Ilham Toxti «Waymar Kishilik Hoquq Mukapati» gha Érishti

Weimar hökümet binasi.

Weimar hökümet binasi.

 Public Domain

Xitay türmisidiki uyghur ziyaliysi ilham toxti ependi 2017-Yilliq waymar kishilik hoquq mukapatigha érishti.

Gérmaniyening türingén ölkisidiki medeniy miraslirining ésilliki bilen meshhur bolghan waymar shehirining hökümet dairiliri 6-Ayning 29-Küni kech birdek pikirde, 2017- «Waymar kishilik hoquq mukapati» ni xitay türmisidiki öktichi uyghur ziyaliysi ilham toxtigha bérishni qarar qilghan. Ilham toxtini bu mukapatqa xeter astidiki milletlerni qoghdash teshkilati, ilham toxti guruppisi qatarliq kishilik hoquq teshkilatliri namzat körsetken.

«Türingén» tor bétining 30-Iyundiki xewiride bayan qilinishiche, waymar sheherlik hökümet, ilham toxti uyghurlarning kishilik heq-Hoquqliri üchün küresh qilip xitay türmisige bend qilinghanliqi seweblik, bu mukapatni uninggha bérishni layiq körgen.

Waymar sheherlik hökümetning «yawropaning medeniyet merkizi waymar» namliq tor bétidiki uchurlargha asaslanghanda, waymar sheherlik hökümet teripidin 1995-Yili tesis qilinghan «waymar kishilik hoquq mukapati» yilda bir qétim tarqitilidighan bolup, her yili 12-Ayning 10–küni xelqara insan heqliri künide waymar sheherlik hökümet sariyida chong murasim ötküzülüp, mukapat hökümet xadimliri we meshhur zatlarning qoli bilen tarqitilidiken. Mukapat sommisi 5 ming yawro békitilgen. Undin sirt, alahide guwahnamilermu bérilidiken. Uyghur ziyaliysi ilham toxti bolsa, bu mukapatqa érishken 27-Shexs bolghan.

Ilham toxtining waymar kishilik hoquq mukapatigha érishkenliki uyghurlar üchün yene bir xush xewer boldi. Ilham toxti guruppisining reisi enwerjan ependi bu mukapattin hemmidin bekrek söyüngen kishilerning biri. U bu heqte öz tesiratlirini bildürüp ötti. Enwerjan ependi sözide, ilham toxtigha ige chiqqanda, yene yüzligen ilham toxtining dunyagha kélidighanliqi tekitlidi.

Waymar sheherlik hökümetning «yawropaning medeniyet merkizi waymar» namliq tor bétidiki uchurlargha asaslanghanda, mukapatqa namzat körsitilgüchilerge qoyulidighan shertlerde boyiche, bu mukapat erkinlik, barawerlik üchün küresh qilghan, irqiy qirghinchiliqning ziyankeshlikige uchrighan, pikir we axbarat erkinlikining qurbani bolghan, yighilish, namayish erkinlikining tehditige yoluqqan, az sanliq milletlerning siyasiy, irqiy, medeniy we étiqad erkinliki yolida küresh qilghan, urush yaki zorawanliqlargha cheklime qoyush yolida térishchanliq körsetken, exlaqiy prinsiplarni terghib qilghan shexs, teshkilat yaki partiye-Guruhlargha bérilidiken.

D u q bash katipi, wakaletsiz milletler teshkilatining muawin reisi dolqun eysa ependimu ilham toxtining bu mukapatqa érishkenlikige yuqiri baha berdi. Dolqun eysa ependi sözide, ilham toxtini yenimu köp mukapatlargha namzat körsitishning zörürlükini we buning ehmiyitini tilgha aldi. Melumki, xitay merkizi milletler uniwérsitétining proféssori, uyghur öktichi ziyaliysi ilham toxti xitay paytexti béyjingda turup uyghurlarning kishilik heq-Hoquqi toghrisida pikir bayan qilghan we xitay hökümitining milliy siyasitini eyibligenliki seweblik 2014-Yili 1-Ayning 15-Küni tutqun qilinip, shu yili 23-Séntebir ürümchide «bölgünchilik» jinayiti bilen eyiblinip muddetsiz qamaq jazasigha höküm qilinghan idi.

Ötken yili ilham toxti guruppisi uyghur ziyaliysi proféssor ilham toxtini yawropa parlaméntining kishilik hoquq mukapati bolghan saxarof mukapatigha namzat körsitip, saxarof mukapatining tallanghan axirqi töt namzati qatarigha kirgüzgen. Ilham toxti ependim 2017–yili «martén ennalis mukapati» gha érishken idi.

Advertisements

About The Eastturkestan Government in Exile
The Official Website of Eastturkestan Government in Exile

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: