Bil gérts: “Shi Jinping Dunyagha Hökümran Bolush ‘chüshi’ ni Körüwatidu”


2019-09-17

Bil gértsning imzasida yézilghan "Dunyani aldash: xitay kompartiyesining yer shariwi zomigerliki" namliq kitab.

Bil gértsning imzasida yézilghan “Dunyani aldash: xitay kompartiyesining yer shariwi zomigerliki” namliq kitab.Social Media00:00/08:34 

Awazni köchürüsh

Bil gértsning imzasida yézilghan “Dunyani aldash: xitay kompartiyesining yer shariwi zomigerliki” namliq bu kitabta eng awwal xitayning amérikagha, jümlidin pütün dunyagha nisbeten bir tehditke aylan’ghanliqi ilgiri sürülüp, bu tehditning 1980-yilidin bashlap téximu küchiyishke bashlighanliqi oxshimighan nuqtilar arqiliq tepsiliy bayan qilin’ghan.

Bil gértsning qeyt qilishiche, u xitayning heqiqiy epti-beshirisini échip bérish yolida 20 yil küresh qilghan bolup, bu jeryanda u izchil amérikaliqlarni xitayning tehditidin agahlandurup kelgen iken. U mezkur kitabigha ötken 20 yil mabeynide igiligen chongqur mezmunluq doklatlar we muhim melumatlarni kirgüzüsh arqiliq xitay hökümitining heqiqiy mahiyitini yorutup bergen.

Xitay hökümiti 2013-yili atalmish “Xitay chüshi” dégen bir atalghuni peyda qilghan bolup, bu xitay döliti we hökümiti ichidiki kishilerning atalmish “Milliy rohi” we “Milliy arzusi” ni eks ettürgen bir términ bolup qaldi. Aptor kitabida mexsus mushu heqte toxtilip munularni bildürgen: “Nöwette xitay re’isi shi jinpingning hökümranliqi astidiki ‘xitay chüshi’ heqiqetenmu bir ‘qorqunchluq chüsh’ ke aylandi. Shi jinping nezerini pütün dunyagha hökümran bolushqa tikti, u xitayning dunyadiki derijidin tashqiri küch bolushini xalaydu. Xitay bu ‘chüsh’ ni emelge ashurush üchün amérikaning küchini ajizlitish urunushida bolidu.”

“Xitay chüshi” ghelibe qazinalamdu? xitay weziyitini yéqindin közetküchi, amérika Uyghur birleshmisining hey’et ezasi jür’et obul ependi bu témida pikir yürgüzüp, “Xitay chüshi” ge qisqiche tebir bergendin kéyin, bu “Chüsh” ning menggü emelge ashmaydighanliqini tekitlep ötti.

Yéqindin buyan élan qilinip kéliwatqan xewer we doklatlarda iqtisadiy jehette dunyada 2-orunda turuwatqan xitayning iqtisadtiki ewzellikliridin paydilinip xelq’araliq qanunlargha boysunmaywatqanliqi melum boluwatqan idi. Buning tipik misali amérika-xitay soda urushi mezgilide xitay da’irilining izchil kélishimning mezmunini özgertish we aldin bergen wedisidin yéniwélish qatarliq urunushlarda bolushidur.

Bil gérts kitabida yuqiriqi nuqta heqqide tepsiliy toxtilip, amérikaning buningdin ilgiriki prézidéntlirining ötken 40 yildin béri xitaygha intayin yumshaqqolluq qilghanliqini bayan qilghan shundaqla xitayning amérikagha jasuslirini ornitip amérikaning yuqiri téxnikilirini oghrilap, bügünki kün’ge kelgende amérikaning “Béshigha desseydighan” haletke bérip yetkenlikini alahide otturigha qoyghan.

U yene mundaq deydu: “Donald tramp heqiqeten xitaygha qarita bir meydan inqilab we siyasiy xaraktérlik özgirish qozghidi. Ötken 40 yilda biz xitay bilen bir chong qimar oyniduq, yeni biz xitay bilen soda qilsaq yaki xitaygha yaxshi mu’amile qilsaq, xitay démokratiye yoligha qarap mangidu, dep oylaptuq. Emeliyette bu tüptin xata iken. Donald tramp xitayning bu mahiyitini tonup yetken birdin-bir kishi. Shunga u xitaygha qattiqqol mu’amilide boldi. U xitayning iqtisadigha qarita küchlük tedbir qollandi. Netijide uning bu tedbirliri xitayning bashqa jehetlirigimu tesir körsetti. Yeni xitayning qanun ijra qilish, amérikadin istixbarat toplash, jasusluq qilish qatarliqlar.”

Xitayning yuqiriqidek qilmishliri xelq’ara axbarat wasitiliri arqiliq köplep otturigha chiqqandin kéyin, gherb we yawropa ellirining buninggha qarshi küchlük naraziliq bildürgenliki melum bolmaqta. Halbuki, yéqindin buyan otturigha chiqqan bezi uchurlardin xitayning xelq’ara jem’iyetning naraziliqigha pisent qilmay özining natoghra qilmishlirini dawamlashturuwatqanliqi otturigha chiqmaqta. Buning tipik ipadisi del Uyghur mesilisidur.

Xitay Uyghur diyarida jaza lagérliri tesis qilghandin kéyin milyonlighan Uyghurlar buning qurbanlirigha aylan’ghanliqi ilgiri sürülmekte. Gerche amérika bashchiliqidiki bashqa démokratik ellerning hökümet xadimliri shundaqla kishilik hoquq teshkilatliri buninggha qarshiliq bildürgen bolsimu, xitayning Uyghurlargha tutqan mu’amilisi izchil éghirlashmaqta.

Eger “Xitay chüshi” ghelibe qilsa, Uyghurlargha qandaq aqiwetlerni peyda qilishi mumkin? jür’et obul ependining qeyt qilishiche, Uyghurlar xitayning bu “Chüshi” ning emelge éshishidiki bir tosalghu iken. Eger “Xitay chüshi” emelge éship qalsa, xitay hökümitining qilidighan tunji ishi Uyghurlarni yoqitish bolidiken. Elwette pütkül dunyaghimu bir balayi’apet bolidiken.
sada

Munasiwetlik xewerler

About The Eastturkistan Government in Exile
The Official Website of Eastturkestan Government in Exile

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: