Qaraqashning Tüwet Yézisida 1731 Kishining Türmide, 1721 Kishining Lagérda Ikenliki Ashkarilandi

2018-06-21
Melum "Yighiwélish lagéri" aldida pos turuwatqan xitay saqchi.

Melum “Yighiwélish lagéri” aldida pos turuwatqan xitay saqchi.

 BBC

Weziyettin xewerdar bezi kishiler xitayning nöwettiki “Yépiq terbiye lagérliri” gha 1 milyondin artuq kishini soliwélishtin burunla atalmish “Jinayi xahishi bar” dep qarighan yene köp sanda kishini türmige tashlighanliqini, lagérlarning peqet türme toshup ketkenliki we höküm chiqirishta sot mehkimisining xadimliri yétishmigenliki üchünla tesis qilin’ghanliqini ilgiri sürdi. Bügün muxbirimizning qaraqash nahiyesining tüwet yézisigha qarita élip barghan téléfon ziyariti dawamida 32 ming nopusluq tüwet yézisida 1731 kishining türmide, 1721 kishining bolsa lagérda ikenliki ashkarilandi.

Qaraqashning tüwet yézisi qaraqash nahiye bazirining jenubigha jaylashqan. Beydu uchur ambirida xitayning 2006‏-yilliq nopus statistikigha asasen körsitilishiche, 21 kent, 81 mehellidin teshkil tapqan bu yézida 5695 a’ile, 23338 nopus olturaqlashqan iken. Alaqidar xadimlarning bayan qilishiche, tüwet yézisining nöwettiki nopusi 32 ming etrapida. Bügünki éniqlishimizche, bu nopustin nöwette 1731 kishi türmide, 1721 kishi lagérda qamaqliq iken. Alaqidar xadim özining lagérdikiler sanini nopusning 40 pirsentige yetküzüsh dégen bir teleptin xewiri yoqluqini, emma terbiyelen’güchilerni yetküzmekchi bolghan bir nishan barliqini otturigha qoydi. U bu nishanning zadi qandaq nishan ikenliki yaki uning emeliy sanining qanchilik ikenliki heqqide melumat bérelmidi.

Bügün’ge qeder éniqlashlirimiz dawamida Uyghur diyarining herqaysi jayliridin yéqinqi yillarda tutqun qilin’ghanlardin köp qisim jaylarda türmilerge nisbeten lagérdiki kishilerning köplüki éniqlan’ghan bolsimu, emma yene bezi jaylarda lagérdikige nisbeten türmidiki kishilerning köplüki delillen’gen idi. Mesilen toqquzaqning bulaqsu yézisida 2514 kishining türmide 700nechche kishining bolsa lagérda ikenliki edliye xadimliri teripidin melum qilin’ghan idi.

Nöwette türkiyede panahlinip turuwatqan sabiq sodiger abduraxman hesen ependi nöwettiki lagérlargha adem solashtin burun atalmish “Jinayi xahishi bar” dep qaralghan kishilerning tutulup bolghanliqi, lagérgha apirilghanlarning köpinchisining tüzümge boysunup yashawatqan kishiler ikenlikini ilgiri sürdi. U bezi jaylarda lagérgha qarighanda türmide adem köp bolushining sewebi üstide toxtilip, xitayning 2014‏-yildin bashlap siyasiy ang sapasi we teshkillinish qabiliyiti nisbeten üstün bolghan jaylarda omumyüzlük jazalash élip barghanliqi, toqquzaq bulaqsuning buninggha bir misal ikenlikini bayan qildi.

U yene nahiye we yézilar ara türme we lagérdikilerning sani, lagérning shara’iti heqqidiki perqlerning emeldar yaki we wezipe ijra qilghuchilarning aktipchanliqi bilen alaqisi yoqluqini, buning peqet xitayning qol sélishida nöwet perqi bolghanliqini eskertti.shöhret hoshur

About The Eastturkestan Government in Exile
The Official Website of Eastturkestan Government in Exile

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: