Öğrencilerin ise 20 Mayıs 2017’e kadar Ülkelerine geri dönmeleri yolunda ailelerinden  Taahhütnami ve Vaadnameler  alınmıştır.
  6. Özellikle Türkiye’de öğrenim görmekte olan öğrencilerin ana ve babaları Polis merkezlerine çağırılmakta ve polisler tarafından ve onların nezaretinde  Çoçuklarına telefon ettirilerek, eğitimlerini bırakarak geri dönmeleri yolunda baskı ve şantaj yapılmaktadır.
  7. Şimdiye kadar Türkiye’den bu şekilde ailelerine yapılan baskı ve şantaj sonucunda yaklaşık 100 civarında öğrencinin ülkelerine döndüğü tahmin edilmektedir.
  8. Geri dönen öğrenciler Urumçi veya giriş yaptıkları hava alanlarında gözaltına alınıp sorgulanmanka ve pasaportlarına el konulmaktadır.
  9. Türkiye’de şirket kuran,yatırım yapan veya resmi şekilde ticaret yapan Uygur Türkleri baskı ve şantaj ile geri çağrılmaktadır.Geri dönmedikleri takdirde ülkelerindeki mal ve mülk ve servetlerine el konulacağı ve nüfus kayıtlarının silineceği yolunda tehdit edilmektedir.
  10. Her ne sebeple olursa olsun geçmişe dönük yurt dışına çıkanlar “Terbiyeleş = Eğitim Merkez”‘ lerine kapatılımakta ve yurt dışında iken görüştüğü kişiler ve temas ettiği her hangi bir kurum ve kuruluş ile ne konuştuğu hakkında itirafname yazdırılmakta ve  binlerce kişinin katıldığı toplantılarda kendi kendilerini  eleştirmesi istenmektedir.
  11. Çin işgal yönetimi ile yıllardan beri kendileri ile işbirliği yapan ve kendi Milletine ihanet eden Uygur asıllı devlet memurları sebepler ve gerekçeler ileri sürülerek tutuklamakta ve mahkum etmektedir.
  12. Nitekim geçtiğimiz  Nisan ayında  72 yaşındaki  HOten Narbağ Cami İmam-Hatibi, ÇKP. Siyasi Danışma Konseyi üyesi ve İslam Dini Cemiyeti Başkan Yardımcısı Abdurrahim Karı bu yeni Aşırılık ve Terörle savaş yasasındaki Dini nikah akdinin  yasaklanmasına karşı  fikir beyan ettiği için  görevinden alınmış ve 3 yıl hapse mahkum edilmiştir.
  13.  Yine aynı şekilde Yarkent İslam Cemiyeti Başkanı ve Merkezi Altunluk Mescid İmam Hatibi Muhtar Hacı(55 yaşında) görevinden uzaklaştırılmış ve hapsedilmiştir.
  14. Müslüman Uygur Türklerinin Cami ve Mescitlere giderek ibadetelerini yasaklayan Çin yönetimi,cemaatı 15’den az olan Camileri yıkmakta,yıktığı Mescitlerin yerini Çocuk Parkı ,Camilerin arsasına ise, park inşa etmektedir.
  15. Sigara ve İçki içmeme,Tv. Ve radyoları izlememe de “Aşırılık ve Terörle Savaş” suçu kapsamına alınmıştır. Hoten’de Abdulcelil Tohtiniyaz adında bir ÇKP.yerel Genel sekreteri yaşlıların yanında saygıdan dolayı sigarasını söndürdüğü için görevinden alınmış ve cezalandırılmıştır.
  16. Çin’in Yeni Terör yasasına göre dini nikah kıymak,yeni doğan çocuğa ezan okuyarak isim koymak suç kapsamına alınmıştır. Bu dini ritüelleri yerine getirenler hapse mahkum edilmektedir.
  17. Doğu Türkistan’ın geleceği için en büyük tehdit ve tehlike Çinli göçmen yerleştirilmesi ve demografik asimilasyon tehlikesidir.1949’da Doğu Türkistan’daki Çinli nüfus oranı % 5 mertebesinde iken,günümüzde bu rakam % 50’e ulaşmıştır.
  18. Doğu Türkistan’ın bütün yer altı ve yer üstü kaynakları etnik Çinli göçmenlerin bu ülkeye yerleşmeleri için kullanılmaktadır.
  19. Doğu Türkistan’a göç ederek yerleşmek isteyen bir Çinli’ye 24 saat içinde işe yerleştirileceği vaat edilmektedir.Yeni yapılan bütün binalar ve konutlar Çinli göçmenlere tahsis edilmektedir.
  20. Çin yönetimi Doğu Türkistan’ı 19.yüzyılda batılı sömürgeci güçlerin yöntemlerinden daha beter, çok daha adaletsiz ve  insafsız,insanı hak,hukuk ve adalet duygusundan yoksun ve acımasız yöntemler kullanarak sömürmektedir.
  21. Çin’in son uygulamalarından biri ise,Doğu Türklerinin Türk ve Müslüman olmadıklarına inandırmak ve bu yalan ve asılsız söylemlere inanmalarını sağlamaktır.Nitekim Çin’in işbirlikçi Hoten Valisi Aziz Musa geçenlerde “ Biz Uygurlar Hunların veya Göktürklerin evladı değil,büyük Çunghua(Çin) Milletinin ahfadıyız.” tarzında  beyanda bulunmuştur.
  22. Sözde Özerk Bölge Halk Kurultayı Üyesi ÇKP.lı Gülnaz  Abdurrahman adındaki işbirlikçi ise, “Ben Uygurum ancak,Müslüman Değilim.” Söyleminde bulunmuştur.
  23. Uygur asıllı devlet memurları ve Bürokratlar bir biri ardı sıra “İtirafname ve Vaadnameler”  kaleme alarak kendilerinin Türk asıllı ve Müslüman olmadıklarını açıklamaya zorlanmaktadır.Bu ise,açıkça bir asimilasyon ve soykırım dayatmasıdır.
  24. Çin işgal yönetimi günümüzde Doğu Türkistan’da Müslüman Türklere topyekün savaş açmış bulunmaktadır.Çin bugün bu savaşta kimseden çekinmemekte ve korkmamaktadır.Çin’in tek korkusu yaptığı baskı zulüm ve insanlık dışı cinayetlerinin bu ve benzeri toplantılar ve basın yolu ile dünya’ya duyurulmasından son derece rahatsız olmakta ve çekinmektedir.
  25.  Çin,Uygurlara sadece Doğu Türkistan’da değil,Türkiye’de de baskı ve zulüm yapmaktadır.Doğu Türkistanlıları Türkiye’de ve diğer ülkelerde  çok yakından takip etmekte yeri geldiğinde şantaj,tehdit ve korkutma ile insanları susturabilmektedir.
  26. Türklüğü ve İslam dinini çağırıştıran isimlerin çocuklara ad olarak verilmesi ve kullanılması yasaklanmıştır.
  27. Doğu Türkistan’da sırf Türkiye sevgisi sebebiyle popülür olan ve talep edilen Türk mallarının satışı dahi yasaklanmıştır.
  28. Türk  filim ve dizilerini seyredenler 5-10 yıl arasında hapse mahkum edilmektedir.
  29. Geçtiğimiz yıllarda Turist Kafileleri ile Ülkemize gelen   ve Kurtlar Vadisi dizisinin yapımcı ve yönetmeni  Necati Şaşmaz(Polat Alemdar) ile  görüşen Doğu Türkistanlı sanatçı ve aydınlar tutuklanmıştır.
  30. Doğu Türkistanlı bilim adamları,edipler,şairler,sanatçılar ve  Türk kimliği,kültürü ve medeniyeti için çalışanların tamamı hapsedilmiştir.
  31. Türkiye’de çok Popülür olan  ve milyonlarca kişi tarafından  beğenilerek dinlenen ve seyredilen “Karşılaşınca= Uçraşkanda” şarkısının bestesi ve icracısı  ünlü sanatçı Abdurrahim Heyit geçtiğimiz aydan beri tutukludur.

NOT :  Bu  metin  05 Mayıs 2017’de Türk Ocakları İstanbul Şubesi’nde verilen ” Doğu Türkistan’daki Son gelişmeler” adlı konferastaki konuşmamızın   yeniden gözden geçirilmiş ve ilaveler yapılmış   halidir.)

 

http://www.uyghurnet.org/cinin-dogu-turkistandaki-soykirim-uygulamalarinin-kronolojisi/

 

UYGUR TÜRKLERİ ÇİN DEVLET TERÖRÜNÜN KURBANLARIDIR!

UYGUR AKTİVİST KÜREŞ ATAHAN : UYGUR TÜRKLERİ ÇİN DEVLET TERÖRÜNÜN KURBANLARIDIR!

Görüntünün olası içeriği: 1 kişi

Uygur Haber ve Araştırma Merkezi(UYHAM)

Almanya’da yaşayan Doğu Türkistanlı Uygur Türkü  aydın ve Doğu Türkistan davasının  önde gelen  aktivistlerinden biri olan  yazdığı  çarpıcı yazıları ile tanınan  Doğu Türkistan Kültür Merkezi Prezidenti Küreş Atahan  23-25 Haziran 2017 tarihlerinde Kazakistan’ın başkenti Astana’de yapılan 5.Dünya Kazakları Kurultayı  ile ilgili olarak  Uygur Türkçesi ile  ” Kazak ve Uygur Kardeşlerime Müracaat” adı ile bir yazı kaleme alarak yayınlamıştır. Uyghurnet.org haber sitemizde  de yayınlanan bu yazının son bölümünde  Uygur aydını Küreş Atahan’in  Kazakistan Cumhurbaşkanı  Sayın Nursultan Nazarbayev’e hitaben bir Müracaatnamesi    de yer almaktadır.

Doğu Türkistanlı   şair-yazar ve aktivist  Küreş Atahan’ın bu müracaatnamesinin Türkçe aktarımını  aşağıda bilgilerinize sunuyoruz

Nazarbayev (1)

                                             

                  Kazakistan Cumhurbaşkanı: Sayın Nursultan Nazarbayev

 23-25 Haziran 2017 tarihlerinde Astana’de yapılan 5.Dünya Kazakları Kurultayı’nda  Uygur ve Kazak Kardeşlerimizin tarihi ana vatanı olan ve günümüzde Çin yönetimi tarafından Uygur Özerk Bölgesi olarak adlandırılan Doğu Türkistan ile ilgili  ifade  buyurduğunuz konuşmanız ile  ilgili düşüncelerimizi aşağıda  zati alilerinin bilgisine arz etmek istiyorum;

                    Sayın Cumhurbaşkanımız ;

  1. Uygur Kardeşleriniz olarak zati alinizi Türkistanı’mızın  önde gelen bir büyüğü ve Aksakalı(Yurt Kattası) olarak bilmekten  ve kabul  etmekten onur  duyuyoruz.  Zati aliniz   aynı zamanda biz Uygur Türklerinin de Cumhurbaşkanımızsınız.
  2. Biz Uygur Türkleri olarak sizinle aynı Milletin ; Türk Milletinin özü ve birer şerefli mensupları olarak Çin’in ithamı olan “ Bölücü, Terörist- Radikal Dinci”  asla değiliz.
  3. Biz Uygur Kardeşleriniz,  Çin yönetiminin suçlamalarının aksine  ; günümüzde  kendi öz ana vatanımızda Çin devlet terörünün kurbanları durumuna düşürülmüş    Türk Milletinin mensuplarıyız.
  4. Biz Uygur Türkleri  başka bir devletin baskı ve zulmüne maruz kalan ve  bu devlet tarafından sırf Müslüman ve Türk olduğumuz için etnik olarak  aşağılanarak horlanan ve yok edilmeye çalışılan Türk-İslam Dünyasının belki de dünyanın en mazlum ve mağduru durumuna düşürülmüş  bir Türk Halkıyız.
  5. Biz Uygur Türkleri olarak  Çin’in işgal ederek sömürdüğü vatanımız Doğu Türkistan’in özgürlük ve bağımsızlığı için mücadele etmekte olan  Erkinlik ve  bağımsızlık   Savaşcıları’yız.
  6. Zati alinizin  sadece Kazak Türkü Kardeşlerimize değil, asırlardan beri ortak vatanımız Doğu Türkistan’da Kazak Kardeşlerimiz zorda kaldıklarında onlara gönlünü ve bağrını açan Uygur Kardeşlerinizi de yeri geldiğinde savunacağınızı onları de Kazak Kardeşlerimiz gibi himaye edeceğinizi ve kol- kanat gereceğinize inanıyor ve güveniyoruz.  Bu konuda zati alinize olan inancımız ve ümidimiz tamdır.

Ülkemdeki baskı ve zulümden dolayı  muhacerette yaşamak zorunda bırakılan ve Doğu Türkistan’da  iken, yıllarca Kazak Kardeşlerimiz ile   dostça,Kardeşçe ve  iç içe yaşayan bir Uygur Kardeşiniz  olarak ülkeniz ve Türk dünyası için yapacağınız çok değerli çalışmalarınızda  daima başarılı olmanızı Allah’tan niyaz ediyor ve en derin saygılarımızı arz ediyorum.
Doğu Türkistan Kültür Merkezi Prezidenti:   Köreş ATAHAN

 

23.06.2017  – Almanya

http://www.uyghurnet.org/49695-2/

Geçmişten Günümüze Uygur Türkleri ve Doğu Türkistan!