Kanadaning Birqanche Shehiride Xitaygha Qarshi Birleshme Namayish Ötküzüldi


2019-01-04

Kanadada ötküzülgen xitaygha qarshi birleshme namayishtin bir körünüsh.

Kanadada ötküzülgen xitaygha qarshi birleshme namayishtin bir körünüsh.

 RFA/Mehriban00:00/00:00

Anglash
Awazni köchürüsh
Kanadada ötküzülgen xitaygha qarshi birleshme namayishtin bir körünüsh.

Kanadada ötküzülgen xitaygha qarshi birleshme namayishtin bir körünüsh.RFA/Mehriban

4-Yanwar etigen kanada sherqiy türkistan jem’iyitining re’isi tuyghun abduweli qatarliq pa’aliyetchiler ziyaritimizni qobul qilip, kanadaning torunto, montériyal we wankowir sheherliride ötküzülüwatqan xitaygha qarshi naraziliq namayish heqqide melumat berdi.

Kanadaning montériyal shehiridiki namayish yétekchiliridin nurmemet ependining bildürüshiche, kanada sherqiy türkistan jem’iyitining teshkillishi bilen orunlashturulghan naraziliq namayishigha montériyal shehiri we etraptiki Uyghurlardin xéli köp sanda kishi qatnashqan. 4-Yanwar etigen hawaning soghuq bolushigha qarimay montriyal etrapidiki Uyghurlar uzun yollarni bésip namayish meydanigha etigendila yighilghan. 

Kanada sherqiy türkistan jem’iyitining re’isi tuyghun abduwelining bildürüshiche, toruntoda ötküzülüwatqan xitaygha qarshi naraziliq namayishini kanada sherqiy türkistan jem’iyiti teshkilligen bolsimu, emma namayishqa kanadada xitay hökümitige qarshi pa’aliyet élip bériwatqan, xitay démokratliri, tibetler, falun’gongchilar we “Bir erkin dunya” teshkilatining ezalirimu awaz qoshqan. 

Namayish meydanidin igiligen ehwallardin melum bolushiche, torunto shehiridiki xitay konsulxanisi aldida ötküzülgen naraziliq namayishida xitayning “Qayta terbiyelesh merkezliri” namidiki jaza lagérlirigha qamalghan Uyghurlarni shertsiz qoyup bérish, xitay türmiside yillardin buyan qamilip yétiwatqan hüseyin jélilni azad qilish, xitay hökümiti yéqinda tutqun qilghan kanada puqralirini qoyup bérish telep qilinip, xitaygha qarshi naraziliq sho’arliri towlan’ghan. 

Namayish meydanidin ziyaritimizni qobul qilghan kanadadiki “Bir erkin dunya” teshkilatining bashliqi mejit ependi, xitay démokratliridin shéng shö xanim we kanadadiki xristiyan jem’iyitining ezaliri özlirining bu qétimqi namayishqa ishtirak qilishidiki sewebler heqqide toxtaldi.

“Bir erkin dunya teshkilati” ning bashliqi mejit ependi sözide mezkur teshkilatining öz pa’aliyetliride dunyaning herqaysi jaylirida da’iriler teripidin ézilishke uchrawatqan az sanliqlarning heqoquqini qoghdashni teshebbus qilip kéliwatqini bildürdi. U xitay hökümitining Uyghur qatarliq xelqlerge yürgüzüwatqan chékidin ashqan basturushigha qarita pütkül dunyaning yenila sükütte turuwatqanliqini eyiblidi. 

U mundaq dédi: “Xitayda hazir diktatorluq tüzüm küchiyiwatidu. U yerde Uyghurlar, tibetler, falun’gongchilar we xristiyan murtliri basturuliwatidu. U yerdiki jaza lagérlirigha qamalghan Uyghurlar, falun’gongchilar iztirap chékiwatidu, ularning ichki organliri éliniwatidu. Emma pütkül dunyaning közi xityaydin kélidighan pulda we iqtisadiy menpe’ette bolghini üchün bu jinayetlerge süküt qiliwatidu. Emma biz pul-menpe’etni dep u yerde boluwatqan jinayetlerge süküt qilmasliqimiz kérek. Naraziliq bildürüshimiz kérek.”

U yene kanada hökümitiningmu Uyghurlar weziyitige inkas qayturmay sükütte turuwatqanliqini tenqidlidi.

“Kanada hökümitiningmu bu mesilidiki xitaygha tutqan pozitsiyesi bizni ümidsizlendürüwatidu. Chünki kanada hökümitimu iqtisadiy menpe’etni we pulni közlewatidu. Emma bu ehwal özgirishi kérek! kanada hökümiti we dunya xitaygha qarita qattiq inkas qayturushi we téximu köprek emeliy ish qilishi kérek!”

Xitay démokratliridin shéng shö xanimmu ziyaritimizni qobul qildi. U mundaq dédi: “Men bu xil naraziliq namayishlirigha da’im qatniship turimen. Men toruntoda turuwatqinimgha 30 yilgha yéqinlashti. Men özümmu bir kishilik hoquq pa’aliyetchisi bolush süpitim bilen bundaq naraziliq namayishliridin 100 din artuqini teshkillidim désem bolidu. Chünki bügün bizning bu yerde birleshme namayish élip bérishimiz intayin muhim ehmiyetke ige. Démekchi bulghinim kompartiye xitayda hakimiyet ornatqandin buyan u yerdiki xelqler üzlüksiz halda kommunizmning ziyankeshlikige uchrap kéliwatidu. U yerdiki xelqler kompartiyening mustebit hakimiyitige naraziliq bildürüshke, qarshiliq qilishqa amalsiz halette. 50-Yillar, 60-yillar, 70-yillar, hetta 80-90-yillardin kéyinmu u yerde kommunist hökümetning insaniyetke qarshi jinayetliri dawamliq yüz bériwatidu. Bügünki kün’ge kelgende bolsa milyondin artuq Uyghur jaz lagérlirigha qamilip, ulargha qarita insaniyetke qarshi jinayet ötküzüliwatidu. Eger biz erkin dunyada yashap turuqluqmu buxil jinayetke süküt qilsaq, u halda insanliqqimizghimu yüz kélelmeymiz.”

Kanada sherqiy türkistan jem’iyitining mu’awin re’isi ekrem ependi bu qétimqi namayishning kanada bilen xitayning munasiwiti yirikleshken waqitqa toghra kelgenlikini bildürdi. U naraziliq namayishidin ilgiriki teshwiqat xizmiti yaxshi ishlen’genliki üchün namayish meydanigha kanadadiki tesiri nisbeten küchlük bolghan taratqularning muxbirlirimu kelgenlikini bildürdi. 

Kanada sherqiy türkistan jem’iyitining re’isi tuyghun abduweli ependi 4-yanwar ötküzülgen namayishning 2019-yili kirishi bilen mezkur teshkilatning orunlashturushida élip bérilghan tunji qétimliq namayish ikenlikini bildürdi. U kanada sherqiy türkistan jem’iyitining bundin kéyin öz pa’aliyetlirini dawamliq kücheytidighanliqini bildürdi.
méhriban

Munasiwetlik xewerler

About The Eastturkestan Government in Exile
The Official Website of Eastturkestan Government in Exile

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: