Uyghur Düshmenlirining Uyghurgha Qurghan Tuziqigha Diqqet

 

Autori: Mehmetimin Hezret

22552762_10214600203224435_6347107039811566389_n.jpg

Pikir yürgüzmeydighanlarni allah azabqa giriptar qilidu- yunus sürisi 100. Ayet

Süriyining urush buluwatqan bölgiliride 1000 – 1500 neper etirapida 12 yashtin 6 ayliqqiche bolghan yétim uyghur bowaq we sebi bala bar. Ularning bir qisimi suriye hökümet terepning, bir qismi kurt quralliq küchlerning qoligha chüshüp ketken bolup, köp qismi türk armiyisining himayisidiki yerlerde. Suriye hükümiti we kurt quralliq küchlirige esir chüshüp ketken uyghur tul ayal, yétim balilarning aqiwiti toghruluq melumat élish imkaniyiti bolmaywatidu. Türkiyening himayisidiki bölgilerdiki yétim uyghur balilar, saxawetperwer türk qérindashlarning yardimi bilen yashawatidu.

Öz waxtida bu nareside uyghur balilirini ata-aniliri bilen birlikte katta wedilerni bérip süriyige apirip urush otining ichige tiqiwétish bedilige ghayet zor miqtardiki dollargha ige bolghan chet’ellik jasuslar yene sehinige chiqishqa bashlidi. Arqisida xitay bolghan we bir qanche döletning jasusliridin terkib tapqan bu qara guruh, saxta pasport yasash, pul tarqitish, ademlerni toplash, yötkesh qatarliq ishlarda yalliwalghan uyghurlarni aldigha chiqarghan idi. Yene türkiyege topliship qalghan, xitaydin intiqam élish tuyghusi bilen yürekliri yalqun bolup yéniwatqan, qéni qiziq amma aqköngül charisiz uyghurlarni torgha chüshürüsh bu közge körünmes qara gurohining nöwettiki nishanigha aylanmaqta.

Uyghurlarning „teqdirige köyinidighan“ bu ademler nimishke süriyide bombilarning is tütekliri astida her kün, her sa’et ölüm xewipi astida yashawatqan uyghur yétim balilirini qutquzush xiyaligha kirip chiqmaydu-yu, istanbuldiki yéngi qurbanliq uyghurlarning péshide yügrep yürüydu?

Biz üchün eng qimmetlik bolghan qehriman uyghur yigit, qizlarning bir qanche yil burun bashlan’ghan süriye sewdasidin qérindashlirimizning köp qismini tusup qalalmiduq. Chünki,chet’elde uyghur millitige uzan’ghan közge körünmes qara qol intayin küchlük idi. Tori onlighan döletke yéyilghan, mol ixtisadi rasxut ajirtilghan,her millettin eng zirek yüzligen jasus qatnashqan we mukemmel organize bolghan bir teshkili apparat idi. Uyghur yashlirini „jihat“ qa we pulgha qiziqturup élip ketken bu qaraguroh, bala-chaqisi bilen kélip süriyege bérishtin yaltiyip qalghanlarni süriyede igisiz qalghan öy,zémin, bayliqlargha qiziqturup qayil qilishti. Yéshi chong boytaq uyghurlarni süriyde tul qalghan güzel mujahide ayallar bilen öylendürüp qoyush wedisi bilen élip ketti. „süriyede yash erep chokanlirini tallap alidikenmiz“ dep xotun, balilirini tashlap kétip wujudi bombilarning astida tozghaqtek tuzüp ketkenlermu bar. Ularning hemmisi bizning qérindashlirimiz idi. Bu qérindashlirimiz bizge emes, kimliki, nedin kelgenliki namelum bolghan saqalliq, saqalsiz, erepche, türkche, in’gilizche… tili bolghan „shapa’etchiler“ge ishendi. Ular süriyede qaldurup ketken yétim uyghur sebi baliliri biz üchün tewerrük amanettur. U balilarni urush oti ichidin qutquzup türkiyege élip kélip arzu qilghan her bir uyghur a’ilisining bir, ikkidin ewlatliqqa élip béqish bizning allah we tarix aldidiki eng shereplik wezipimiz. Eger bügün istanbulda peyda bolup „uyghurlarning béshini silawatqan shapa’etchi“ler heqiqi „shapa’etchi“ bolidighan bolsa nimishke süriyediki shu yétim balilirimizni ekiliwélishimizgha yardemleshmey, téxi yétim bolmighan uyghur sebi balilarni yétim qaldurush üchün yalghan „jihat“ wedilirini bérip, uyghurlarni hayajanlandurup yürüydu? Zadi ularning meqsidi néme?

Süriyening türkiye chigirisi bolghan aprin dégen yerde térorgha qarshi urush qiliwatqan türk armiyesidin hal surash üchün 2018.yili 3.ayning 10. Küni bir qisim uyghurlar istanbuldin chigra rayoni bolghan hataygha bardi. Bu heqiqeten teqdirge layiq bir pa’aliyet idi. Biraq bu yerde meqsetke tamamen xilap bolghan qisqa bir wéydiyo chikilip taratqularda tarqitildi. Wéydiyoda herbiy kéyim kéygen, boynigha pilimut ésiwalghan bir uyghur yigiti „… ey xitaylar, buni körüshtingmu? (qolidiki pilimutni körsitip) milyonlighan uyghur balilirini, ayallirini, déhqanlirini öltürüwetting… pat yéqinda sen qaraqchilardin intiqam alimiz….“ digen mezmundiki geplerni qilidu. Arqisida ay yultuzluq kok bayra lepildep turidu. Öz wetinide xitaydin zulum körgen her bir uyghurning quralliq yaki qoralsiz xitay ishghaliyitige qarshi küresh qilish heqqi, hetta mejburiyiti bar. Biraq bu uyghur yigitining wéydiyosi chikilgen yer türkiye jumhuriyti dölitining chigrasi ichide. Körünüshke türkiyening bayriqi, türk eskerlirimu chüshüp qalghan. Bir türk komandirning emdi boldi qil, boldi qil.“ dégen türkche awazimu anglinip turidu. Bu wéydiyoni korup yürigim siqildi. Biz uyghurlargha büyük bir tuzaq qurulghanliqini, buning bedilining bek éghir bolidighanlighini derhal idirak qilip yetken bolsammu, bu wéydiyoni yéghiwélish imkaniyiti yoq idi. Men wéydéyoda sözligen we yénida hayajan bilen turghan uyghur yashlirini eyiblimeymen. Ular özlirining paydiliq ish qiliwatqanliqigha ishen’gechke bu ishni hayajan bilen qildi. Biraq, bu uyghurlarni türkiye- suriye chégirisigha aparghan, u wéydiyonu chikishke ilhamlandurup qoyup özliri bu körünishning ichige kirmigen mekkarlar, wéydiyoning türkiye we dunyada uyghurlargha élip kildighan ziyini we türkiyeni xitayning aldida qanchilik diplomatik siqintida qalduridighanlighini yaxshi bilidu.

Bu wéydiyo tarqilip bir qanche kündin kéyin süriye dölet tiliwiziyesi „uyghur térroristlar türk armiyisi bilen kurt qetliyamigha qatnishiwatidu…“ mezmunda xewer berdi. Arqidinla türk düshmini bolghan bir munche ereb médiyasi bu xewerni keng tarqatti. Hetta, gherip medyasida “ qetliyamgha uchrawatimiz dewatqan uyghurlar, kürtlerni qetliyam qilishqa qatnishiwatidu“ dep yézilghan maqalilar bar. Méning bélishimche, xitay tashqi ishliri ministirliqi bu wéydiyoni béyjingdiki türkiye büyük elchisige tapshurup, türkiye dölitining iz’hat bérishini istigen. Xitayning türkiyediki elchi, konsullirimu gülqeqeliri échilip wéydiyoni türk dölet rehberlirige, millet wekillirige, türk medyasigha tarqitip „biz térror maghduri. Bizge yardem qilinglar.“ dep doqmush- doqmushta bichare qiyapetke kiriwélip derd tökiwatqanlighi melum.

Türkiyede, doghu turkistan dimey, shinjang deydighan, uyghurlaring zulum körgenlikige a’it bir xewer, bir resim élan qilmaydighan solchi medya bu wéydiyoni keng kölemde tarqatmaqta we uyghurlarni „térorchi“ töhmiti bilen qarilimaqta. Tünügün (19. Mart) oda t.w. Namidiki bir tör gézitide erkin önjan ismi bilen „suriyedin türk bayriqi bilen chinni tehdit etkenler nimining pishide?“ serlewhilik uzun bir maqalisi élan qilindi. Maqalining bash we ottora qismigha bu wéydiyo qisturulghan bolup, maqalide „térorist uyghurlar“ning xitayda, sherqi türkistanda we dunyada qilghan „ téroristliq hujumliri“ning tizimliki tepsili bérilgen we „ bu téroristlerning türkiyede erkin heriket qilip kelgen“liki ilgiri sürülgen bolup, turkiye jumhuriyiti hükümitining ularni himaye qilwatqanliqi töhmiti bilen döletke qara chaplighan. Oda.t.w. Tor gizitisi türkiyede sani az bolmighan solchi késimde tesiri küchlük, oqughuchisi köp bolghan bir tor gizit.

Uzun yillardin béri wetendin jénini élip qéchip chiqqan we dunyaning héchbir musulman dölitige sighmighan uyghurlarning hemmisi digudek türkiyege panahlinip keldi. Bügünki künde téximu köp uyghur türkiyege kelmekte. Türkiye quchaq achmaqta. Kelgenlerning köpinchisi özlirini peyghember eleyhissalamning ümmetliri bolghanlighi bilen iptixarlinidighanlar. Söyümlük peyghembirimiz tughulghan wetini mekkini qachilik söygen bolsa, hijret qilip barghanda quchaq achqan mediyne dégen wetinni shunchilik söygen emesmu? Medinini qoghdash yolida qoligha qural élip küresh qilghan emesmu? Biz hem tughulghan wetinimizge, hem hijrette bizge quchaq achqan wetinimizge ziyanliq ish qilsaq qandaq ümmet bolalaymiz?

Xitaylar bu wéydiyoni türkiyening we uyghurlarning béshigha uridighan toxmaq qilip qollinish bilen qalmay, dunyada uyghurlarni we türkiyeni qarilashta büyük bir kozur qilip ishlitiwatidu. Bu ishni uyushturghuchilar we ularning arqisidiki xitay uyghurlar arqiliq uyghurlarni qarilaydighan „pakit“ni qolgha keltürgenligii bilen puxadin chiqti. Biz uyghurlargha bolghan payda, ziyinichu? Bundaq disem beziler „biz qarshi chiqsaqmu, jim tursaqmu xitaylar uyghurlarni qérip tügitiwétishtin waz kechmeydu.“ déyishi mumkin. Bu toghra gep. Biraq xitaylar xelq’arada uyghurlarni „gunahkar“ qilip körsitish üchün „pakit“qa ihtiyaji bar. „ pakit“larni dunyagha körsitip turalisila milliy qirghinchiliqni téximu xatirjem dawamlashturalaydu. Shunga xitaylar bashqilarning qoli bilen bizni tuzaqqa chüshürüshtin héchbir zaman waz kechmeydu. Uyghur qérindashlirimning isige sélip qoyayki, 2016- yili yéngi yil kéchisi istanbulning reyna köngül échish kulubida 39 ademning ölümige sewepchi bolghan qetli’am bilen chétishliq tutulup sotqa tapshurulghan jinayet gumandari 56 neper bolup, bularning 49 nepiri uyghur. Sot dawam qiliwatidu. Qetli’amni „ iraq-sham islam döliti“ namidiki xelq’araliq térror teshkilati zimmisige aldi. Pütün dunya eng nepret qilidighan bir térror teshkilati bir qétimliq qetliyamgha nimishke bunchiwala köp sandiki uyghurlarni arilashturiwétishni pilanlidi? Nimishke bu qetliyamda uyghur milli dewasigha barliq xelqliri ige chiqip kéliwatqan türkiyeni tallidi? Chet’eldiki uyghur milli azatlik körishini tamamen tunjuqturup tashlash üchün emesmu?

Özini musulman hésablaydighan uyghur qérindashlirim bu ayetni yureklirige neqish qilip yéziwalsun; „pikir yürgüzmeydighanlarni allah azabqa giriptar qilidu“ (yunus sürisi 100. Ayet) biz uyghurlar pütmes- tügimes azab deryasida éqip kétiwatqan bolsaq buning bash jawabkari yene biz emesmu? Yéqinqi 200 yildin béri eqlimizni toghra’ishletmigenlikimizdin yoqatqanlirimiz bizge yéterlik ders emesmu? Eqlimizni ishletmisek dawamliq bashqilarning qolidiki oyunchuq bulushtin qutulalmaymiz. Uyunchaqla emes, „shepqetchi“ körün’gen uyghur düshmenlirining qolida,uyghur millitini we uyghur millitining kilechegini bombilaydighan bomba bolup qélish néme dégen qorqunuchluq we yirginishlik-he? Bundaq eqilsizliqning dunyada bashqa örniki barmu?

Ey uyghur qérindash! köz aldingdiki yolda qatmu qat tozaqlar bar. Eng eqilsiz haywan bolghan éshek jénida puti bir qétim sépilip ketken köwrüktin ötmeydu. Sen insansen. Eger sen islam dinimizni, wetinimizni, millitimizni heqiqi türde süyidighan bolsang pikir yürgüz,burun aldan’ghan sawaqlirimizdin ders al. Her qandaq qedemni oylap élishni ögen. Uyghur bol. Xitay, chet’elde teshkilligen közge körünmes qara gurohining qolidiki oyunchuq bolma. Jéningni uyghur milliti üchün teqdim qilishni niyet qilip turup, özengmu bilmestin xitayning qolda uyghur millitining béshigha urulidighan toxmaq bolup qalma.

Shuni unutmasliqimiz lazimki, biz pada bolup bergen muddetche, cholde tinep qalghan padilarni heydep apirip erzan sétip xejleydighan padichilar her waqit bizge uchirap turidu.

2018- yili 3- ayning 20- küni

About The Eastturkestan Government in Exile
The Official Website of Eastturkestan Government in Exile

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: