Shahit Méhrigül Tursun Amérika Dewlet Mejliside Lagérlar Toghriliq Guwahliq Berdi


2018-11-28

Xitayning lagér we türmiliridiki türlük qiynashlargha shahit bolghan méhrigül tursun(solda) amérika dölet mejlisi qarmiqidiki xitay ishliri ijra'iye komitétida ötküzülgen "Kommunistik partiye xitayda diniy étiqadni qattiq basturdi" namliq guwahliq bérish yighinida guwahliq bermekte. 2018-Yili 28-noyabir, washin'gton.

Xitayning lagér we türmiliridiki türlük qiynashlargha shahit bolghan méhrigül tursun(solda) amérika dölet mejlisi qarmiqidiki xitay ishliri ijra’iye komitétida ötküzülgen “Kommunistik partiye xitayda diniy étiqadni qattiq basturdi” namliq guwahliq bérish yighinida guwahliq bermekte. 2018-Yili 28-noyabir, washin’gton.

Photo: RFA00:00/00:00

Anglash
Awazni köchürüsh
Xitayning lagér we türmiliridiki türlük qiynashlargha shahit bolghan méhrigül tursun guwahliq bergen amérika dölet mejlisi qarmiqidiki xitay ishliri ijra'iye komitétida ötküzülgen "Kommunistik partiye xitayda diniy étiqadni qattiq basturdi" namliq guwahliq bérish yighinida amérika kéngesh palatasi ezasi marko rubiyo ependi sözde . 2018-Yili 28-noyabir, washin'gton.

Xitayning lagér we türmiliridiki türlük qiynashlargha shahit bolghan méhrigül tursun guwahliq bergen amérika dölet mejlisi qarmiqidiki xitay ishliri ijra’iye komitétida ötküzülgen “Kommunistik partiye xitayda diniy étiqadni qattiq basturdi” namliq guwahliq bérish yighinida amérika kéngesh palatasi ezasi marko rubiyo ependi sözde . 2018-Yili 28-noyabir, washin’gton.

Xitayning lagér we türmiliridiki türlük qiynashlargha shahit bolghan méhrigül tursun guwahliq bergen amérika dölet mejlisi qarmiqidiki xitay ishliri ijra'iye komitétida ötküzülgen "Kommunistik partiye xitayda diniy étiqadni qattiq basturdi" namliq guwahliq bérish yighinidin körünüsh . 2018-Yili 28-noyabir, washin'gton.

Xitayning lagér we türmiliridiki türlük qiynashlargha shahit bolghan méhrigül tursun guwahliq bergen amérika dölet mejlisi qarmiqidiki xitay ishliri ijra’iye komitétida ötküzülgen “Kommunistik partiye xitayda diniy étiqadni qattiq basturdi” namliq guwahliq bérish yighinidin körünüsh . 2018-Yili 28-noyabir, washin’gton.

Xitayning lagér we türmiliridiki türlük qiynashlargha shahit bolghan méhrigül tursun guwahliq bergen amérika dölet mejlisi qarmiqidiki xitay ishliri ijra'iye komitétida ötküzülgen "Kommunistik partiye xitayda diniy étiqadni qattiq basturdi" namliq guwahliq bérish yighinidin körünüsh . 2018-Yili 28-noyabir, washin'gton.

Xitayning lagér we türmiliridiki türlük qiynashlargha shahit bolghan méhrigül tursun guwahliq bergen amérika dölet mejlisi qarmiqidiki xitay ishliri ijra’iye komitétida ötküzülgen “Kommunistik partiye xitayda diniy étiqadni qattiq basturdi” namliq guwahliq bérish yighinidin körünüsh . 2018-Yili 28-noyabir, washin’gton.

Bügün, yeni 28-noyabir küni amérika dölet mejlisi qarmiqidiki xitay ishliri ijra’iye komitétida xitaydiki diniy basturush boyiche guwahliq bérish yighini ötküzüldi.

Qorqunchluq lagér hayatidin qutulup chiqip, aldi bilen misirgha, u yerdin amérikigha yétip kelgen shahit méhrigül tursun bügünki guwahliq bérish yighinida asasliq sözligüchi süpitide otturigha chiqti.

Amérika dölet mejlisining xitay ishliri ijra’iye komitéti uyushturghan bügünki guwahliq bérish yighinigha “Kommunistik partiye xitayda diniy étiqadni qattiq basturdi” dep nam bérilgen bolup, yighinda méhrigül tursundin bashqa yene amérika diniy erkinlik institutining bashliqi tomas far, mérkator xitayshunasliq tetqiqat institutining ziyaretchi tetqiqatchisi samanta xofman qatarliqlarmu guwahliq berdi.

Guwahliq bérish yighini bashlinishi bilen amérika kéngesh palatasining ezasi, sénator marko rubiyo söz qildi. U amérika dölet mejlisi xitay ishliri ijra’iye komitétining bu yil xitay hökümitining Uyghur aptonom rayonida élip bériwatqan basturushlirigha, bolupmu Uyghur we bashqa yerlik musulman milletlerni nishan qilghan basturushlirigha yéqindin diqqet qilip kelgenlikini tekitlidi. 

U yene bu yil öktebirde élan qilin’ghan xitaydiki kishilik hoquq depsendichilikige da’ir yilliq doklatta xitayning Uyghur rayonida insaniyetke qarshi jinayet sadir qiliwatqanliqi tilgha élin’ghanliqini bayan qilip ötti. 

U yene mezkur komitét teripidin bu yil 7-ayda ötküzülgen guwahliq bérish yighinida “Erkin asiya radiyosi” Uyghur bölümining muxbiri gülchéhre xoja we bashqa 5 neper amérika puqraliqidiki Uyghur muxbirlarning ata-ana we uruq-tughqanlirining xitay hökümiti teripidin tutqun qilin’ghanliqidek ehwalnimu eskertip ötti.

Marko rubiyo Uyghur shahit méhrigül tursunning bügünki bu guwahliq bérish yighinida qeyserlik bilen otturigha chiqip guwahliq bergenlikige alahide rehmet éytti. U mundaq dédi: “Méhrigül tursun xanimning hékayisi xitayning diniy étiqadqa we diniy guruppilargha qaritiwatqan rehimsizlerche basturushlirining rast ikenlikini körsitip bermekte. Bu bir rezillik, bu sel qarashqa esla bolmaydighan ré’alliq. Biz yashawatqan 21-esirde bundaq rezillik hergiz, hergiz we hergizmu qobul qilinmasliqi kérek. Shexslerning diniy étiqadi we medeniyet kimliki seweblik bu xildiki keng kölemlik yighiwélish lagérlirigha qamilishi esla qobul qilinmasliqi kérek…”

Marko rubiyodin kéyin dölet mejlisining ezasi kristofér simis söz élip mundaq dédi: “Méhrigül tursunning küchlük guwahliqi bizge shuni eskertmektiki, xitay hökümitining shinjangda tesis qilghan yuqiri téxnikiliq saqchi dölitige xas teqib sistémisigha hergizmu süküt qilmasliqimiz kérek. Xitay hökümiti bu xil teqib sistémisi arqiliq rayondiki pütkül étnik guruppilargha qarita keng kölemlik mejburiy assimilyatsiye we diniy étiqadni xitaychilashturush istratégiyesini yolgha qoymaqta.”

Méhrigül tursun guwahliq bérishke teklip qilin’ghanda u köz yashliri toxtitalmighan halda sözini bashlidi.

Amérikidiki Uyghur kishilik hoquq qurulushining tetqiqatchisi zubeyre shemsidin xanim méhrigül tursunning guwahliq sözlirini in’glizche oqup ötti. 

Méhrigül tursun guwahliq sözide özining misirdin yurtigha qaytish jeryani, ürümchi ayrodromida qandaq tutqun qilin’ghanliqi, üchkézek balisidin bir oghlining xitay saqchilirining qolida öltürülgenliki, kéyin yurti cherchen’ge barghandin kéyin yene xitay dölet amanliq xadimliri teripidin tutqun qilin’ghanliqi shundaqla xitay lagérlirida béshidin ötküzgen qabahetlik kechmishlirini bayan qilip ötti.

Méhrigül tursun guwahliq sözini munu sözler bilen axirlashturdi: “Men erkin döletke kelgen bolsammu, lékin özümni tamamen erkin hés qilalmaywatimen. Men xitay da’irilirining méni bu yerdimu közitip turuwatqanliqini hés qilmaqtimen. Men amérikida yéngi hayatimni bashlashqa, mektepte oqushqa we balilirimning halidin xewer élishqa tirishiwatimen. Halbuki, men xitay hökümitining shunche yiraqta turupmu manga körsitiwatqan tehditliridin dawamliq qorqunch hés qilmaqtimen. Shunga men silerdin shuni ötünimen, amérikidiki Uyghurlarni xitayning tehditidin qoghdanglar, pütün dunyadiki musapir Uyghurlarning xitaygha qayturulup lagérlargha solinishining aldini élinglar, emeliy tedbir qollinip xitayning qiynaqlirida azab chékiwatqan insanlarni qutquzuwélinglar! . . . Men yene amérika hökümitining xitaygha resmiy inkas qayturushini, ularning méni qiynighanliqini, balamni öltürgenlikini we minglighan bigunah Uyghurlarni yashash hoquqidin mehrum qilghanliqini otturigha qoyushini ümid qilimen. Méning xelqim amérika qoshma shtatlirini özlirining ümid chirighi dep bilidu. Shundaq, amérika xitayning Uyghurlargha qaratqan étnik qirghinchiliqini toxtitalaydighan birdin-bir qudretlik dölet.”
 qutlan

https://www.rfa.org/uyghur/xewerler/kishilik-hoquq/mihrigul-guwahliq-11282018160842.html?encoding=latin

About The Eastturkestan Government in Exile
The Official Website of Eastturkestan Government in Exile

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: