Lagér saqchisi: “Oqughuchilar 24 sa’et közitilidu, sinip we yataqta öz’ara sözlishishke ruxset yoq”

2018-10-02
Etrapi sim tiken bilen chégrilan'ghan "Terbiyelesh lagéri" gha özgertiwétilgen mektep. 2018-Yili 31-awghust, qeshqer.

Etrapi sim tiken bilen chégrilan’ghan “Terbiyelesh lagéri” gha özgertiwétilgen mektep. 2018-Yili 31-awghust, qeshqer.

 AP

Muxbirimizning téléfonini qobul qilghan qeshqer toqquzaqtiki bir saqchi xadimi özi 10 ay wezipe ötigen toqquzaq birinchi “Terbiyelesh merkizi” ning tüzümi, lagérning qurulmisi we atalmish “Oqughuchi” larning kündilik hayati heqqide tepsiliy melumat berdi. U lagérdikilerning chüshtin burun we kiyin 4 sa’ettin ders anglaydighanliqi, 4 sa’etlik derste oqutquchi almishidighanliqi, emma atalmish “Oqughuchi” larning teneppus qilmaydighanliqini ashkarilidi.

U yene lagérdikilerning sinip we yataqta öz-ara sözlishishige ruxset yoqluqi we sözleshkenlerning jazalinidighanliqini bayan qildi.

So’al: sizning terbiyelesh merkizige adem aparghan waqtingiz barmu?
Jawab: bar, menmu shu yerde 10 ay wezipe ötigen.

So’al: terbiyelesh merkizining ichide turup wezipe ötidingizmu yaki bérip- kélipmu?
Jawab: ichide.

So’al: qaysi terbiyelesh merkizide wezipe ötidingiz?
Jawab: toqquzaq nahiyelik 1-terbiyelesh merkizide.

So’al: orni qeyerditi?
Jawab: opalgha yéqin yerde, sasliqning üstide.

So’al: shu merkezde qanche bina barti?
Jawab: men bar chaghda 3 i barti, hazir bina 7 ge köpeydi.

So’al: siz qaysi binada wezipe ötigen?
Jawab: b binada.

So’al: bir binada qanchilik oqughuchi barti?
Jawab: her bir bina 5 qewetlik, birinchi qewiti ishxana, qalghan 4 qewitide oqughuchilar bar

So’al: her bir qewette qanchilik oqughuchi bar?
Jawab: men wezipe ötigen 2-qewette 16 yataq, 4 sinip, ikki yighin zali, bir saqchilar yatiqi, bir kadirlar yatiqi bar.

So’al: bir qewette qanchidin saqchi bar?
Jawab: ikki resmiy saqchi, 10 yardemchi saqchi.

So’al: her bir yataqta 10-20 din adem bar dédingiz, shundaq bolghanda her bir qewette 200 che oqughuchi, her bir binada 1000 gha yéqin oqughuchi 50 che saqchi bar dégen gep?
Jawab: shundaq, men ishligen chaghda men ishligen mektepte 234 saqchi barti.

So’al: undaqta shu mektepte hazir 7000 che oqughuchi bar dégen gep?
Jawab: he’e.

So’al: ders qanche sa’et ötilidu?
Jawab: chüshkiche 4 sa’et chüshtin kéyin 4 sa’et؛ chüshkiche dölet tili we qanun öginidu؛ chüshtin kéyin özlirining mesilisini muzakire qilidu.

So’al: bu 4 sa’et ders ariliqida teneppus qilamdu?
Jawab: yaq, oqughuchilar teneppus qilmaydu, oqutquchilar sa’itige bir almishidu.

So’al: oqughuchilarning öz’ara gep qilishigha ruxset qilinamdu?
Jawab: yaq, ruxset qilinmaydu.

So’al: siniptimu, yataqtimu gep qilishishqa ruxset yoqmu?
Jawab: yoq. Gep qilishishsa jazalinidu?

So’al : jazasi qandaq?
So’al: gep qilishsa chaqirtip achiqip ikkisini ayrim -ayrim soraq qilimiz, eger bizge qarshi gep qilmighan bolsa, yaman pilanlarni tüzmigen bolsa, qayta sözleshmeslik heqqide agahlandurimiz؛ xilapliq qilsa bu yerde turidighan waqtining uzirap kétidighanliqini bildürimiz.

So’al: öz’ara gep qilishalmasliq sewebidin psixik jehettin bir mesile körülgen ehwal boldimu?
Jawab: men ishligen chaghda bolmidi. Öz’ara yerge qarap turup gep qilishiwalghanlar bar, kéyin bayqap qélip buninggha yol qoymiduq.

So’al: bosh ariliqlarda öz’ara gep qilishiwalidighan ehwal yoqmu?
Jawab: yoq, her yataqta 2din kaméra bar, 24 sa’et közitip turimiz.

So’al: ularning sinipta we yataqta olturup- qopushigha qoyulidighan bir telep yaki ölchiminglar barmu?
Jawab: bar. Sinipta olturghanda ikki qolini üstelning üstige qoyup olturidu؛ yataqta olturghanda alqinini tizining üstige qoyup.

So’al: eger uqushmay qollirini yanchuqigha sélip qalsa qandaq qilisiler?
Jawab: yérim sa’et yatiqida öre turghuzup qoyimiz.shöhret hoshur

About The Eastturkestan Government in Exile
The Official Website of Eastturkestan Government in Exile

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: