Uyghurlar Mesilisi Awropa Ittipaqida Tepsiliy Otturigha Qoyuldi

12Thesen

Yawropa ittipaqi-Xitay kishilik hoquq dialogi bashlinishtin ilgiri, uyghurlar mesilisi yawropa ittipaqida asasliq muzakire témisi boldi.

35-Nöwetlik yawropa ittipaqi-Xitay kishilik hoquq dialogi 22-Iyun küni bashlinatti. 19-Iyun küni yawropa ittipaqining kishilik hoquq komitétini öz ichige alghan bir qisim rehberliri uyghurlar, tibetler, xitay démokratliri we xelqaradiki türlük kishilik hoquq paaliyetchilirini biryussélgha teklip qilip, yawropa ittipaqi-Xitay kishilik hoquq dialogida otturigha qoyushqa tégishlik mesililer heqqide tashqi ishlar ministirliqida 8 saetke sozulghan bir söhbet élip barghan.

Bu qétimqi keng dairilik söhbetke xelqara kechürüm teshkilati, kishilik hoquqni közitish teshkilati, tibet teshkilatliri, xitay kishilik hoquq teshkilatliri, xeter astidiki milletlerni qoghdash teshkilati, wakaletsiz milletler teshkilati qatarliq 10 gha yéqin teshkilat wekil qatnashturghan. Uyghurlargha wakaliten d u q bash katipi dolqun eysa we ilham toxti guruppisining reisi enwerjan ependiler ishtirak qilghan. Bu teshkilatlar téxi tünügünla birleshme bayanat élan qilip, yawropa ittipaqi-Xitay kishilik hoquq dialogining héchqandaq paydisi bolmighanliqini, xitayda kishilik hoquq weziyitide körünerlik bir ilgirilesh meydangha kelmigüche, bu dialogni toxtitishni telep qilishqan idi.

Bélgiye paytexti biryusséldiki yawropa ittipaqida turup bu heqte bizge melumat bergen dolqun eysa ependining bildürüshiche, bu qétimqi yighinning asasliq témisi؛ pikir we yighilish erkinliki, emgek heqqi, kishilik hoquq paaliyetliri, ijtimaiy teshkilatlarning paaliyetliri, diniy étiqad hemde medeniyet erkinliki, xitayning döletler we b d t gha oxshash organlargha tesir körsitish mesilisi qatarliq keng mezmunlarni öz ichige alghan. Yawropa ittipaqi dairiliri, bu muzakirilerde otturigha chüshken mesililerni yene ikki kündin kéyin ötküzülidighan yawropa ittipaqi-Xitay kishilik hoquq dialogida söz témisi qilmaqchi bolghan.

Dolqun eysa ependi bu qétimqi söhbette uyghurlargha munasiwetlik mesililerning éghir salmaqni igiligenlikini, nurghunlighan kishilik hoquq paaliyetchilirining söz témisini uyghurlargha merkezleshtürgenliki tekitlep, özlirining uyghurlarning wekili bolush süpiti bilen uyghur diyarida élip bériliwatqan xitay zulumigha ait nurghunlighan mesililerni pakitliri bilen anglitip ötkenlikini tilgha aldi. U sözide pikir erkinliki we yighilish erkinlikining uyghurlargha nisbeten, 2009-Yilidiki «ürümchi qetliamidin kéyin tamamen cheklengenliki» ni ilgiri sürgen.

Ilham toxti guruppisining reisi enwerjan ependimu yighinda söz élip, uyghur diyarida nöwette yürgüzülüwatqan éghir bésim siyasiti heqqide toxtalghan.

Dolqun eysa ependi uyghurlarning emgek heqqi we diniy étiqad erkinliki mesilisi üstidimu tepsiliy toxtalghan. Ilham toxti guruppisining reisi enwerjan ependi bolsa, yawropa ittipaqini xitaygha bolghan muamiliside öz meydanini qaytidin közdin kechürüshi zörürlükini bayan qilghan.

19-Iyun ötküzülgen bu söhbette dolqun eysa ependi yene, xitay nöwette uyghurlargha qarita yürgüzüwatqan bezi siyasetlerning chektin éship ketkenlikini tekitlep, yawropa ittipaqini xitaygha nisbeten kishilik hoquq mesiliside dadil bolushqa chaqirghan.

Dolqun eysa we enwerjan ependilerning bildürüshiche, bügün uyghurlar mesilisi yawropa ittipaqi tashqi ishlar ministirliqida otturigha qoyulghan bolsa, birqanche ay ilgiri gérmaniye tashqi ishlar ministirliqida otturigha qoyulghan.

Yawropa ittipaqi-Xitay kishilik hoquq dialogining netijisi qandaq bolushidin qetiy nezer, bu uyghurlar mesilisining bezi döletler we yawropa birlikining tashqi siyasitide küntertipke kelgen bir mesilige aylanghanliqini ispatlaydiken.

http://www.rfa.org/uyghur/xewerler/kishilik-hoquq/uyghur-mesilisi-06202017141804.html/story_main?encoding=latin

Advertisements

About The Eastturkestan Government in Exile
The Official Website of Eastturkestan Government in Exile

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: