Xitaylarning Dewlet Térori We Hertereptin Uwalchiliqqa Qalghan Uyghurlar!

Xitay ölkiliridin qobul qilinghan 1000 gha yéqin saqchi aqtu nahiyeside ish bashligh
Xitay saqchilirining héytgah meschitining etrapidiki kéchilik bazarni charlap yürgen körünüshi. 2017-Yili 25-Iyun, qeshqer.

Xitay saqchilirining héytgah meschitining etrapidiki kéchilik bazarni charlap yürgen körünüshi. 2017-Yili 25-Iyun, qeshqer.

 AFP

Aqtu nahiyelik dairiler bu yil 3-Ayning 31-Küni nahiyelik hökümet torida uqturush chiqirip, xitay ölkiliridin yuqiri maash we alahide teminat bilen 600 neper xitay saqchi qobul qilidighanliqini élan qilghan idi.

Bügün aqtu nahiyesining saqchixaniliridin igilishimizche, xitayning gensu, shenshi, senshi, xénen, sichüen we xunen ölkiliridin qobul qilinghan zor türkümdiki xitay saqchilar alliqachan aqtu nahiyesige yétip kelgen iken. Ularning nöwette aqtu nahiye baziridiki saqchixana, charlash etriti we tekshürüsh tosuqlirida ish bashlighanliqi melum.

Aqtu nahiyesining pilal yéziliq saqchixanisidin téléfon ziyaritimizni qobul qilghan bir uyghur ayal saqchi munularni bildürdi: «ichki ölkilerdin qobul qilinghan saqchilar alliqachan nahiyemizge kélip orunliship boldi. Ularning hemmisi nahiye bazirida. Ularning birimu yézilargha teqsim qilinmidi. Ular bilen bizning xizmet dairimiz asasen oxshash, emma maash we teminatimiz oxshimaydu. Bizning maashimiz 2600 som, ular 9 ming somdin köprek maash alidu, dep anglidim. Ularning köpinchisi téxi toy qilmighanlar iken. Ular yene heqsiz turalghu we tamaqtin behrimen bolidu. Bundaq bolushi «ularning ichki ölkilerdin nahiyemizge yardem bergili kelgenlikidin bolghan» dégen chüshendürüshlerni angliduq.»

Aqtu nahiyesining üjme yéziliq saqchixanisidin téléfon ziyaritimizni qobul qilghan yene bir uyghur ayal saqchi xitay ölkiliridin qobul qilinghan saqchilar yuqiri maash we teminatqa ige bolupla qalmastin, belki ikki kün ishlep arqidin bir kün dem alidighanliqini, yerlik uyghur saqchilarning 6 kün ishlep aran bir kün dem alidighanliqini ashkara qildi: «bizning qiliwatqan xizmitimiz ular bilen oxshash bolsimu, lékin maash we teminatimizda pütünley perqliq muamile qiliniwatidu. Ularning maashi 8-9 Mingdin artuq, uning üstige toy qilghanlargha bir yürüshtin heqsiz öy bérilidiken. Ular tamaqni ilgiri nahiyelik saqchi idariside yeytti. Hazir künde bir mashina ularning heqsiz tamiqini ish ornigha yetküzüp béridu. Bizning maashimiz aran 2600 som, tamaq puli bérilmeydu. Ularning kiyim-Kéchek, turalghu, xizmet sharaiti we bashqa teminatliri bizningkidin köp yaxshi. Ular adette yerlik amma bilen anche köp uchrashmaydu. Jiddiy weqe chiqip qalsa ularning arisigha milliy saqchilarni sepleydu. Shunga ularning uyghur tili öginishke éhtiyajimu yoq. Ular adette ikki kün ishlise keynidin bir kün dem alidu. Biz heptide 6 kün ishlep, peqet bir künla dem alimiz. Ular ichki ölkilerdin kelgen bolghachqa yuqiriqidek étibar siyasetliridin behrimen bolidighan oxshaydu.»

Xitay dairilirining uyghur diyarining jenubidiki uyghurlar merkezlik topliship olturaqlashqan wilayet we nahiyelerde saqchi küchini köpeytishi, bolupmu xitay ölkiliridin türkümlep saqchi yötkep kélishi xelqaradiki közetküchilerning diqqitini qozghimaqta.

Gérmaniyediki yawropa medeniyet we ilahiyet tetqiqat institutining léktori andiréan zénz bu heqte inkas qayturup mundaq dédi: «xitay yashliri barghanséri rayondiki bixeterlikni saqlash sahelirige jelp qilinmaqta. Ular, uyghur rayonini xuddi tibetke oxshash ‹mukemmel saqchi döliti› ning bir qismi süpitide tutup turush üchün bu charilerni ishqa séliwatidu. Elwette, saqchiliq xizmiti adettiki memuriy xizmetlerge oxshimaydu. Istratégiyelik pilan nuqtisidin xitay hökümiti nahayiti ustiliq bilen az iqtisad serp qilip yuqiri ünümge érishishni oylimaqta. Xuddi hazir rayonda türkümlep qobul qiliniwatqan saqchilarning ish toxtami gheyriy-Normal bolghinidek, saqchiliqqa yallanghuchilarning oqush tariximu gheyriy normaldur. Qiziqarliqi shuki, oxshash bir saqchiliq xizmitining rayon perqi we oxshimighan jughrapiyege qarap ish heqqiningmu köp perqlinidighanliqi melum. Bezi jaylar saqchilarni yuqiri teminat bilen teminlise, bezi jaylar az teminat bilen ishletmekte. Shimaldiki shixenze qatarliq jaylarda saqchilarning maashi jenubtiki chet rayonlargha qarighanda nechche hesse yuqiri ikenliki melum.» (Qutlan)

Advertisements

About The Eastturkestan Government in Exile
The Official Website of Eastturkestan Government in Exile

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: