Xitaylar Milliy Zulum Milliy Siyasetning Muwapiqiyti Dep Qaraydu

 

Autori: Mehmetimin Hezret

 

mehmet-emin-.-1-217x300

Erkin asiya muxbiri shöhret hushurning bugünki xewiride ürümchi yangxang meschitidiki rozahéyit namizigha 200 dek adem qatnashqan. Bu melumat xitay téliwizroridimu élan qélin’ghan. Burunqi héyt namazlirida yangxang meschitke sighmighan 5-6 ming kishilik jama’et kochilarda namaz qilatti. Bu héytta qeshqer héytka meydanimu bom- bosh qalghan. Néme üchün? Kéyinki ikki ay ichide xitay hökümitining islam dinini ”térorning menbesi“ dep qarap din’gha qarshi qattiq basturush élip barghanlighidin
Chin chowen’go béyjinggha doklat yazghanda, bu héyt namizidiki sanliq melumatlarni téximu mubalighe qilip yollaydu. Bu jallat doklatning xulase qismida “ uyghurlarning islam dinigha bolghan sadaqiti sus. Biz siyasetni qattiq tutsaq uyghurlarni dindin uzaqlashturush qéyin emes.” dep yazidighanliqi éniq. Xitay merkizi komitéti, chin chowen’goni teqdirlishi turghan gep. Bu jallatning ”muwapiqiyeti“ge heyran qalghan shijinpéng, uni uyghurlarni téximu qattiq basturushqa righbetlendüridighanlighi yuksek bir ihtimal

Ruzihéyit künidiki tengritagh torining bash maqalisidin körünüsh

Eger xelqimiz bu qétimqi héytta héyt namizigha burunqidek ,hetta burunqidinmu köp kelgen bolsa, allagha ibadet qilishtin qorqmighan bolsa, xitayning diniy siyasitide melum derijide yumshash weziyiti shekillinishi mumkin idi. Emdi bolsa, uyghur xelqini “qorqunchaq” körgen chinchoen’go téximu qattiq qol siyaset qollinidighanliqi éniq

Xitaylar siyasetni milletlerning qobul qilish sewiyisige qarap ijra qilip keldi. Xitay hakimiyiti, yenbyen chawshen aptonom oblastida heqiqi aptonomiyini ijra qilip kelmekte. Chünki, yenbiyenlik kuriyan milliti burundin bashlap yalghan aptonomiyini qet’iy ret qilip kelgen. Tibette diniy bésim bar. Biraq dölet idare- jemiyetliride tibetlikler mutleq köp sanliqni égeleydu.emeliy hoquqliri bar. Tibette ”qosh tilliq ma’arip“ deydighan siyaset yoq. Bundaq bir uqummu yoq. Eksiche merkezdin tibet tilini bilmeydighan tibetliklerning tibetche öginishi üchün meblegh ajritilghan bolup, uzun yillardin béri tibetliklerge tibetche ögitidighan heqsiz til kursliri bar

Sherqi türkistanda bolsa, 1954. Yili xitay bashliqlar özi xalighanche aptonom oblasti, aptonom nahiyilerni békitip élan qildi. Uyghurlarda bek chong qarshiliq körülmigendin kéyin 1955. Yili bedini parchiliwétilgen uyghur aptonom rayonni élan qilip berdi. 1957. Yili pütün xitayda ongchilliqqa qarshi küresh herikti yürgüzülgende, wetinimizde yerlik milletchilikke qarshi herket yürgüzüldi. Zerbe yep ishidin qoghlan’ghan,sürgün qilin’ghan, türmilargha sulan’ghan, wetendin qéchip chiqip kétishke mejbur bolghan uyghur ziyaliyning sani 100 mingdin artuq. Amma, ichki mongghuliye, tibet, yenbyen, ningsha, guangshi….larda we bashqa héchbir az sanliq millet rayonida ”yerlik milletchilikke qarshi küresh“ herikti bolghan emes. 1959-1961. Yilliri yurtimizda héchqandaq tebi’y apet bolmay turup acharchiliqta eng köp adem ölgen jay yene sherqi türkistan boldi. Medeniyet inqilabida dinimizgha, mediniyitimizge qilin’ghan haqaret,millitimizge qilin’ghan zulumni teripleshke til ajizliq qilidu
Men 1982. Yili 9. Ayda béyjingge magistirliq oqushqa barghan idim. Öy nazaritidin yéngi qutulghan seypidin eziz qurban héyitta öyige teklip qilip birsini ewetken iken, bir qanchimiz öyige barduq. Qurbanliq qoy élip qoyghan iken. Bizning aldimizda tunggan ashpizige qoyni qurbanliq qildurdi. Seypidin eziz bashqilarni kawap qilishqa chiqiriwétip méni yénida élip qaldi we wetenning ehwalini sorighili bashlidi. Bu söhbet toghruluq bezi melumatlarni burun yazghan idim. Seypidin eziz birinchi bashliq bolup turghan 1974- 1975. Yilliri uyghur millitining eng qattiq azab chekken yilliri bolghanlighi toghrisida xelq ichide ghul-ghula barliqini éytqinimda, seypidin eziz “men 1974. Yili uyghur minbinglargha 200 ming miltiq tarqitip berdim. Bu miltiqlarning tarqitilishini men buyruq qildim. Men bu miltiqlarni uyghurlar oynisun dep tarqitip bermidim.” dédi nahayiti xapa bolghan halda. Gerche men seypidinni bir weten xa’ini dégen qarashta bolup kelgen bolsammu. Uning bu sözliri hazirghiche qulaq tüwimde eks sada peyda qilip turidu. Seypidin bu gepni 1983.yili bashqa bir ziyalighimu dégen iken. Bu yillar séwit- xitay munasiwiti intayin jiddi bolghan yillar idi.bizde herketlinish bolghan bolsa idi. Séwit ittipaqi derhal esker chiqirish ihtimali yuqiri idi

Afriqa ormanlirida 3-4 yolwas bir top bolup, yüzlerche qotazdin terkip tapqan qotaz padisining arqisigha chüshüdu. Purset tépip toptin bir qotazni ayrip hemme yolwas shu bir qotazgha hujum qilidu we parchilap yeydu. Bashqa qotazlar qariship turishidu we kéyin asta-asta u yerdin ayrilidu. Yolwaslar qosiqi achqanda yene qotaz topidin bir qotazni ayrip parchilaydu…. Eger yüzligen qotaz birlikte yolwaslarning üstige yupurulup kelse idi. 3-4 yolwasni münggüzliri bilen yaki ayaghliri bilen cheyliwetken bolatti. Amma, qotazlardiki qorqush psixologiyisi bu haywanlarni déwenglik késilige giriptar qilghan iken. Xitaylarmu, uyghur millitige oxshash wehshi usulni ishlitip kelmekte. Her rayim qorqunchaqlighimizdin, tarqaqlighimizdin paydilinip bizni parchilap yoqitip keldi. Bügün bolsa, put – qolimizdiki, boynimizdiki sirtmaq shunchilik chingip kettiki nepes élishtimu qiynilip kétiwatimiz
Uyghur millitining ming yildin béri her héytta topliship héyt namizini qilishi, milliy mediniyitimizning, milliy örp –aditimizning ayrilmas bir qismidur. Teqwadar musulman xelqimizning bu yil allahdin emes, kapir chincho’en’godin qorqup namazgha barmasliqi özining yoqilishini tizlitishke sewebchi bolmasmu?

Xitay kommunistik partiyisi, süriyediki wehshi ”iraq-sham islam döliti teshkilati“ din héchqandaq perqi bolmighan bir térör teshkilatidur. I.sh.t.téroristliri, tutiwalghan amérikiliq, yawrupaliqlarning béshini qélich bilen késip, körünüshlirini téliwizor, wiydiyolarda körsetken bolsa, xitay koministik partiysi, nobil mukapatigha érishken liyu shawboni pütün dunyaning aldida turmigha qamap emdilikte ”qarajiger rakining eng axirqi basquchida“ dep élan qilishtin numus qilmidi. ”iraq- sham islam döliti“ térör teshkilati bilen xitay kommonistik partiye térör teshkilatining arisida héchqandaq perq yoq. Perqi, birsining ashkare, birsining mexpi jinayet ishlesh uslubi bolghanliqidur

Xitay hakimiyiti néme üchün biz uyghurlargha milliy zulum qilishni, milliy siyasetning muwapiqiyiti dep qaraydu? Héyt namizigha bérishtin qorqqan insanlarning dindin, mediniyitidin, orp -aditidin waz kéchip hayatta qalalishi mumkinmu? Uyghur xelqi bu toghruluq tepekkur qilishqa, yirtquch xitay hakimiyitidin özni qandaq qoghdap qélishning charisini izdep tépishqa mejbur

http://www.uyghurnet.org/ug

Advertisements

About The Eastturkestan Government in Exile
The Official Website of Eastturkestan Government in Exile

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: