Istanbulda Diniy Alim Muhemmed Salih Dewmollam Hajim Üchün Ghayibane Jinaza Namizi Oquldi

Istanbulda ötküzülgen diniy alim muhemmed salih damollam hajimning ghayibane jinaza namizidin bir körünüsh. 2018-Yili 2-féwral. Istanbul, türkiye.

Istanbulda ötküzülgen diniy alim muhemmed salih damollam hajimning ghayibane jinaza namizidin bir körünüsh. 2018-Yili 2-féwral. Istanbul, türkiye.

 RFA/Arslan
27072820_2336244439734468_4796967750834544821_n
Xitayning ürümchidiki “terbiyilesh merkezliri” din biride hayatidin ayrilghanliqi ilgiri sürülüwatqan diniy alim muhemmed salih damollam hajim üchün istanbuldiki eng chong jamelerdin biri bolghan fatih jameside bügün, yeni 2-ayning 2-küni jüme namizidin kéyin ghayibane jinaza namizi oquldi.

Bu jinaza namizi istanbuldiki “sherqiy türkistan ijtima’iy jem’iyetler birliki” teripidin uyushturulghan bolup, pa’aliyetke her qaysi sherqiy türkistan teshkilatlarning mes’ulliri we ezaliri, insan heq-hoquqliri yardem wexpi, türkiye xalisane fondlar birleshmisi, alp’eren ojaqliri, nejmidin erbakan wexpi, xelq’araliq qanunshunaslar birliki qatarliq ammiwi teshkilatlar shundaqla istanbulda yashawatqan uyghurlardin bolup minglighan kishi qatnashti.

Jinaza namizini “sherqiy türkistan ölimalar birliki” ning re’isi doktor atawullah shehyar imam bolup oqudi.

Ghayibane jinaza namizidin kéyin axbarat élan qilish yighini ötküzüldi. Axbarat élan qilish yighinida “sherqiy türkistan ijtima’iy teshkilatlar birliki” ge wakaliten sherqiy türkistan ma’arip we hemkarliq jem’iyitining re’isi hidayetullah oghuzxan söz qildi.

Hidayetullah oghuzxan sözide diniy alim muhemmed salih toghrisida toxtilip mundaq dédi: “biz uyghurlarning diniy alimliri ichide muhemmed salih hajim zor tesirge ige bir zat idi. U qolidin kélidighan pütün imkaniyetlerni ishqa sélip ‘qur’an kerim’ ni uyghurchigha terjime qildi. Merhum 82 yashqa kirgiche héch qandaq bir siyasiy heriket ichide bolmidi, peqet islam üchün xizmet qilishni niyet qilghan bir alim idi, xitay uni türmide shéhit qildi.”
Kéyin büyük birlik partiyesining mu’awin re’isi muhiddin ajiji ependi, xelq’araliq qanunshunaslar birlikining re’isi proféssor nijati jeylan, tarix wexpining re’isi muhemmed yildirim, we muhemmed salihning jiyeni nefise salih söz qilip, muhemmed salih damollamni hayati heqqide toxtaldi.

Nefise salih xanim taghisi muhemmed salih damollam toghrisida söz qilip mundaq dédi: “taghamning wapat bolghanliqini xewirini bildim, emma néme sewebtin wapat bolghanliqini bilmidim. Tagham muhemmed salih hajim pütün hayati boyiche uyghurlar üchün xizmet qilghan shexs idi. Héchqachan qanun’gha xilap ish-heriketlerde bolmighan idi, héch qandaq gunahi yoq idi. Emdi uning qizi nezire we küy’oghli adil tuniyaz sha’ir idi. Ularni terbiyilesh lagérgha élip kétiptu, aqiwitining néme bolghanliqini bilmeymiz, ularning töt perzenti bar idi u perzentlerdin ikki nepiri ata-anisi bilen bille élip kétiptu. Qalghan ikkisidin xewer yoq, ularning hali néme boldi, bilelmiduq, mangimu xéli uzun waqit boldi, uruq-tughqanlar bilen téléfonda alaqe qilalmidim.”

Nefise salih xanim sözide yene türkiye hökümiti we siyasiy partiyelerge xitab qilip mundaq dédi: “men bu yerdin türkiye jumhur re’isi rejep tayyip erdoghan’gha xitab qilimen, milletchi heriket partiyesi re’isi dölet bahchélige shundaq xitab qilimenki, méning tughqanlirimdin nezire muhemmed we adil tuniyaz qatarliq köpligen uruq-tuqqanlirim shundaqla milyonlighan uyghur xelqim jaza lagérigha qamaldi. Ularning héchqandaq jinayiti yoq idi, ular qanun’gha xilap héchqandaq ish qilghan emes. Xitay buninggha jawab bersun, ularni néme üchün tutqun qildi, ularning jinayiti néme? buninggha xitay jawab bersun. Ularning jinayiti uyghur bolghanliqimu? türkiye jumhur re’isi rejep tayyip erdoghan bu mesilige arilashsun, u yerde bizning qandaq ehwalda ikenlikimizni tekshürüp baqsun, xitaydin uyghurlarning néme jinayiti barliqini sorap körünglar. Biz sizlerdin yardem telep qilimiz. Bizge köngül bölünglar. . .”

Büyük birlik partiyesining mu’awin re’isi muhiddin ajiji ependi, aldi bilen muhemmed salih hajim toghrisida toxtilip mundaq dédi: “biz muhemmed salihni alim, ellama, damollam dep atayttuq, buningdin kéyin shéhit muhemmed salih dep esleymiz we xitayning shéhit qilghanliqini hergiz unutmaymiz. Xitay 2050-yilighiche sherqiy türkistanda birmu musulman qoymay yoqitishni meqset qilghan. Emma ular unutqan bir ish bar. Belki hazir sherqiy türkistan ige-chaqisiz qalghan bolushi mumkin, sherqiy türkistan toghrisida héch kim söz qilmasliqi mumkin, dunya u yerdiki ishlarni körmeske salghan bolushi mumkin, emma untumaydighan we unutturmaydighan bir allahimiz bar. Biz uning küchige ishinimiz.”

Re’is muhiddin ajiji ependi sözide yene uyghur muhajirlargha xitab qilip mundaq dédi: “qimmetlik muhajir qérindashlirim, siler belkim a’ililiringlar bilen körüshelmeysiler, eger wijdan we ghurur bar erkek bolsa buningdin kéyin eng muhim ishi sherqiy türkistan dawasi bölishi kérek.”

Re’is muhiddin ajiji ependi sözide yene mundaq dédi: “men bu yerdin pütün dunyagha, türkiye xelqige, partiye we teshkilatlargha shuni chaqiriq qilimenki, hazirqi dewrning muhajirlirigha ige chiqish namida bir seperwerlik xizmiti bashlayli. Zulumgha tosqunluq qilalmisaq, héch bolmighanda zulumni dunyagha anglitayli. U yerde qérindashlirimiz qetli qiliniwatidu. Xudayim buyrusa, bu nale-peryadlarning, bu waqirash-nidalarning, bu köz yashlarning bir mukapati bolidu.”

Biz bügünki ghayibane jinaza namizi we pa’aliyet toghrisida pikir-qarashlirini élish üchün sherqiy türkistan ma’arip we hemkarliq jem’iyitining re’isi hidayetullah oghuzxan bilen söhbet élip barduq.

Hidayetulla oghuzxan bu pa’aliyetke muhim teshkilat rehberliri we nechche ming kishini qatnishishi bilen yaxshi ötkenlikini, türkiye xelqining we hökümitining uyghurlargha köngül bölüshini arzu qilidighanliqini bildürdi.

Biz yene norwégiyedin kélip bu pa’aliyetke qatnashqan qurbanjan musa bilen söhbet ötküzüp bu ghayibane jinaza namizi we pa’aliyetler toghrisida pikir-qarashlirini alduq.arslan

Advertisements

About The Eastturkestan Government in Exile
The Official Website of Eastturkestan Government in Exile

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: