Wakaletsiz milletler teshkilati Uyghurlar toghrisida Qarar qobul qildi

12932853_433447220188561_59899550214674100_n
26-Iyun bashlanghan Wakaletsiz milletler teshkilati 27-Iyun küni Uyghurlar toghrisida muhim qararlar qobul qilghanliqi heqqidiki arxiplardin élindi.

Shotlandiye parlaméntida 26-Iyun bashlanghan wakaletsiz milletler teshkilatining 13-Nöwetlik qurultiyigha qatnishiwatqan uyghur wekilliridin mezkur teshkilatning pexriy reisi erkin aliptékin we ijraiye komitéti ezasi dolqun eysa ependiler bügün neq meydandin melumat bérip, bügünki yighinda uyghurlar toghruluq muhim qararlarning qobul qilinghanliqini tilgha aldi.

Dolqun eysa ependi bu qararlar heqqide toxtilishtin ilgiri, erkin aliptékin ependining tünügünki échilish murasimida wakaletsiz milletler teshkilati (u n p o) bash katipi marino basduxén ependige uyghurlar mesilisige qoshqan hessisi üchün chimen doppa we bashqa xatire buyumliri teqdim qilip, uyghur millitini namidin rehmetler bildürgenlikini eskertip ötti.

Bu qétimqi qurultaydin köp memnun bolghanliqini tilgha alghan erkin aliptékin ependi, wakaletsiz milletler teshkilatigha yene 5 millet we rayon xelqining yéngidin ezaliqqa qobul qilinghanliqini, uning omumiy eza sanining aldinqi yildiki 40 millet we dölettin, 45 ke köpeygenlikini tekitlidi.

Bügün wakaletsiz milletler teshkilati yighinining ikkinchi küni bolup, chüshtin burunqi yighinda bu teshkilatning ichki mesililiri muzakire qilinish bilen birge, herqaysi milletlerning nöwettiki weziyiti we bu milletler üchün qilidighan xizmetler muzakire qilinghan. Chüshtin kéyin bolsa, d u q teripidin hazirlanghan «sherqiy türkistan heqqidiki qarar layihesi» muzakirige qoyulup, uyghurlargha munasiwetlik bir qatar qararlar qobul qilinghan.

Qobul qilinghan qararlar wakaletsiz milletler teshkilatining «xitay hökümitini qanuniy yollar arqiliq, xelqaraning közitishi astida kishilik hoquq dialoglirini adaletlik shekillerde élip bérishqa we özini tekshürüshke chaqiridighanliqi, xitay hökümitining xelqara qanun we öz qanunliri dairiside héch qandaq shert qoymastin, uyghurlarning heq-Hoquqlirigha hörmet qilishi lazimliqi, sherqiy türkistandiki uyghur yazghuchiliri, tor bet sahibliri, senetkarlarning awazini boghushqa urunuwatqanliqini eyibleydighanliqi, xitay hökümitining uyghurlarning heq-Hoquq dairisini taraytish üchün chiqiriwatqan türlük qanun-Nizamlirini qattiq eyibleydighanliqi, xitayning qosh tilliq maarip siyasiti arqiliq uyghur tilini emeldin qaldurushqa urunushtek assimilyatsiye siyasitini eyibleydighanliqi, uyghurlarning sayahet erkinlikini cheklesh, pasportlirini yighiwélishtek qanunsizliqlarni derhal toxtitishqa chaqiridighanliqi, xitay hökümitini uyghur muhajirlirining heq-Hoquqlirigha hörmet qilishni hemde uyghur ziyaliysi ilham toxti we uning oqughuchilirini derhal qoyup bérishke chaqiridighanliqi, xitayning 2009-Yili yüz bergen ürümchi weqeside ölgen, qamalghan, iz-Déreksiz ghayib bolghanlar heqqide éniq sanliq melumat bérishini we xelqaraliq musteqil bir tekshürüsh guruppisining sherqiy türkistangha kirishige ijazet bérishini soraydighanliqi, xitayning qarar méxanizmigha uyghurlarningmu qatnashturulushi lazimliqini teshebbus qilidighanliqi, xelqara jemiyetni uyghurlar uchrawatqan insan heqliri depsendichilikige diqqet qilish we köngül bölüshke chaqirghanliqi» qatarliq keng mezmunlarni öz ichige alghan.

c330edcb-80d4-419d-a899-86ba830fc406

1991-Yili gollandiyening gaga shehiride qurulghan, deslepki yilliri reislik sistémisida ish yürgüzgen bolsimu, kéyinki yilliri bash katipliq tüzümige özgertilgen wakaletsiz milletler teshkilatining bash katipi marino basduxén ependimu bügün ziyaritimizni qobul qilip, özlirining uyghurlar mesilisige jiddiy köngül bölüshidiki sewebning, künséri éghirlishiwatqan xitay zulumigha janliq inkas bildürüshtin ibaret muhim bir mejburiyetni ada qilish ikenlikini otturigha qoydi.

U mundaq dédi: «biz uyghurlar bilen 20 nechche yildin buyan birlikte paaliyet élip bériwatimiz. Xitay hökümiti uyghur we tibetliklerning heq-Hoquqlirigha héchqachan hörmet qilghini yoq. Xitay hökümiti 1949-Yilidin bashlap sherqiy türkistan we tibetni mustemlike qilghandin kéyin, özliri bergen aptonomiyelik hoquqlarghimu riaye qilmaywatidu. Xitay hökümiti yalghuz uyghur we tibetlerning kishilik hoquqigha tajawuz qilipla qalmastin, xitay xelqi we bashqa az sanliq milletlerning heqlirinimu depsende qiliwatidu. Biz uyghurlarni chüshinimiz we uyghurlar üchün bejanidil xizmet qilishni muhim mejburiyet sanaymiz. Bizning dostluqimiz, xizmitimiz taki musteqil sherqiy türkistan döliti qurulghuche dawamlishidu.»

Dunya Uyghur Qurultiyi Teshwiqat we Neshriyat Bölümi

 

27-Iyun 2017  Germaniye

Advertisements

About The Eastturkestan Government in Exile
The Official Website of Eastturkestan Government in Exile

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: