Atalmish Terbiyelesh Lagiridin Qutulup Chiqqan Tunji Guwahchi Bilen Söhbet

 (1)

Ömürbek eli uyghur élige xizmet munasiwiti bilen barghan waqti. 2017-Yili mart, ürümchi.

Ömürbek eli uyghur élige xizmet munasiwiti bilen barghan waqti. 2017-Yili mart, ürümchi.

Ömürbek Eli özi teminligen

Uyghur diyarida, chet’eldin qaytip kelgenler bolsun, yaki rayonning özidikiler bolsun birdek sotlimastinla “yépiq öginish merkezliri” ge qanunsiz yighiwélinidighanliqinining tirik shahiti-guwahchisi süpitide bügün almutadin téléfon ziyaritimizni qobul qilghan ömürbek eli, özining 2017-yili 3-ayning 26-küni pichandiki ata-anisining öyidin xitay saqchi we dölet bixeterlik da’iriliri teripidin sewebsiz tutqun qilinip, edliye resmiyiti bolmighan ehwal astida qazaqistan puqraliq salahiyiti bar turuqluqmu, héchqandaq sotmu échilmay, “térrorluqqa qutratquluq qilghan, teshkilligen, qanat astigha alghan” dégendek üch xil bohtan artilip, naheq tutqun qilin’ghanliqini bildürdi.

Da’iriler awwal uni pichanning qamaqxanisigha qamighan, kéyin qaramay türmisi, qaramay yépiq terbiyelesh merkezlirige yötkigen, ömürbek bu jaylarda toxtawsiz soraqlarni, intayin qorqunchluq qiyin künlerni ötküzgen, a’ilisining toxtimay tirishchanliqi netijiside, qazaqistanning xitayda turushluq diplomatlirining arilishishi bilen 8 aydin kéyin, yeni 2017-yili 11-ayning 4-küni, erz qilmasliq shertliri bilen qoyup bérilip, qazaqistan’gha qaytip kelgen.

Emma bu 8 ayliq türme we terbiyelesh merkizidiki ajayip qorqunchluq sergüzeshtliri, qanuniy we insaniy heq-hoquqigha qilin’ghan bu tajawuzchiliqlarning uni salametlikidin ayrighan bolup, u 40 kilogram oruqlap, tonughusiz halgha kélip qalghanliqtin, chégradin chiqishimu teske toxtighan.

Üch balining atisi bolghan ömürbekning sözlep bérishiche, u özining 8 ay iz-déreksiz yoqap kétishidin kéyin, xitay chégrasidin hayat chiqip a’ilisi bilen jem bolghan bolsimu, lékin salametlikidin ayrilghan, qan bésim, börek ze’ipliki, rématizm dégendek burun özide esla körülüp baqmighan jismaniy aghriqlarning azabidin bashqa bu qabahetning uning rohida, balilirida, a’iliside qaldurghan yarisi téximu éghir bolghan.

1976-Yili 4-ayning 30-küni uyghur élidiki pichan nahiyeside tughulghan ömürbekning apisi uyghur, dada jemeti qazaq bolup, qérindashliri bilen pichanda uyghur mektepliride oqughan. Kéyin qaramayda xizmet qilghan. Qazaqistan musteqil bolghandin kéyin qazaq bowisining wesiyiti bilen 2006-yili qazaqistan’gha chiqip, 2008-yili qazaqistan puqrasi bolghan.

Uning éytishiche, qazaqistan’gha köchüp kelgendin kéyin awwal tijaretchilik qilghan, kéyin uyghur, qazaq, xitay we rus tillirigha pishshiq bolghanliqi üchün qazaqistandiki bir sayahet shirkitige sayahet yétekchisi bolup xizmetke kirgen hemde yillardin buyan xizmet yaki tughqan yoqlash munasiwiti köp qétim xitay chégrasidin bimalal kirip chiqip yürgen. Axirqi qétim, yeni bultur 3-ayda, u uyghur élige xizmet munasiwiti bilen barghan waqti del chén chüen’goning uyghurlar diyarigha partkom sékrétari bolup yötkilip kelgendin kéyin, hökümetning amanliq küchlirini köpeytip, qattiq bixeterlik tedbirlirini yenimu kücheytken, her jaylarda pütünley yépiq shekildiki terbiyelesh kurslirini ishqa kirishtürgen we shundaqla deslepte chet’ellerdin qaytip kelgenlerni nishanliq terbiyeleshke solawatqan mezgilge toghra kelgen.

U pichanda tutqun qilin’ghandin kéyin béshigha qara xalta kiydürülüp, qoli kishenlen’gen halda bashta doxturxanida pütün bedini doxtur tekshürüshidin ötkenliki, bilikidin qan élin’ghanliqi we barmaq izliri élin’ghanliqi, pütünley qara xalta kiydürülgen halda mejburiy élip bérilghan bu meshghulatlarning özide hetta “bular tirik péti ichki ezalirimni éliwalidikende” dégendek wehime peyda qilghanliqini bayan qildi. Uning éytishiche, u türmige apirilghandin kéyinmu bir qanche ayni kéche-kündüz qol-puti zenjir bilen qoshup kishenlen’gen, éngishken halette, tügülüp, azab ichide qiyin künlerni béshidin ötküzgenlikini sözlep berdi.

Ömürbekning qaramaydiki “téxnika terbiyelesh merkizi” dep lozunka ésip qoyulghan “yépiq terbiyelesh merkizide” shahit bolushiche, bu merkezge asasliqi uyghurlar solan’ghandin bashqa yene qazaq hetta qazaqistan girazhdanliqigha ötken qazaqlarningmu pasporti yighiwélinip, solanmaqta iken. Terbiyelesh merkezlirige kimlerning merkezlik qamilidighanliqi we ulargha mejburiy wetenperwerlik terbiyesining qandaq shekillerde élip bérilidighanliqi, a’ile-tawabi’atliri bilen bolghan türlük alaqisige qarita peyda qilghan tosalghular, chet’eldikilerning uruq-tughqanlirini görüge élishigha da’ir ömürbekning özi uchrighan emeliy ehwallardin anglighuchilirimizni, kéyinki söhbitimizde xewerdar qilimiz.gülchehre

Advertisements

About The Eastturkestan Government in Exile
The Official Website of Eastturkestan Government in Exile

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: