Enqere Uniwérsitétining Oqughuchisi Ömerjan Nuri Tutqun Qilin’ghan


2018-12-14

Tutqun qilin'ghan enqere uniwérsitétining oqughuchisi ömerjan nuri .

Tutqun qilin’ghan enqere uniwérsitétining oqughuchisi ömerjan nuri .RFA/Erkin Tarim00:00/00:00

Anglash
Awazni köchürüsh

Enqere uniwérsitétining til we tarix-jughrapiye fakultétida tarix penliri boyiche doktorluq ilmiy unwani üchün oquwatqan ömerjan nuri ependi 2017-yili 3-ayning 10-küni tutqun qilin’ghan.

Türkiyening kastamonu uniwérsitéti diniy ilimler fakultétining oqughuchisi sübhidur ömer ziyaritimizni qobul qilip, ötken yili 3-ayning 10-küni tuyuqsizla dadisi bilen bolghan ündidar alaqisining üzülüp ketkenlikini, kéyin izdinish jeryanida dadisining tutqun qilin’ghanliqini jezimleshtürgenlikini bayan qildi. 

Ömerjan nuri ependi 2000-yili béyjingdiki merkizi milletler uniwérsitétida oqup tarix penliri boyiche magistirliq unwani alghan. U 2006-yili türkiyege kélip doktorluq ilmiy unwani üchün oqushigha kirgen, doktorluq derslirini oqup bolghandin kéyin, ilmiy maqalisini yézish üchün yurtigha qaytqan. Yurtigha qaytqandin kéyin xoten pédagogika institutidiki oqutquchiliq xizmitini dawamlashturghan. 2015-Yili bir qétim türkiyege kélip uniwérsitéttiki resmiyetlirini tamamlap yurtigha qaytqan. Ömerjan nuri ependining qizi sübhidur ömer dadisining tarixchi ikenlikini, öyide nurghun kitabliri barliqini, dadisining tarixchi bolghanliqi sewebidin türmige tashlan’ghanliqini bayan qildi. 

Ömerjan nurining qizi sübhidur kichik waqtidin tartip dadisining saqchilar teripidin köp qétim aware qilin’ghanliqini tilgha aldi. 

Türkiye döletlik radi’o-téliwiziye idariside ishlewatqan adiljan erUyghur ependi ömerjan nurining öz kespide yétishken bir kishi ikenlikini, uning tutqun qilinishining Uyghurlar üchün zor bir yoqitish bolghanliqini ilgiri sürdi. 

Enqerediki istratégiyilik chüshenchiler institutining mutexessisi doktor erkin ekrem ependi bu heqte pikir bayan qilip, tarixchilarning tetqiqat sahesining tolimu kengri bolidighanliqini, öyide nurghun kitab bolushning bir tetqiqatchi üchün normal ehwal ikenlikini, xitayning igilirini tutqun qilishining uchigha chiqqan mustebitlik ikenlikini ilgiri sürdi. 
Uyghur diyarida tutqun qilin’ghan we késiwétilgen kishilerge qaraydighan bolsaq bularning köpi ijtima’iy pen bilen shughulliniwatqan kishiler ikenlikini bilimiz. Undaqta, buningdiki seweb néme? doktor erkin ekrem ependi xitayning siyasiy en’eniside ijtima’iy pen bilen shughullan’ghan kishilerni xewp dep qaraydighanliqini, ularning bügünmu bu en’enisini dawamlashturuwatqanliqini tilgha aldi. 

Ömerjan nuri 1968-yili 4-ayning 25-küni xoten wilayiti qaraqash nahiyisining qarasay yézisida bir oqutquchi a’iliside dunyagha kelgen. Bashlan’ghuch, ottura mektepni qarasay, qoychi yézilirida, toluq ottura mektepni qaraqash nahiyilik 1-ottura mektepte oqughan. 1986-Yili aliy mektep imtihanida ijtima’iy penler boyiche ela netije bilen xitayning changchün shehiridiki sherqi-shimal pédagogika uniwérsitétining tarix kespige qobul qilin’ghan. Merkizi milletler uniwérsitida ikki yil teyyarliq oqughandin kéyin, sherqi-shimal pédagogika uniwérsitétining töt yilliq tarix kespini püttürüp, 1992-yili xoten pédagogika mektipi (hazirqi xoten pédagogika instituti) ge tarix oqutquchisi bolup ishqa chüshken. 2000-Yilliri béyjingdiki merkizi milletler uniwérsitida tarix penliride magistirliq unwanini alghan. 

Ömerjan nurining “Nushriwan ya’ushéfning bergen melumatlirida Uyghurlar”, “Turpan Uyghurlirining 1732-yilidiki sherqqe köchüshi heqqide bir melumat”, “Atalmish yash qeshqerlikler partiyesi we endijan weqesi”, “Qutluq shewqige qilin’ghan töhmet”, “Atatürkning Uyghur dosti”, “Burhan shehidining terjimihalidiki bezi mesililer üstide tetqiqat”, “Xitaylarning Uyghur yégenliki heqqidiki öz xatirisi”, “Türklerdiki nurdin törilish epsaniliri heqqide” qatarliq ilmiy maqaliliri, “8-10-Esir gherbiy yurt tarixi heqqide tetqiqat”, “Attila heqqide riwayet”, “Töt xelipe”, “Sultan ala’iddin eretna” qatarliq yaponche, türkche we xitaychidin terjime qilin’ghan kitabliri hemde “Alte sheher mektubliri” namliq bashqilar bilen hemkarliship neshrge teyyarlighan kitabi bar.
erkin tarim

Munasiwetlik xewerler

https://www.rfa.org/uyghur/xewerler/kishilik-hoquq/omerjan-nuri-12142018234347.html?encoding=latin

About The Eastturkestan Government in Exile
The Official Website of Eastturkestan Government in Exile

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: